Από τη Βιολέττα-Ειρήνη Κουτσομπού, MBPsS BA, MA, MSc Psychology, Εκπαιδευτικό-Ψυχοεκπαιδεύτρια, Βιβλιοκριτικό
Ο θηλασμός, πέρα από τη βιολογική και διατροφική του σημασία, αποτελεί μια εμπειρία βαθιάς συναισθηματικής και ψυχολογικής σημασίας για τη μητέρα και το βρέφος. Η διαδικασία της γαλουχίας ενισχύει τον συναισθηματικό δεσμό ανάμεσα στους δύο, ενώ παράλληλα την ψυχοκοινωνική ανάπτυξη του παιδιού.
Έρευνες έχουν δείξει ότι κατά τη διάρκεια του θηλασμού απελευθερώνονται ορμόνες όπως η ωκυτοκίνη και η προλακτίνη, που ευνοούν τη χαλάρωση, την ενίσχυση του συναισθηματικού δεσμού και τη μείωση του στρες (Uvnäs-Moberg et al., 2005). Επιπλέον, η εμπειρία του θηλασμού συχνά ενισχύει την αυτοπεποίθηση της μητέρας σχετικά με τις γονεϊκές της ικανότητες, συμβάλλοντας στην ενδυνάμωσή της ως φροντιστή.
Η ψυχολογική αξία του θηλασμού για το βρέφος σχετίζεται με την αίσθηση ασφάλειας, ζεστασιάς και σταθερότητας.
Η στενή φυσική επαφή κατά τον θηλασμό ενισχύει το αίσθημα του «δεσμού προσκόλλησης» (attachment), σημαντικό για την ανάπτυξη συναισθηματικής σταθερότητας, κοινωνικών δεξιοτήτων και εμπιστοσύνης στον εαυτό και στους άλλους (Bowlby, 1988).
Ψυχολογικές προκλήσεις
Ωστόσο, ο θηλασμός δεν είναι πάντα εύκολη ή αυτονόητα θετική εμπειρία. Μητέρες που αντιμετωπίζουν δυσκολίες στη γαλουχία μπορεί να βιώσουν απογοήτευση, ενοχές ή αίσθημα ανεπάρκειας. Η κοινωνική πίεση υπέρ του «αποκλειστικού θηλασμού» μπορεί να επιβαρύνει ψυχολογικά τις γυναίκες που αδυνατούν ή δεν επιθυμούν να θηλάσουν (Schmeid et al., 2011). Η στήριξη από επαγγελματίες υγείας, οικογένεια και περιβάλλον κρίνεται καθοριστική για τη συναισθηματική ευημερία της μητέρας.
Συμπεράσματα
Η ψυχολογική διάσταση του θηλασμού είναι πολυπαραγοντική και ουσιαστική τόσο για τη μητέρα όσο και για το βρέφος. Η κατανόηση των συναισθηματικών πτυχών του θηλασμού μπορεί να συμβάλει στην καλύτερη υποστήριξη των γυναικών, τη μείωση του στίγματος γύρω από τις δυσκολίες του θηλασμού και την προώθηση μιας πιο συμπεριληπτικής και ανθρώπινης φροντίδας.
Βιβλιογραφία
Uvnäs-Moberg, K., Handlin, L., & Petersson, M. (2005). Self-soothing behaviors with particular reference to oxytocin release induced by non-noxious sensory stimulation. Frontiers in Psychology, 6, 1529.
Bowlby, J. (1988). A secure base: Parent-child attachment and healthy human development. Basic Books.
Schmeid, V., Beake, S., Sheehan, A., McCourt, C., & Dykes, F. (2011). Women’s perceptions and experiences of breastfeeding support: A metasynthesis. Birth, 38(1), 49–60.
