Σώματα, ψυχισμοί, συστήματα, εν κρίσει…

Το χειρότερο που συμβαίνει είναι μια συνεχής και σταθερή αποδιοργάνωση των ανθρώπων σε διάφορα επίπεδα. (Εικόνα από πίνακα του Rick MacKai "Sadness Ending")

Από τον Πασχάλη Φ. Κεκέ, Ψυχολόγο -Ψυχαναλυτικό Ψυχοθεραπευτή

Η έννοια της κρίσης σε όποιο επίπεδο, σωματικό, ψυχικό, κοινωνικό, οικονομικό, πολιτικό κλπ είναι κατάσταση που είναι γνώριμη για τον άνθρωπο ανά διάφορες φάσεις της ατομικής και κυρίως της συλλογικής του ιστορικής διαδρομής. Η ίδια έννοια εμπεριέχει το κρίνω αλλά και το κρίνομαι. Από καιρό στη χώρα μας βρισκόμαστε υπό το καθεστώς μιας βαθιάς κρίσης, αναφέρεται σαν οικονομική από πολλούς ή αυτό είναι το προεξάρχον της κομμάτι -πολυσύνθετη είναι στην πραγματικότητα, όπως και κάθε κρίση άλλωστε. Είμαστε λοιπόν σε μια στιγμή που κρίνουμε και κρινόμαστε. Τι ακριβώς όμως και γιατί;

Προ ενός αιώνα περίπου ο Freud, ανασκευάζοντας μέρος της θεωρίας του-με αφορμή τους πολέμους της εποχής του αλλά και τις απώλειες αγαπημένων του απογόνων-κάνοντας λόγο για ενορμήσεις καταστροφής(θάνατος), αναφερόταν σε τέτοια στιγμιότυπα του ανθρώπινου βίου αλλά και σε τέτοιες εκφάνσεις του ψυχισμού, σαν όλα αυτά τα φαινόμενα αγριότητας που ζούμε (έσω και έξω) στον παρόντα χρόνο. Και στην πραγματικότητα η εποχή που διατρέχουμε είναι μια αποθέωση του καταστροφικού, αυτο- και ετερο-. Το χειρότερο που συμβαίνει είναι μια συνεχής και σταθερή αποδιοργάνωση των ανθρώπων σε διάφορα επίπεδα, τα πράγματα χάνουν σιγά σιγά το νόημα, τη σημασία, το όνομα τους. Υπάρχει μια συνεχής αναζήτηση για απόδοση της ευθύνης και ο εχθρός παραμένει ένας, αυτοί που μας κυβερνούν! Μας διαφεύγει μάλλον το γεγονός ότι το εχθρικό, το ανοίκειο, το ξένο ενοικούν καταρχήν μέσα μας. Η παρούσα κρίση συντρίβει με τον βιαιότερο τρόπο δυο μύθους της εφηβείας, αυτόν περί της απόλαυσης και αυτόν περί της αφθαρτότητας και αθανασίας. Όποιος έχει επιτυχώς ενηλικιωθεί γνωρίζει καλά ότι αυτές οι καταστάσεις ανήκουν στο χώρο της ψευδαίσθησης και μόνο.

Αποδεδειγμένα σε τέτοιες περιόδους δοκιμασίας και αβεβαιότητας, οι άνθρωποι είτε ορθώνουν όλες τους τις άμυνες (αμυντικούς μηχανισμούς) για να ανταπεξέλθουν, είτε αρκετοί αρρωσταίνουν ψυχικά ή σωματικά. Η ασθένεια εξάλλου είναι ένα καταφύγιο, κυρίως στα δύσκολα. Δεν θα πρέπει να ξεχνάμε επίσης ότι κι άλλοι άνθρωποι παλιότερα πέρασαν αυτά που είμαστε αναγκασμένοι να περάσουμε κι εμείς και κάπως τα κατάφεραν, προφανώς το ίδιο μπορούμε να πράξουμε κι εμείς, τουλάχιστον στο επίπεδο του να διαφυλάξουμε στο ακέραιο την ύπαρξη μας. Αξίζει τον κόπο…