Παίζω διαδικτυακό παιχνίδι ή ονειρεύομαι;

Στόχος του ονείρου αλλά και του διαδικτυακού παιχνιδιού είναι η εκπλήρωση μιας επιθυμίας.

Από την Ελεάνα Πανδιά, Επικοινωνιολόγο, ΜΑ, Υπ. Διδάκτορα Παντείου

Το διαδίκτυο έχει εμφιλοχωρήσει σε πολλούς τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητας όπως η επικοινωνία, η διασκέδαση, η ενημέρωση και η εργασία. Η περιήγηση στον παγκόσμιο ιστό αποτελεί καθημερινή συνήθεια για μεγάλο αριθμό των χρηστών του μέσου που συχνά διαπιστώνουν πως δαπάνησαν στο διαδίκτυο περισσότερο χρόνο από αυτόν που είχαν αρχικά την πρόθεση να διαθέσουν. Επιπλέον πολλοί χρήστες του διαδικτύου περνούν μεγάλο μέρος του χρόνου τους παίζοντας είτε τα διαδικτυακά παιχνίδια που προσφέρονται από τις σελίδες κοινωνικής δικτύωσης (όπως το Farmville στο Facebook), ή ομαδικά διαδικτυακά παιχνίδια (όπως το World of Warcraft). Ο διαρκώς αυξανόμενος αριθμός των χρηστών του διαδικτύου παγκοσμίως και η αυξανόμενη ενασχόληση των χρηστών με το συγκεκριμένο μέσο εγείρουν ποικίλα ερευνητικά ερωτήματα.

Ειδικότερα σε ότι αφορά την εμπειρία του on line gaming μπορούμε να θεωρήσουμε ότι μοιάζει με την ονειρική διαδικασία. Οι ομοιότητες που μπορεί να εντοπίσει κανείς ανάμεσα στις δυο ανθρώπινες δραστηριότητες αφορούν σε συγκεκριμένα χαρακτηριστικά τους. Τόσο το όνειρο, όσο και το διαδικτυακό παιχνίδι λαμβάνουν χώρα μέσα σε ένα αφηγηματικό πλαίσιο που αποτελείται από περιβάλλοντα χώρο, έχει πλοκή και πρωταγωνιστές. Μέσα στην αφήγηση του ονείρου αλλά και του διαδικτυακού παιχνιδιού αναδύεται ο εαυτός που κατασκευάζει το περιβάλλον, την πλοκή και την έκβαση σύμφωνα με την ασυνείδητη επιθυμία του, τη σκέψη του, τη μνήμη του μέσω της συμπύκνωσης που δίνει τη δυνατότητα πολλαπλής νοηματοδότησης  τόσο κατά τη διάρκεια του ονείρου όσο και κατά τη διάρκεια μιας «παρτίδας» διαδικτυακού παιχνιδιού.

Στόχος του ονείρου αλλά και του διαδικτυακού παιχνιδιού είναι η εκπλήρωση μιας επιθυμίας (wish fulfillment). Γνωρίζουμε ότι το όνειρο αποσκοπεί στην διαφύλαξη του ύπνου και στην απρόσκοπτη συνέχισή του. Με παρόμοιο τρόπο οι δημιουργοί των διαδικτυακών παιχνιδιών φροντίζουν να ανανεώνεται διαρκώς η επιθυμία του παίκτη να συνεχίσει να παίζει (είτε με την εισαγωγή νέων χαρακτήρων, είτε με την εμφάνιση νέων προς εκτέλεση αποστολών).  Μπορεί κανείς να διαπιστώσει πως τόσο η ονειρική διαδικασία όσο και το διαδικτυακό παιχνίδι ενεργοποιούν παρόμοιους μηχανισμούς προκειμένου να διασφαλίσουν τη συνέχισή τους.

Καθώς ονειρευόμαστε αλλά και για όσο διαρκεί μια περίοδος διαδικτυακού παιχνιδιού μια επιθυμία αναδύεται από το ασυνείδητο και μέσω της μετάθεσης αποδίδει διεγέρσεις και συναισθήματα  σε λιγότερο φορτισμένες εικόνες και αφηγήσεις.  Εξάλλου το υλικό των ονείρων αλλά και των διαδικτυακών παιχνιδιών προκύπτει από ενέργειες της καθημερινής ζωής, αναμνήσεις, τραυματικές εμπειρίες που έρχονται στην επιφάνεια για να δώσουν μια ευκαιρία να γίνει επεξεργασία και να δοθεί μια λύση όπως την επιθυμεί εκείνος που ονειρεύεται αλλά κι εκείνος που παίζει το παιχνίδι.

Ενδεικτική Βιβλιογραφία:
Φρόυντ Σίγκμουντ, «Η ερμηνεία των ονείρων», εκδόσεις Επίκουρος
Φρόυντ Σίγκμουντ, «Όνειρο και τηλεπάθεια», εκδόσεις Επίκουρος
Ψυχαναλυτικό περιοδικό «Εκ των υστέρων», τεύχος 4, «Το όνειρο», εκδόσεις Εξάντας

Σχετικό βίντεο:
Jane McGonigal: Gaming can make a better world
[vsw id=”dE1DuBesGYM” source=”youtube” width=”425″ height=”344″ autoplay=”no”]