Συγγραφέας: Christian Salafia
Επιμέλεια – μετάφραση: Ελεάνα Πανδιά, Επικοινωνιολόγος, ΜΑ, Υπ. Διδάκτωρ Παντείου

Όλοι αντιμετωπίζουμε δυσκολίες που και που. Είναι ένα φυσικό μέρος του κύκλου της ζωής. Όπως δεν μπορούμε να αναγνωρίσουμε τη ζέστη αν δεν γνωρίσουμε το κρύο, μας είναι αδύνατο να απολαύσουμε τις όμορφες στιγμές χωρίς να έχουμε περάσει και άσχημες. Μερικές φορές, οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουμε στη ζωή, προέρχονται από συμβάντα που δεν ελέγχουμε και άλλες φορές αποτελούν τις άμεσες συνέπειες των αποφάσεων που παίρνουμε. Στην πραγματικότητα, δεν μπορούμε να αλλάξουμε τα γεγονότα, ούτε τις συνέπειές τους. Μπορούμε, παρόλα αυτά, να επιλέξουμε τον τρόπο που τα αντιλαμβανόμαστε και τα συναισθήματά που νιώθουμε. Υπάρχει ένα ρητό που λέει : «η ζωή είναι σε ποσοστό 10% τα γεγονότα που μας συμβαίνουν και σε ποσοστό 90%, ο τρόπος που αντιδρούμε σε αυτά». Οι εγκέφαλοί μας έχουν σχεδιαστεί για να αποθηκεύουν πληροφορίες, επομένως, κάθε δευτερόλεπτο της κάθε μέρας , όταν προσλαμβάνεται κάποια νέα πληροφορία, οι εγκέφαλοί μας αναζητούν κάποια ανάμνηση ως σημείο αναφοράς που θα αποτελέσει τη βάση καθορισμού της αντίδρασής μας. Αν το σκεφτείτε λίγο περισσότερο, αυτός είναι ο λόγος που αν είχατε μια δυσάρεστη εμπειρία στο τρενάκι του τρόμου ενός λούνα παρκ ή με την κατανάλωση ενός γεύματος, θα έχετε την ίδια παρορμητική αντίδραση κάθε φορά που σας συμβαίνει κάτι παρόμοιο.

Χρειάζεται να εκπαιδευόμαστε ώστε να εντοπίζουμε την θετική πλευρά ακόμα και στις πιο δύσκολες στιγμές.

Αναπνέω ακόμη;

Μερικές φορές το καλύτερο που μπορούμε να κάνουμε είναι να αναπνεύσουμε. Κατά τη διάρκεια των πιο απαιτητικών δοκιμασιών, η αναπνοή μας γίνεται ρηχή και ο φυσικός ρυθμός του σώματός μας αποσυντονίζεται. Σε αυτές τις συνθήκες κρίνεται απαραίτητο να σταματήσουμε  ότι κάνουμε και να αναρωτηθούμε: «αναπνέω;». Αν αναπνέετε, τότε ζείτε και έχετε ακόμα μια μέρα στη διάθεσή σας για να παλέψετε. Αν είστε εξαιρετικά αγχωμένος, σταματήστε ότι κάνετε για δέκα λεπτά, βρείτε ένα ήσυχο μέρος και αναπνεύστε βαθιά. Η διαφραγματική αναπνοή έχει βρεθεί ότι μειώνει το άγχος και συντελεί στη χαλάρωση του αυτόματου νευρικού συστήματος. Μια σημαντική συνιστώσα της θετικής στάσης ζωής είναι να μένει κανείς χαλαρός και η σωστή αναπνοή είναι ένα σωστό βήμα προς αυτή την κατεύθυνση.

Ποιος είναι ο δικός μου ρόλος;

Σημειώστε ότι αναρωτιόμαστε ποιος είναι ο ρόλος σας στη διαδικασία αυτή και όχι ποιο είναι το μερίδιο της ευθύνης σας. Υπάρχει μια τεράστια διαφορά ανάμεσα σε αυτές τις δυο λέξεις. Η πρώτη αντιστοιχεί στην αναγνώριση και την αποδοχή της ευθύνης για την τρέχουσα κατάσταση και η δεύτερη είναι ηττοπαθής και απλώς σας κάνει να αισθάνεστε ένοχοι. Το να εστιάζετε στο ρόλο που παίζετε αντί να αποδίδετε ευθύνες, μειώνει την οποιαδήποτε πρόκληση που αντιμετωπίζετε σε βαθμό που να γίνει διαχειρίσιμη.

Τι περνάει από το χέρι μου;

Όταν η ζωή μοιάζει να υπερβαίνει τις δυνατότητές μας, παραβλέπουμε τα πράγματα που μπορούμε να αλλάξουμε. Αξιολογήστε την κατάσταση στην οποία βρίσκεστε με εντιμότητα και αναζητήστε εκείνα τα πράγματα που μπορείτε να θέσετε υπό τον έλεγχό σας. Αυτό θα σας βοηθήσετε να νιώσετε περισσότερο συγκεντρωμένοι σε οτιδήποτε μπορεί να σας διευκολύνει ώστε να ξεπεράσετε την πρόκληση που αντιμετωπίζετε.

Τι δεν μπορώ να ελέγξω;

Μερικές φορές υπάρχουν πράγματα που δεν μπορούμε να ελέγξουμε. Είτε πρόκειται για τους άλλους ανθρώπους, τη μητέρα φύση ή απλά τον κακό συγχρονισμό, ανεξάρτητα από τις δικές μας επιθυμίες δεν μπορούμε να ελέγξουμε τα πάντα. Βρείτε χρόνο να διερευνήσετε τη δυσκολία που αντιμετωπίζετε, να αναγνωρίσετε οτιδήποτε δεν μπορείτε να ελέγξετε και μετά ξεπεράστε το. Πολύ συχνά προσπαθούμε να αντιμετωπίσουμε όλες τις δυσκολίες μας ταυτόχρονα και αυτό μας καταβάλλει. Η δυνατότητα διαχωρισμού ανάμεσα σε εκείνα που περνούν κι εκείνα που δεν περνούν από το χέρι σας μειώνουν τη βαρύτητα του προβλήματος που αντιμετωπίζετε, χαμηλώνοντας τα επίπεδα του άγχους που βιώνετε και καθιστώντας το δρόμο προς την επίλυσή του προβλήματος προσβάσιμο.

Ποια είναι η συναισθηματική σας κατάσταση;

Το να λαμβάνουμε αποφάσεις όταν μας πλημμυρίζουν τα συναισθήματα που συνοδεύουν τις δύσκολες καταστάσεις είναι ότι χειρότερο μπορούμε να κάνουμε. Είναι πολύ πιο πιθανό να λάβουμε λανθασμένες αποφάσεις όταν είμαστε σε κακή συναισθηματική κατάσταση. Η δυνατότητα να αναγνωρίζουμε ότι δεν είμαστε στην καλύτερη κατάσταση όταν αντιμετωπίζουμε δοκιμασίες μας επιτρέπει να κάνουμε ένα διάλειμμα, να παίρνουμε μια βαθιά ανάσα και να φτιάξουμε τη διάθεσή μας πρώτα, ώστε να παίρνουμε σωστότερες αποφάσεις. Όταν παίρνουμε αποφάσεις ψύχραιμα, είναι πιο πιθανό να νιώσουμε πιο δυνατοί και έτοιμοι να αντιμετωπίσουμε δύσκολες καταστάσεις.

Τι είναι πιο σημαντικό να κάνω τώρα;

Μερικές φορές το καλύτερο που έχουμε να κάνουμε είναι να μην κάνουμε τίποτα. Άλλες φορές τα καλύτερο είναι να κάνουμε ένα τηλεφώνημα. Το να εστιάζουμε στο να κάνουμε το καλύτερο αυτή τη στιγμή όταν περνάμε δοκιμασίες μας βοηθάει να μένουμε συγκεντρωμένοι και να χαλαρώνουμε το νευρικό μας σύστημα. Η πρόοδος είναι πρόοδος και ακόμα και αν είναι μικρή ενισχύει την αυτοεκτίμησή μας.

Τι μπορώ να μάθω από αυτό;

Από κάθε δυσκολία μπορούμε να αντλήσουμε γνώση. Όσο τρελό κι αν ακούγεται, αν καταφέρουμε να εντοπίσουμε ακόμα και το πιο μικρό μάθημα, το παραμικρό κίνητρο στη δοκιμασία που περνάμε, μας βοηθάει να την αντιμετωπίσουμε πιο θετικά. Επιπλέον, αποτελεί μια ώθηση να προχωρήσουμε μπροστά, είτε πρόκειται για βελτίωση στην κατάσταση της υγείας μας, για περισσότερη σταθερότητα στα οικονομικά μας, ή για μια συμφιλίωση. Το συναίσθημα της αγωνίας χωρίς απώτερο σκοπό σας κάνει να αισθάνεστε αβοήθητοι.  Προσπάθησε να αλλάξεις την αντίληψή σου για τα γεγονότα αλλάζοντας την ερώτηση «Γιατί σε μένα;» σε «Τι μπορώ να μάθω από αυτή τη δοκιμασία;». Με αυτό τον νέο τρόπο να βλέπετε τα πράγματα θα μετατρέψετε την δοκιμασία, από κακοτυχία σε  πρόβλημα που μπορεί να επιλυθεί.

Φροντίζω τον εαυτό μου;

Υπάρχει πληθώρα ενδείξεων ότι το άγχος προκαλεί χάος στη φυσική μας κατάσταση και είναι ευρέως γνωστό επίσης πως η σωματική μας υγεία επηρεάζει άμεσα την ψυχική. Όταν αντιμετωπίζουμε προκλήσεις, συνήθως  τρώμε λιγότερο, κοιμόμαστε λιγότερο και μειώνουμε την αθλητική μας δραστηριότητα. Οι σκληρές δοκιμασίες μας δημιουργούν την τάση να υπολειτουργούμε. Μην το κάνετε. Το να θυσιάζετε την σωματική σας υγεία δεν θα κάνει τη δυσκολία που αντιμετωπίζετε να περάσει πιο εύκολα ή πιο γρήγορα, αντιθέτως, αν επιβαρύνετε τη φυσική σας κατάσταση ενδέχεται να δυσκολευτείτε να την ξεπεράσετε. Ακολουθήστε ένα φυσιολογικό πρόγραμμα ύπνου, προσέξτε τη διατροφή σας και γυμναστείτε. Διατηρήστε την φυσική σας κατάσταση σε καλό επίπεδο για να ενισχύσετε την πνευματική και συναισθηματική σας κατάσταση.

Τι επιλογές έχω;

Ξεκινήστε μια λίστα και καταγράψτε όλες σας τις επιλογές. Ζυγίστε τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα. Η καταγραφή των εναλλακτικών σας, μπορεί να σας βοηθήσει να νιώσετε διαύγεια ώστε να επιλέξετε το μονοπάτι που θα σας οδηγήσει στην υπέρβαση της δυσκολίας που αντιμετωπίζετε. Επίσης θα σας βοηθήσει να συνειδητοποιήσετε ότι έχετε επιλογές και αυτό από μόνο του είναι σημαντικό τις στιγμές που νιώθουμε αβοήθητοι.

Τι θα σημαίνει αυτή η κατάσταση για σας σε πέντε χρόνια;

Μην ασχολείστε με τις λεπτομέρειες της καθημερινότητας. Πραγματικά σχεδόν το 95% των δυσκολιών που συναντάμε είναι μικροπράγματα. Ας αναλογιστούμε κοιτώντας στο μέλλον, αν η δύσκολη κατάσταση που αντιμετωπίζουμε σήμερα θα έχει σημασία σε πέντε χρόνια μας βοηθά να δούμε τα πράγματα με κάποια προοπτική. Έχουμε την τάση να διαλέγουμε το απαισιόδοξο σενάριο σε κάθε περίπτωση, επομένως αν σας δυσκολεύει να δείτε τα πράγματα από κάποια απόσταση προσπαθήστε να σκεφτείτε κάποια άλλη κατάσταση που στο παρελθόν σας φαινόταν ότι είναι το «τέλος του κόσμου». Πολύ λίγες δυσκολίες έχουν αντίκτυπο που παραμένει διαχρονικά. Αντλείστε δύναμη και κουράγιο από τη γνώση ότι αυτό που αντιμετωπίζετε τώρα δεν είναι τόσο δύσκολο όσο φαντάζεστε.

Οι προκλήσεις και οι δυσκολίες είναι ένα φυσικό κομμάτι της ζωής. Μπορούμε να σταματήσουμε να νιώθουμε αβοήθητοι αν εστιάσουμε στις θετικές πλευρές της ζωή μας.

Πηγή: http://www.lifehack.org