Η ομάδα του Ψυχο-γραφήματα επέλεξε έγκυρα και ποιοτικά βιβλία που μιλούν για την ψυχική υγεία με τρόπο κατανοητό στο ευρύ κοινό, χωρίς ακαδημαϊκούς όρους ή περίπλοκες θεωρίες, γραμμένα από καταξιωμένους επιστήμονες. Πρόκειται για βιβλία που μπορούν να διαβαστούν από όλους, είτε σαν μια βάση για θέματα ψυχικής υγείας, είτε για καλύτερη κατανόηση του εαυτού και των άλλων.
Εμείς και η ψυχή μας. Όλα όσα θέλατε να ρωτήσετε έναν ψυχίατρο-ψυχαναλυτή
Συγγραφέας: Σάββας Σαββόπουλος
Εκδόσεις Παπαδόπουλος
Γιατί να το διαβάσετε: μια σπάνια ευκαιρία να δει κανείς πώς σκέφτεται ένας ψυχίατρος-ψυχαναλυτής πέρα από το ιατρικό γραφείο. Ένα βιβλίο που γεφυρώνει την επιστήμη με την ανθρώπινη εμπειρία, βοηθώντας να κατανοήσουμε καλύτερα τον εαυτό μας και τους άλλους.
Περίληψη: Αυτό δεν είναι ένα βιβλίο αυτοβελτίωσης. Δεν θα σας κάνει ευτυχισμένους σε σαράντα οκτώ ώρες. Δεν θα σας βοηθήσει να πλουτίσετε. Και ούτε πρόκειται να αυξήσει τη γοητεία σας. Επίσης, δεν έχει κάποιο μυστικό να σας αποκαλύψει, ενώ οι συγγραφείς του πιστεύουν ότι το σύμπαν είναι απολύτως αδιάφορο για όσα συμβαίνουν στις ζωές μας. Ένας δημοσιογράφος, ο Κώστας Γιαννακίδης, απευθύνει στον διακεκριμένο ψυχίατρο και ψυχαναλυτή Σάββα Σαββόπουλο τις ερωτήσεις που θα θέλατε να κάνετε και εσείς. Και τον ρωτάει για τα πάντα. Την παιδική ηλικία και την εφηβεία. Την ενήλικη ζωή, τις σχέσεις και το σεξ. Την κατάθλιψη και το άγχος. Τις νευρώσεις και τις ψυχώσεις. Τους αθεράπευτα ναρκισσιστές και τους ψυχοπαθητικούς. Τη ζήλια και την κακία. Τα όνειρα. Την αρρώστια και τον θάνατο. Και ο γιατρός απαντά με επιστημονική επάρκεια και γλώσσα απλή και κατανοητή. Αυτό το βιβλίο δεν θα σας βοηθήσει να λύσετε ενδεχόμενα προβλήματα, δικά σας ή των ανθρώπων σας. Τα προβλήματα λύνονται μόνο με θεραπεία. Όμως, θα σας βοηθήσει να τα κατανοήσετε, να βρείτε την πηγή τους και να δώσετε εξηγήσεις. Ταυτόχρονα, είναι και ένα εκλαϊκευμένο εγχειρίδιο ψυχιατρικής που επιτρέπει στον αναγνώστη να κατανοήσει βασικές έννοιες και να αποκτήσει μια πιο διεισδυτική ματιά στον ψυχισμό του. Διαβάζοντας το βιβλίο θα συναντηθείτε με τον εαυτό σας σε όλες τις φάσεις της ζωής του. Και μέχρι να το ολοκληρώσετε θα τον έχετε γνωρίσει λίγο καλύτερα. Γιατί σκοπός του βιβλίου είναι να αντιμετωπίσουμε τον εσωτερικό μας κόσμο με περισσότερη κατανόηση. Η κατανόηση, άλλωστε, είναι η βάση για την αγάπη. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)
Το σώμα δεν ξεχνά — Εγκέφαλος, νους και σώμα στη θεραπεία του τραύματος
Συγγραφέας: Bessel van der Kolk
Εκδόσεις: Κλειδάριθμος
Γιατί να το διαβάσετε: Είναι ένα από τα πλέον κλασικά έργα για το πώς το τραύμα επηρεάζει το σώμα και τον εγκέφαλο, και προτείνει καινοτόμες θεραπείες ενσωματώνοντας το νευρωνικό σώμα.
Περίληψη: Το ψυχικό τραύμα υπάρχει παντού στην κοινωνία μας. Έρευνες του Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των Ηνωμένων Πολιτειών έδειξαν ότι το σημαντικότερο πρόβλημα της δημόσιας υγείας -δαπανηρότερο ακόμα και από τον καρκίνο και τις καρδιολογικές παθήσεις- είναι το ψυχικό τραύμα. Οι τραυματικές εμπειρίες επηρεάζουν την ανθρώπινη βιολογία και ταυτότητα και έχουν καταστρεπτικές κοινωνικές συνέπειες, όπως σωματικές παθήσεις, προβλήματα στο σχολείο και την εργασία, εθισμό σε ουσίες καθώς και ψυχικές ασθένειες. Οι συνέπειες είναι ολέθριες για τους πάσχοντες, τις οικογένειές τους και τις μελλοντικές γενιές. Αντλώντας από την τριαντάχρονη εμπειρία του στην πρώτη γραμμή της επιστημονικής έρευνας και της κλινικής πράξης, ο Bessel van der Kolk αποδεικνύει στο Το σώμα δεν ξεχνά ότι ο τρόμος και η απομόνωση, οι κύριες συνέπειες του ψυχικού τραύματος, κυριολεκτικά αναδιαμορφώνουν τον εγκέφαλο και το σώμα. Ο συγγραφέας, ένας από τους πλέον επιφανείς ειδήμονες του ψυχικού τραύματος παγκοσμίως, αναπτύσσει ένα τολμηρό θεραπευτικό πρότυπο, το οποίο διαφοροποιείται από τις συνήθεις φαρμακευτικές και ψυχοθεραπευτικές πρακτικές, και εξηγεί μία ολοκληρωμένη προσέγγιση που θεραπεύει το μυαλό, τον εγκέφαλο και το σώμα. Εξετάζει καινοτόμες θεραπείες -από τη νευροανάδραση και τον διαλογισμό ως τον αθλητισμό, το θέατρο και τη γιόγκα- που ανοίγουν νέους δρόμους στην προσπάθεια ανάρρωσης από το ψυχικό τραύμα, αξιοποιώντας την νευροπλαστικότητα, την εγγενή προσαρμοστική ικανότητα του εγκεφάλου. Μέσα από αυτό το βιβλίο οι αναγνώστες θα ανακαλύψουν το μεγαλείο της ανθρώπινης ανθεκτικότητας. Ο Bessel van der Kolk καταδεικνύει την τρομακτική δύναμη των διαπροσωπικών σχέσεων να προκαλέσουν τόσο βλάβη όσο και ίαση – και προσφέρει σε όλους την ελπίδα για επιστροφή στη ζωή. (Από την έκδοση)
Ο μύθος του φυσιολογικού. Τραύμα, ασθένεια και ίαση σε μια τοξική κουλτούρα
Συγγραφέας: Gabor Mate & Daniel Mate
Εκδόσεις: Key Books
Γιατί να το διαβάσετε: Είναι ένα από τα πιο σημαντικά βιβλία των τελευταίων χρόνων για την ψυχική και σωματική υγεία. Μέσα από δεκαετίες κλινικής εμπειρίας, εξηγεί πώς το τραύμα —συχνά ασυνείδητο— διαμορφώνει τη ζωή μας και το σώμα μας. Δεν είναι απλώς ένα βιβλίο για τη θεραπεία, είναι μια πρόσκληση για κατανόηση του εαυτού, πέρα από όσα μας έμαθαν να θεωρούμε «κανονικά».
Περίληψη: Σε αυτό το πρωτοποριακό βιβλίο, ο Dr. Gabor Mate εξηγεί πώς οι δυτικές κοινωνίες, που είναι περήφανες για τα συστήματα υγείας τους, αδυνατούν να αντιμετωπίσουν τις χρόνιες ασθένειες. Το 70% των Αμερικανών παίρνει τουλάχιστον ένα συνταγογραφούμενο φάρμακο, ενώ στην Ευρώπη το 30% του πληθυσμού έχει διαγνωστεί με υπέρταση. Παράλληλα, ολοένα και περισσότεροι έφηβοι σε όλο τον κόσμο υποφέρουν από ψυχικές ασθένειες. Οπότε, τι είναι πραγματικά «φυσιολογικό» όσον αφορά την υγεία; Μετά από τέσσερις δεκαετίες κλινικής εμπειρίας, o Dr. Mate θεωρεί την επικρατούσα αντίληψη περί «φυσιολογικού» λανθασμένη, καθώς η συγκεκριμένη αντίληψη αγνοεί την επίδραση, που έχουν στην υγεία μας, το τραύμα, το στρες και ο σύγχρονος τρόπος ζωής. Παρ’ όλη την τεχνογνωσία και την τεχνολογική εξέλιξη, η δυτική ιατρική συχνά αποτυγχάνει να αντιμετωπίσει τον άνθρωπο στην ολότητά του, αγνοώντας πώς η καθημερινότητα στρεσάρει το σώμα, επιβαρύνει το ανοσοποιητικό σύστημα και υπονομεύει τη συναισθηματική ισορροπία. Τώρα ο Dr. Mate προσφέρει τη δική του οπτική, καταρρίπτοντας τους κοινούς μύθους σχετικά με όσα μας αρρωσταίνουν, και συνδέει τις ανθρώπινες παθήσεις με τη φθίνουσα κατάσταση των κοινωνιών στις οποίες ζούμε. Ο “Μύθος του Φυσιολογικού” είναι το πιο φιλόδοξο βιβλίο του Dr. Gabor Mate – ένας οδηγός για την υγεία και την ίαση, γεμάτος συμπόνια και κατανόηση. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)
Ψυχολογία και Ψυχική Υγεία. Τα ψυχικά προβλήματα, τα αίτια και η θεραπεία τους.
Συγγραφέας: James-Arthur Hadfield
Εκδόσεις: Θυμάρι
Γιατί να το διαβάσετε: Ένα ολιστικό εισαγωγικό βιβλίο που καλύπτει διάφορες ψυχικές διαταραχές, τις αιτίες τους και τις θεραπευτικές επιλογές. Κατάλληλο αν θέλετε να έχετε μια σφαιρική εικόνα της ψυχικής υγείας, των προβλημάτων αλλά και των τρόπων αντιμετώπισης.
Περίληψη: Αυτό το βιβλίο περιγράφει την προέλευση των διαταραχών της συμπεριφοράς και των ψυχονευρώσεων, αναζητώντας τις αιτίες τους, κατά κύριο λόγο, στη νηπιακή ηλικία. (. . .) Περιλαμβάνει τα αποτελέσματα πάνω από 30 χρόνια εμπειρίας στη θεραπεία ασθενών που υπόφεραν από τέτοιες διαταραχές. Και οι απόψεις που διατυπώνονται – οι οποίες διαφέρουν κάπως από αυτές της αναλυτικής σχολής – είναι εμπλουτισμένες από κλινικά παραδείγματα σε όλη του την έκταση.
Χτίζοντας ψυχική ανθεκτικότητα
Συγγραφέας: Βικτώρια Πρεκατέ
Εκδόσεις: ΒΗΤΑ
Γιατί να το διαβάσετε: ένα βιβλίο-εργαλείο για όποιον θέλει να σταθεί πιο σταθερά απέναντι στις δυσκολίες της ζωής. Με απλό λόγο, χωρίς θεωρητικές υπερβολές, η συγγραφέας δείχνει πώς η ψυχική ανθεκτικότητα δεν είναι έμφυτη ικανότητα αλλά κάτι που καλλιεργείται μέσα από μικρές, συνειδητές αλλαγές στη σκέψη και στη στάση μας. Είναι ένα πρακτικό και ενθαρρυντικό βιβλίο, ιδανικό για ανθρώπους που θέλουν να μάθουν πώς να μετατρέπουν τις κρίσεις σε ευκαιρίες προσωπικής ενδυνάμωσης.
Περίληψη: Όλο και περισσότεροι εκπαιδευτικοί και γονείς αναγνωρίζουν την ανάγκη για ανταπόκριση στις παρατεταμένες, περίπλοκες κρίσεις της σημερινής εποχής και την ψυχική θωράκιση των παιδιών τους για κάθε απρόοπτο. Το βιβλίο αυτό προσπαθεί να αφουγκραστεί τις αγωνίες των ίδιων των παιδιών και να ψηλαφίσει τις δυναμικές που συνεισφέρουν στην ψυχική ανθεκτικότητα, δηλαδή την ικανότητα να αντιμετωπίσουν ενδεχόμενες μελλοντικές ανατροπές με ψυχραιμία, δημιουργικότητα, ελπίδα και εύρεση νοήματος.
Μία από τις βασικές θέσεις του βιβλίου είναι ότι η ψυχική ανθεκτικότητα μπορεί να διδαχθεί κι ότι τα παιδιά μπορούν να προετοιμαστούν αποτελεσματικά για πιθανές απότομες αλλαγές ή αρνητικές εμπειρίες. Η διαχείριση του μετατραυματικού στρες, η ανάπτυξη της εσωτερικής ασφάλειας, η άντληση νοήματος, ο ρόλος των προστατευτικών σχέσεων, η στάση των γονέων και η έκθεση στα ΜΜΕ είναι κάποια από τα θέματα τα οποία διαπραγματεύεται το βιβλίο στην προσπάθεια αντιμετώπισης μιας εποχής που φαίνεται ρευστότερη από ποτέ… (Από την έκδοση)
Η ψυχιατρική αλλιώς…
…Μέσα από πραγματικές ιστορίες και κυκλώματα υπολογιστών
Συγγραφέας: Παύλος Σακκάς
Εκδόσεις: ΒΗΤΑ
Γιατί να το διαβάσετε: μια διαφορετική ματιά στον κόσμο της ψυχιατρικής, ανθρώπινη, προσιτή και συχνά απρόσμενα χιουμοριστική. Ο συγγραφέας, με την εμπειρία δεκαετιών, εξηγεί πολύπλοκες ψυχικές λειτουργίες και διαταραχές μέσα από πραγματικές ιστορίες και παραδείγματα από τα… κυκλώματα των υπολογιστών. Με αυτόν τον τρόπο, κάνει την ψυχιατρική κατανοητή χωρίς να τη «μικραίνει». Είναι ένα βιβλίο που βοηθά να δούμε τον ψυχισμό μας όχι ως μυστήριο, αλλά ως ένα σύστημα που μπορούμε να κατανοήσουμε και να φροντίσουμε.
Περίληψη: Το βιβλίο περιέχει τα κυριότερα στοιχεία που απασχολούν τη σύγχρονη Ψυχιατρική. Ο συγγραφέας εισάγει τον αναγνώστη στις ψυχικές παθήσεις, αφενός μέσα από πραγματικά παραδείγματα, που προέρχονται από την πλούσια κλινική του εμπειρία, αφετέρου επεξηγώντας με απλά λόγια τη “βλάβη”, που βρίσκεται πίσω από αυτές. Στην ουσία πρόκειται για μια ενδιαφέρουσα εξερεύνηση του “μαγικού” κόσμου του ανθρωπίνου εγκεφάλου. Ο συγγραφέας με όρους ηλεκτρονικών υπολογιστών, επεξηγεί τις διάφορες ψυχικές λειτουργίες. Τα μοντέλα που αναπτύσσει, εδράζονται σε νέες ανακαλύψεις της έρευνας του εγκεφάλου. Η χρήση αυτών των μοντέλων προσγειώνει την ψυχική νόσο, από τα νέφη της Φιλοσοφίας στη θετικότητα της Ιατρικής. Το σημαντικότερο όμως επίτευγμα του βιβλίου είναι ότι μεταφέρει τον αναγνώστη στο μυαλό και τη σκέψη του ψυχιάτρου. Με τον τρόπο αυτόν δίνει παράλληλα και συμβουλές για τη σωστή άσκηση της κλινικής Ψυχιατρικής, αλλά και της Ιατρικής γενικότερα. Ο συγγραφέας όμως εκτός από γιατρός είναι και έντονα προβληματισμένο κοινωνικά άτομο. Η πολύχρονη άσκηση της Ψυχιατρικής και η επαφή του με τον ανθρώπινο πόνο, του έχουν δώσει την ικανότητα να βοηθά τους ανθρώπους που βρίσκονται μπροστά σε κρίσιμα σταυροδρόμια της ζωής. Με τη φιλάνθρωπο στάση του και τις ρηξικέλευθες θεωρήσεις που αναπτύσσει, δίνει ενδιαφέρουσες απαντήσεις στα μεγαλύτερα υπαρξιακά ερωτήματα του ανθρώπου. (Από την έκδοση)
Για μια καλύτερη φροντίδα της ψυχικής υγείας. Ηθική και δεοντολογία, τεκμήρια και εμπειρία.
Συγγραφείς: Graham Thornicroft – Michele Tansella
Επιμελητής Στέλιος Στυλιανίδης
Εκδόσεις: Τόπος
Γιατί να το διαβάσετε: Επικεντρώνεται στον σχεδιασμό και την οργάνωση των υπηρεσιών ψυχικής υγείας, με έμφαση στο τι σημαίνει «καλύτερη φροντίδα». Πολύ χρήσιμο αν σας ενδιαφέρει πώς να λειτουργούν “σωστά” τα συστήματα περίθαλψης — όχι μόνο για θεραπευτές, αλλά και για όσους σκέφτονται πολιτικές ή κοινοτική παρέμβαση.
Περίληψη: Πως θα μπορούσαν οι ψυχικά πάσχοντες να έχουν πρόσβαση σε αρτιότερες και αποδοτικότερες υπηρεσίες ψυχικής υγείας; Οι συγγραφείς απαντώντας σ’ αυτό το καίριο ερώτημα τονίζουν τη ζωτική σημασία που έχουν: – η ηθική βάση – η τεκμηρίωση – οι εμπειρικές πρακτικές. Το βιβλίο αποτελεί έναν αναλυτικότατο οδηγό για τον σχεδιασμό, τη δημιουργία και αξιολόγηση των υπηρεσιών ψυχικής υγείας, στo πλαίσιo της κοινοτικής ψυχιατρικής, καταδεικνύοντας με εμφανή τρόπο ότι η κοινοτική φροντίδα ψυχικής υγείας είναι η ισορροπία ανάμεσα στο κοινοτικό και το νοσοκομειακό σύστημα υπηρεσιών. Οι συγγραφείς αναγνωρίζουν ότι για να επιτευχθεί αυτή η ισορροπημένη προσέγγιση και η υψηλή ποιότητα κοινοτικών υπηρεσιών ψυχικής υγείας, θα πρέπει να ξεπεραστούν ποικίλα εμπόδια, όπως η ανεπαρκής χρηματοδότηση, η ασυλική λογική και η άνιση κατανομή των πόρων, η έλλειψη επαγγελματιών υγείας ειδικευμένων στην ψυχική υγεία, ο κατακερματισμός των αρμοδιοτήτων μεταξύ των διαφόρων κρατικών υπηρεσιών, το κοινωνικό στίγμα, θέματα που αναλύονται εκτενώς στο βιβλίο. Ως προς τη χώρα μας, το βιβλίο συμβάλλει ουσιαστικά στον εμπλουτισμό του προβληματισμού για τη θετικότερη έκβαση της «ημιτελούς» ψυχιατρικής μεταρρύθμισης στην Ελλάδα. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου) «…οι συγγραφείς αξίζουν θερμά συγχαρητήρια για τη συνεισφορά τους στην προσπάθεια βελτίωσης των υπηρεσιών ψυχικής υγείας με ένα βιβλίο που θα βοηθήσει τους επαγγελματίες του τομέα, αυτούς που οργανώνουν και σχεδιάζουν μία υπηρεσία, τις οικογένειες αλλά και τους χρήστες των υπηρεσιών ψυχικής υγείας». (Από τον Πρόλογο του Dr. Benedetto Saracen)
