Επιμέλεια–Μετάφραση: Ελεάνα Πανδιά, Επικοινωνιολόγος, MA, υπ. διδάκτωρ Παντείου Πανεπιστημίου

Συγγραφέας : Dr. Patricia Thompson

Σας  έχει πλημμυρίσει κάποτε ένα συναίσθημα τόσο ολοκληρωτικά που να κάνατε ή να είπατε κάτι που μετανιώσατε αργότερα; Υπάρχει κάποιος που να ισχυρίζεται ότι δεν του έχει συμβεί ποτέ κάτι τέτοιο;

Στην πραγματικότητα, πολλοί από  εμάς θα ωφελούνταν αν μάθαιναν τον τρόπο να διαχειρίζονται τα συναισθήματά τους με πιο εποικοδομητικό τρόπο. Η συναισθηματική νοημοσύνη ως όρος γίνεται όλο και πιο δημοφιλής στη σύγχρονη ψυχολογία και συνδέεται με αυξημένη παραγωγικότητα, περισσότερη ικανοποίηση στις διαπροσωπικές σχέσεις και καλύτερη διαχείριση του άγχους.

Έτσι, αν θέλετε να εμβαθύνετε στις σχέσεις σας με τους φίλους, τους συναδέλφους ή το έτερόν σας ήμισυ,  το να καλλιεργήσετε  την συναισθηματική σας νοημοσύνη πρέπει να γίνει προτεραιότητά σας. Αλλά τι ακριβώς είναι η συναισθηματική νοημοσύνη και πως μπορεί κάποιος να δουλέψει πάνω σε αυτή;

Εν συντομία, η συναισθηματική νοημοσύνη είναι η ικανότητα να αναγνωρίζεις και να ρυθμίζεις τα συναισθήματά σου ενώ εξακολουθείς να νιώθεις συμπόνια και να έχεις επίγνωση των αντιδράσεων των άλλων. Με αυτό τον τρόπο, η συναισθηματική νοημοσύνη σου δίνει τη δυνατότητα να διαχειρίζεσαι τις σχέσεις σου πιο αποτελεσματικά ακόμα και όταν ξεσπάει κάποια διαμάχη.

Τα καλά νέα είναι ότι η συναισθηματική νοημοσύνη μπορεί να εξελιχθεί με την εξάσκηση.

Αυτά τα εννέα μυστικά μπορούν να αποτελέσουν τη βάση για τη βελτίωση της συναισθηματικής σας νοημοσύνης και να δυναμώσουν τις σχέσεις σας ταυτόχρονα!

  1. Γνωρίστε τον εαυτό σας

Η συναισθηματική νοημοσύνη βασίζεται στην αυτογνωσία, καθώς η βαθιά κατανόηση του εαυτού σας, σας επιτρέπει να γνωρίζετε τον τρόπο με τον οποίο επικοινωνείτε με τους άλλους. Προκειμένου να εμβαθύνετε στην αυτογνωσία σας, προσπαθήστε να στοχαστείτε πάνω στις αρετές σας, στις ευκαιρίες σας για ανάπτυξη, στις αξίες σας και σε ότι σας εξοργίζει ώστε να γνωρίζετε τι ακριβώς επηρεάζει τη διάθεσή σας. Αυτό να το κάνετε όσο πιο συχνά μπορείτε!

  1. Να είστε ανοικτοί στην ανατροφοδότηση και στην κριτική

Οι συναισθηματικά έξυπνοι άνθρωποι επιθυμούν να ακούν τη γνώμη των άλλων λαμβάνουν υπόψη τους την ανατροφοδότηση που λαμβάνουν. Μπορεί να μην συμφωνείτε με τη γνώμη των  άλλων, όμως ο αναστοχασμός πάνω στις δικές τους εκτιμήσεις είναι πολύ πιθανό να σας βοηθήσει να αποφύγετε λάθη αβλεψίας και να σας  ωθήσει να διαπιστώσετε αν η συμπεριφορά σας έχει πράγματι τα επιθυμητά αποτελέσματα.

Αν τα αποτελέσματα δεν είναι τα επιθυμητά  μπορείτε να επιλέξετε  να προσαρμοστείτε αναλόγως ή να απολογηθείτε αν χρειάζεται ( ή να αποφασίστε να μην κάνετε τίποτα από τα δυο). Με τον ένα ή τον άλλο τρόπο δεν εθελοτυφλείτε και αυξάνετε τα επίπεδα της συναισθηματικής σας νοημοσύνης.

  1. Αναγνωρίστε τα συναισθήματά σας σε διαφορετικές συνθήκες την ίδια μέρα

Επικεντρωθείτε σε αυτό ειδικά όταν αισθάνεστε ισχυρά συναισθήματα. Αν ένας συνάδελφος κάνει κάποιο σχόλιο που πυροδοτεί το θυμό ή τη δυσαρέσκειά σας, σημειώστε νοερά ακριβώς τι αισθάνεστε. Αυτό δε θα σας βοηθήσει απλά και μόνο να διευρύνετε το ρεπερτόριο των συναισθημάτων σας αλλά θα σας δώσει το περιθώριο να αποστασιοποιηθείτε και να επιτρέψετε στο τμήμα του εγκεφάλου σας που συνδέεται με την επίλυση προβλημάτων, να αναλάβει δράση. Με αυτό τον τρόπο αναγνωρίζετε και ξεδιαλύνετε τα συναισθήματά σας και τα χρησιμοποιείτε υπέρ σας όταν χρειάζεται να πάρετε αποφάσεις που αφορούν τη σχέση σας με τους άλλους.

  1. Προσπαθήστε να είστε περισσότερο συνειδητοί σε όλους τους τομείς της ζωής σας

Ο Jon Kabat-Zinn, πρωτοπόρος στον τομέα της συνειδητής δράσης προτείνει τον εξής ορισμό για τη συνειδητότητα: «το να δίνουμε προσοχή στη ζωή όπως εκτυλίσσεται.. κάθε στιγμή…χωρίς επικριτική διάθεση».

Μαθαίνοντας να παρατηρούμε τις σκέψεις και τα συναισθήματά μας χωρίς επίκριση αποκτούμε περισσότερη επίγνωση και η διαύγειά μας σχετικά με αυτά αυξάνεται. Με άλλα λόγια η συνειδητότητα μειώνει την πιθανότητα να σας κατακλύσουν αρνητικά συναισθήματα χωρίς να το καταλάβετε.

  1. Αναπνεύστε βαθιά, πραγματικά βαθιά

Όλα μας τα συναισθήματα έχουν και μια σωματική έκφραση. Έτσι, όταν αγχωνόμαστε τα σώματά μας αντιδρούν σαν να βρισκόμαστε αντιμέτωποι με μια πραγματική απειλή. Είναι θέμα χημείας: οι φλέβες μας συστέλλονται,  η αναπνοή γίνεται πιο ρηχή και ο καρδιακός παλμός επιταχύνεται.

Όμως αν κατορθώσουμε να μειώσουμε την ανταπόκριση του σώματός μας στο άγχος μπορούμε να μειώσουμε και την ένταση του συναισθήματος που το συνοδεύει.  Οπότε εξαλείφοντας τη σωματική αντίδραση στο άγχος θα μειώσετε και τη συναισθηματική. Όταν αισθανθείτε ένταση, αναπνεύστε αργά και βαθιά, στρέφοντας την προσοχή σας στην κίνηση του αέρα στη θωρακική σας κοιλότητα. Μετά από λίγα λεπτά, θα νιώσετε σαν να απελευθερώθηκε περισσότερος χώρος στο μυαλό και στην καρδιά σας, μια αναμφισβήτητα καλύτερη κατάσταση που θα σας επιτρέψει να συνδιαλέγεστε πιο εποικοδομητικά με τους άλλους.

  1. Αμφισβητείστε τις αντιλήψεις σας, ακόμα και αν πιστεύετε σε αυτές

Παραδεχτείτε ότι υπάρχουν πολλοί τρόποι να αντιμετωπίζει κάποιος μια κατάσταση. Έτσι, αντί να υποκύψετε στην αρνητική ερμηνεία ενός γεγονότος ή αντί να αντιδράσετε ενστικτωδώς στις πράξεις που νιώθετε ότι σας θίγουν, κάνετε ένα βήμα πίσω, απομακρυνθείτε  από τα γεγονότα και αναρωτηθείτε μήπως υπάρχουν πολλοί τρόποι να εξηγήσετε μια ανεπιθύμητη συμπεριφορά. Αναμφίβολα, ο θυμός είναι ένα ασφυκτικό συναίσθημα που μας κρατάει επίμονα συνδεδεμένους στη δική μας άποψη και στην πεισματική υπεράσπισή της. Παρ’ όλα αυτά αν μπορείτε, δοκιμάστε να κάνετε αυτό που σας προτείνουμε. Ακόμα και αν δεν αλλάξετε γνώμη σε σχέση με τα γεγονότα, ο επιπλέον χρόνος που επιτρέψατε στον εαυτό σας  να αναστοχαστείτε την κατάσταση, μπορεί να σας ηρεμήσει αρκετά ώστε να ακολουθήσετε μια περισσότερο εποικοδομητική τακτική.

  1. Πανηγυρίστε τα θετικά σας συναισθήματα (και δείτε τα να επανέρχονται όλο και συχνότερα)

Όσοι βιώνουν θετικά συναισθήματα συχνά, διατηρούν στενές και καλής ποιότητας σχέσεις και είναι περισσότερο ανθεκτικοί σε δυσάρεστα γεγονότα. Επομένως, επιμείνετε να κάνετε πράγματα που σας προκαλούν χαρά. Παρά το γεγονός ότι η λίστα με τις ευχάριστες δραστηριότητες είναι ατελείωτη οι έρευνες δείχνουν ότι  πιο αποτελεσματικές είναι  η συχνή αναπόληση ευχάριστων γεγονότων, η συστηματική άσκηση, η εθελοντική εργασία και  η εξάσκηση του αισθήματος της ευγνωμοσύνης.

  1. Δείξτε συμπόνια

Οι συναισθηματικά νοήμονες άνθρωποι έχουν την ικανότητα να «μπαίνουν στη θέση των άλλων». Προκειμένου λοιπόν να κατανοήσετε τους ανθρώπους που σας περιβάλλουν προσπαθήστε να δείτε τις καταστάσεις μέσα από τα δικά τους μάτια. Αυτή η αυξημένη διόραση, θα σας δώσει τη δυνατότητα να συνδεθείτε μαζί τους πιο αποτελεσματικά και μπορεί σταδιακά να σας δώσει νέες πληροφορίες για τον ίδιο σας τον εαυτό.

  1. Μάθετε να ακούτε ενεργητικά κατά τη διάρκεια μιας διαφωνίας

Έχετε την τάση να συμπεριφέρεστε επιθετικά κατά τη διάρκεια μιας διαμάχης ή διαφωνίας; Η προτιμάτε να αποφύγετε εντελώς τη σύγκρουση, εθελοτυφλώντας; Μπορείτε να αντιμετωπίζετε τις διαφωνίες πιο αποτελεσματικά αντιμετωπίζοντας τα ζητήματα που ανακύπτουν αποφασιστικά αλλά με καλή διάθεση, χωρίς να βρίσκεστε διαρκώς σε άμυνα. Ακούγοντας ενεργητικά και με συμπόνια τους άλλους, θα έχετε το χρόνο και την ευκαιρία να σκεφτείτε και να εξετάσετε τα δικάσας συναισθήματα. Η ενεργητική ακρόαση μπορεί να έχει ευεργετικά αποτελέσματα καθώς βοηθάει να ατονήσουν οι εντάσεις και να εξασθενήσουν οι τοξικές συμπεριφορές.

Μπορεί αυτές οι πρακτικές να αντιστοιχούν μόνο στην κορυφή του παγόβουνου της αύξησης της συναισθηματικής νοημοσύνης, όμως η συχνή εξάσκηση μπορεί να σας βοηθήσει να διαχειρίζεστε αποτελεσματικά τα συναισθήματα και τις σχέσεις σας.

Πηγή: www.mindbodygreen.com

*Το ONLINE εργαστήριο αυτογνωσίας της Ελεάνας Πανδιά “Αναπτύσσω τη συναισθηματική νοημοσύνη μου” θα διαρκέσει απο 3 Μαίου – 6 Ιουνίου. Περισσότερες πληροφορίες εδώ