Εκδηλώσεις

Ο Πανελλήνιος Σύλλογος Νοσοκομειακών Ψυχολόγων αποχαιρετά με βαθιά θλίψη και τιμή τον ψυχίατρο Θόδωρο Μεγαλοοικονόμου, μια από τις σημαντικότερες μορφές της Ψυχιατρικής Μεταρρύθμισης στη χώρα μας.

Ο Θόδωρος Μεγαλοοικονόμου διένυσε την επαγγελματική του πορεία στα τρία μεγάλα ψυχιατρεία της χώρας – το Δρομοκαΐτειο, το Κρατικό Θεραπευτήριο Λέρου και το Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής – όχι ως διαχειριστής των αδιεξόδων αλλά ως πρωτεργάτης της υπέρβασής τους, γκρεμίζοντας, όπως ο ίδιος έγραψε, «τον έναν τοίχο μετά τον άλλο». Στη Λέρο πρωτοστάτησε στον μετασχηματισμό ενός τόπου που είχε γίνει διεθνώς συνώνυμο της ιδρυματικής εγκατάλειψης, αποδεικνύοντας έμπρακτα ότι η αλλαγή που πολλοί θεωρούσαν αδύνατη ήταν εφικτή. Στο Δαφνί, παρέλαβε ένα κλειστό ασυλοποιημένο τμήμα και το μετέτρεψε σε ζωντανό παράδειγμα του τί σημαίνει αποϊδρυματοποίηση και μετασχηματισμός σε δίκτυο κοινοτικών υπηρεσιών, κάνοντας πράξη την υπέρβαση του ασύλου και τη μετάβαση στο κοινοτικό μοντέλο φροντίδας.

Πίστευε βαθιά ότι η ψυχική υγεία δεν νοείται χωρίς σεβασμό στα δικαιώματα, την αξιοπρέπεια και την υποκειμενικότητα των ανθρώπων που πάσχουν. Αντιπάλεψε με συνέπεια κάθε κατασταλτική πρακτική και λογική φύλαξης στην ψυχιατρική και θεωρούσε ότι το άσυλο με κάθε του μορφή, ορατή ή αόρατη, πρέπει να ξεπερνιέται καθημερινά στην πράξη. Ακόμη και μετά τη συνταξιοδότησή του δεν αποσύρθηκε ποτέ από το πεδίο: συνέχισε να προσφέρει εθελοντικά τις υπηρεσίες του στα Κοινωνικά Ιατρεία Αλληλεγγύης με τον ίδιο ζήλο και την ίδια αφοσίωση, ακούραστος, μάχιμος μέχρι την τελευταία στιγμή – γιατί για εκείνον η φροντίδα ήταν στάση ζωής.

Εκπαίδευσε, γαλούχησε και ενέπνευσε γενιές επαγγελματιών ψυχικής υγείας – διδάσκοντας με μαχητικότητα ότι η ελευθερία είναι θεραπευτική. Δεν αντιλαμβανόταν τη μεταρρύθμιση ως έργο των ειδικών αλλά ως συλλογική υπόθεση, την οποία οικοδομούσε από κοινού με τα ίδια τα άτομα με ψυχιατρική εμπειρία, τις οικογένειές τους, τους λειτουργούς ψυχικής υγείας και τα κοινωνικά κινήματα. Γι' αυτό και η παρουσία του δεν περιορίστηκε ποτέ στα όρια των υπηρεσιών: πίστευε ότι ο μετασχηματισμός των δομών ψυχικής υγείας συμπορεύεται με τους ευρύτερους κοινωνικούς αγώνες και με το αίτημα για μια κοινωνία πιο δίκαιη, ανοιχτή και αλληλέγγυα. Ανακούφισε, απελευθέρωσε και επανασυνέδεσε με τη ζωή ανθρώπους, που το σύστημα είχε εγκαταλείψει στον εγκλεισμό. Μας έδειξε τι σημαίνει ουσιαστική, πραγματική Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση – όχι στα χαρτιά και στις διακηρύξεις αλλά στην καθημερινή κλινική και κοινωνική πράξη.

Για όσες και όσους είχαμε την τιμή να συνεργαστούμε και να διδαχθούμε δίπλα του αλλά και για όσους εμπνεύστηκαν από το έργο του αποτελεί σπουδαίο κεφάλαιο του εργασιακού μας βίου, διαρκή πυξίδα και σημείο αναφοράς για να βρίσκουμε τον δρόμο μας στις δύσκολες περιόδους που διανύουμε. Αν κάποιος γνώριζε τί σημαίνει πραγματικά Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση, ήταν εκείνος – αυθεντικός, ασυμβίβαστος και, ευτυχώς, αξέχαστος και μέσα από τα γραπτά του.

Φεύγοντας, αφήνει πίσω του το έργο του, τα βιβλία και τα κείμενά του και κυρίως τους ανθρώπους που εκπαίδευσε για να συνεχίσουν τη σκέψη και το έργο του. Το αποτύπωμά του θα μείνει ζωντανό στις καρδιές μας και στο έργο που συνεχίζουμε.

Εκφράζουμε τα ειλικρινή μας συλλυπητήρια στην οικογένεια και τους οικείους του. Καλό του ταξίδι.