Ο Ναρκισσισμός

O Νάρκισσος άφησε σπουδαία κληρονομιά ερεθισμάτων και ερωτημάτων για διερεύνηση

Από τη Μαρία Μπάδα

Ο Ναρκισσισμός ως έννοια προερχόμενη από τη συμπεριφορά του μυθικού  προσώπου  Νάρκισσου, έχει απασχολήσει  από πολύ  νωρίς  ερευνητές όπως τον Φρόυντ (Freud, 1916) ή τον Γιούνγκ (Jung).

Κάποιοι θεώρησαν τη ναρκισσιστική συμπεριφορά ως διαστροφή, ως κάτι παθολογικό. Η επιθυμία  κάποιου  για τον  εαυτό  του  ή  ακόμα και για κάτι που μοιάζει στον εαυτό του δεν θεωρήθηκε φυσιολογική και συνδέθηκε με τη συμπεριφορά ασθενών που έπασχαν από νευρώσεις. Κυρίως, πολλοί ερευνητές συνέδεσαν τον ναρκισσισμό  με  τους  ομοφυλόφιλους  και  την  ιδιαιτερότητα  που έχουν, όσον αφορά την επιλογή ως αντικειμένου αγάπης, αυτού που τους μοιάζει, αυτού που  αντανακλά  την ιδιαιτερότητά τους.

Θα μπορούσα να ισχυριστώ ότι ο ναρκισσισμός είναι το αποτέλεσμα της μη φυσιολογικής εξέλιξης της σεξουαλικής ζωής ενός ατόμου. Όταν ένα άτομο δεν έχει την ικανότητα να προβάλλει και να χαρίσει την αγάπη του σε κάποιον άλλο, όταν δεν είναι ικανό να αγαπήσει, τότε αρρωσταίνει. Τότε είναι που στρέφεται προς την αγάπη του εαυτού  του. Σε αυτή την περίπτωση φυσικά ο ναρκισσισμός είναι παθολογικός, καθώς προβάλλει κάποιο πρόβλημα σεξουαλικής ανάπτυξης και ωρίμανσης.

H Δρ. Γκρούνμπεργκερ (Grunberger, 1979) υποστηρίζει πως η ανάπτυξη του ανθρώπου εξαρτάται από τον ναρκισσισμό. Ο ναρκισσισμός  είναι  η  κινητήρια δύναμη της ζωής, είναι  μια  ζωτική  ορμή : «ο Ναρκισσισμός πρέπει να θεωρηθεί ως δύναμη, της οποίας η ενέργεια μετέχει στη δόμηση του Εγώ».

Οι θεωρίες λοιπόν είναι πολλές και οι απόψεις βλέπουμε ότι διαφέρουν. Παρά όλα αυτά όμως ο ναρκισσισμός είναι μια υπαρκτή συμπεριφορά. Είναι ένας τρόπος συμπεριφοράς, μια έννοια η οποία χαρακτηρίζει τα ανθρώπινα όντα, είτε αυτή είναι παθολογική, είτε φυσιολογική. Αποτελεί μέρος της ζωής κάποιων ή όλων των ανθρώπων, σύμφωνα με τον Φρόυντ (Freud, 1916), που χαρακτηρίζει τις αντικειμενότροπες σχέσεις (οι θεωρίες για τις αντικειμενότροπες σχέσεις ασχολούνται με τους παράγοντες που διαμορφώνουν τις εσωτερικές αναπαραστάσεις των σχέσεων).

Θα έλεγα  ότι  μια  από τις  πιο  πειστικές  θεωρίες για τον  ναρκισσισμό είναι αυτή του πρωτογενούς ναρκισσισμού, σύμφωνα με  τον Φρόυντ (Freud), ο οποίος  παραπέμπει σε μια πρώτη  κατάσταση  της  ζωής  και  ο  οποίος  οδηγεί  στην  δημιουργία  και  τη συνειδητοποίηση της πραγματικότητας και της στροφής προς τα εξωτερικά αντικείμενα.

Σαν συμπέρασμα, ο Νάρκισσος αυτός ο μυθικός ήρωας, άφησε σπουδαία κληρονομιά ερεθισμάτων και ερωτημάτων για διερεύνηση, που ακόμα και σήμερα απασχολούν τους ερευνητές.

Βιβλιογραφία
Freud, Sigmund. (1916-17a [1915-17]). Introductory lectures on psycho-analysis. SE, 15-16.

Grunberger, Béla. (1979). Narcissism: Psychoanalytic essays (Joyce S. Diamanti, Trans.). New York: International Universities Press.