Από τη Βιολέττα-Ειρήνη Κουτσομπού, MA, MSc, Ψυχολόγος, Εκπαιδευτικός
Ως εκπαιδευτικός, έχω βρεθεί πολλές φορές αντιμέτωπη με βλέμματα κουρασμένα, μαθητές αφηρημένους και μια σιωπηλή αίσθηση βαρεμάρας να πλανάται στην ατμόσφαιρα κατά τη διάρκεια του μαθήματος. Ιδιαίτερα στο μάθημα των ξένων γλωσσών, όπου απαιτείται συνεχής προσπάθεια και ενεργή συμμετοχή, η βαρεμάρα εμφανίζεται συχνά και δεν μπορεί να αγνοηθεί. Διαβάζοντας τη μελέτη των Mirosław Pawlak, Mariusz Kruk και Joanna Zawodniak «Teachers Reflecting on Boredom in the Language Classroom» συνειδητοποίησα ότι αυτό που βιώνουμε καθημερινά με τους μαθητές δεν είναι προσωπική αποτυχία ούτε έλλειψη ενδιαφέροντος από την πλευρά τους. Η βαρεμάρα είναι ένα υπαρκτό και φυσιολογικό συναίσθημα το οποίο επηρεάζει ουσιαστικά τη μαθησιακή διαδικασία.
Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας, η βαρεμάρα συνδέεται συχνά με τη μονοτονία, τις επαναλαμβανόμενες δραστηριότητες και ένα αναλυτικό πρόγραμμα που αφήνει ελάχιστο χώρο για δημιουργικότητα. Πόσες φορές δεν έχουμε αναγκαστεί να ακολουθήσουμε πιστά το βιβλίο ακόμη κι όταν βλέπουμε ότι οι μαθητές έχουν ήδη αποσυνδεθεί; Αυτό που με προβλημάτισε ιδιαίτερα είναι ότι η βαρεμάρα δεν αφορά μόνο τους μαθητές αλλά και τους εκπαιδευτικούς οι οποίοι τη βιώνουν κυρίως όταν το μάθημα μετατρέπεται σε ρουτίνα.
Αυτή η κόπωση, συχνά ασυνείδητα, περνά και στους μαθητές, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο αδιαφορίας.
Ωστόσο, η έρευνα αλλά και η προσωπική μου εμπειρία δείχνουν ότι ο ρόλος του εκπαιδευτικού είναι καθοριστικός. Μικρές αλλαγές στο μάθημα και τη διδασκαλία όπως περισσότερη ποικιλία στις δραστηριότητες, σύνδεση του μαθήματος με την καθημερινότητα των μαθητών, ομαδικές εργασίες, συζήτηση και χώρος για έκφραση, μπορούν να κάνουν μεγάλη διαφορά. Αυτό που έχω διαπιστώσει είναι πως όταν οι μαθητές νιώθουν ότι το μάθημα τους αφορά, η βαρεμάρα υποχωρεί.
Πιστεύω πως το σημαντικότερο βήμα είναι να μιλήσουμε ανοιχτά για τη βαρεμάρα, χωρίς ενοχές. Δεν θεωρώ ότι είναι ένδειξη αδυναμίας αλλά ένα μήνυμα ότι κάτι χρειάζεται να αλλάξει. Αν την αντιμετωπίσουμε ως ευκαιρία για αναστοχασμό μπορεί να μας οδηγήσει σε πιο ζωντανά μαθήματα. Σε μια εποχή όπου η προσοχή των παιδιών δοκιμάζεται από παντού, ο ρόλος της μάθησης δεν είναι να ανταγωνιστεί τις οθόνες αλλά να δημιουργήσει χώρο για ουσιαστική επικοινωνία και αυτό ξεκινά από μια τάξη όπου ούτε οι μαθητές ούτε οι εκπαιδευτικοί βαριούνται να μαθαίνουν.
Πηγή
