Από τη Μαρία Μπάδα, Ψυχολόγο, Επικοινωνιολόγο, ΜΑ, Υπ. Διδάκτορα Παντείου
Προηγούμενες έρευνες έχουν δηλώσει ότι πραγματικά ακριβής μνήμες μπορεί να διαρκέσουν μόνο κάποιες ώρες ή και λιγότερο. Μια νέα έρευνα, δηλώνει ότι μπορούμε εύκολα να «θυμηθούμε» γεγονότα που δεν συνέβησαν ποτέ!
Συγκεκριμένα, η χρήση φωτογραφιών από ψυχοθεραπευτές ως μνημονικό μέσο για την «ανάκληση» αναμνήσεων των ασθενών, οι οποίοι είχαν πιθανότατα υποστεί σεξουαλική κακοποίηση κατά την παιδική τους ηλικία, έχει αμφισβητηθεί από μια έρευνα στον Καναδά. Η έρευνα βρήκε ότι τα 2/3 των συμμετεχόντων δέχθηκαν ότι συνέβη πραγματικά ένα ψεύτικο γεγονός κατά την σχολική τους ηλικία, όταν έγιναν υποδείξεις σχετικά με αυτό, μέσω μιας σχολικής φωτογραφίας. Ο Δρ. Stephen Lindsay, Καθηγητής Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο της Βικτώρια, αναφέρει: «ήμουν έκπληκτος όταν είδα ένα τόσο υψηλό ποσοστό λανθασμένων μνημονικών ανακλήσεων στο εργαστήριο».
Ο Δρ. Lindsay αποδίδει αυτό το πραγματικά υψηλό ποσοστό λανθασμένων αναμνήσεων σε πολλούς παράγοντες. Αυτοί περιλαμβάνουν την πειστικότητα της ιστορίας (συμπεριλαμβανομένου την αναφορά κάποιου φίλου σε αυτό), την σιγουριά που ενέπνεε ο εκπαιδευμένος θεραπευτής και τον ρόλο της φωτογραφίας ως μέσο ανάκλησης αναμνήσεων αλλά και ως ενισχυτικό αποδεικτικό στοιχείο.
Τα ευρήματα της έρευνας υποδηλώνουν την γενική θεωρητική άποψη ότι «οι αναμνήσεις δεν αποτελούν κάτι που βρίσκεται αποθηκευμένο κάπου στο κεφάλι σου», αναφέρει ο Δρ. Lindsay. «Οι αναμνήσεις αποτελούν εμπειρίες, τις οποίες μπορούμε να προκαλέσουμε μέσω μιας αλληλεπίδρασης μεταξύ γεγονότων που πραγματικά συνέβησαν σε εμάς στο παρελθόν και των τωρινών προσδοκιών και πιστεύω μας». «Όμως υπάρχουν ακόμα κάποιοι που χρησιμοποιούν προσεγγίσεις ανακλήσεων με προσανατολισμό το τραύμα. Τα ευρήματά μας εφιστούν την προσοχή στην χρήση τέτοιων τεχνικών», υποστηρίζει ο Δρ. Lindsay. «Τέτοια ευρήματα υποστηρίζουν την ανησυχία για το ότι τέτοιες τεχνικές αυξάνουν την πιθανότητα τα άτομα να έχουν λανθασμένες αναμνήσεις».
Βιβλιογραφία:
Lindsay, D. S., Hagen, L., Read, J. D., Wade, K. A., & Garry, M. (2004). True photographs and false memories. Psychological Science, 15, 149-154.
Διαβάστε επίσης:
Οι αναμνήσεις αντανακλούν την κουλτούρα μας
