Η πρόταση για τη σύσταση ενός Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου (ΝΠΔΔ) Ψυχολόγων στην Ελλάδα, υποστηρίζεται από την Ελληνική Ψυχολογική Εταιρεία (ΕΛΨΕ) ως μέσο για τη θεσμική οργάνωση, εποπτεία και ανάπτυξη του επαγγέλματος, ενώ σε αυτή αντιτίθεται ο Σύλλογος Ελλήνων Ψυχολόγων (ΣΕΨ), θεωρώντας την ως επίθεση στα επαγγελματικά δικαιώματα των ψυχολόγων, με πιθανή εφαρμογή αυστηρών προϋποθέσεων για την ανανέωση της άδειας άσκησης επαγγέλματος οι οποίες θίγουν την αυτονομία των ψυχολόγων και την εύρυθμη άσκηση του επαγγέλματος.
Τι είναι το ΝΠΔΔ ψυχολόγων
- Το ΝΠΔΔ (Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου) είναι ο δημόσιος φορέας που πρόκειται να συσταθεί με νομοσχέδιο που παρουσίασαν πρόσφατα το υπουργείο Υγείας με πρωτοβουλία της Ελληνικής Ψυχολογικής Εταιρείας (ΕΛΨΕ).
- Σκοπός του είναι να ρυθμίζει το επάγγελμα του ψυχολόγου ως επάγγελμα δημόσιου ενδιαφέροντος, να εποπτεύει την άσκηση του επαγγέλματος, να προστατεύει τους πολίτες και να διατηρεί μητρώο ψυχολόγων με άδεια άσκησης (κάτι που ήδη γίνεται από τον ΣΕΨ).
Τι προβλέπεται
Κάποιες από τις βασικές προβλέψεις του νομοσχεδίου είναι:
- Υποχρεωτική εγγραφή στο ΝΠΔΔ όλων των ψυχολόγων που διαθέτουν άδεια άσκησης επαγγέλματος.
- Άδεια άσκησης επαγγέλματος θα δίνεται αποκλειστικά σε όσους έχουν πτυχίο ψυχολογίας.
- Θεσμικό πλαίσιο εποπτείας του επαγγέλματος, ώστε να περιοριστεί η αντιποίηση του τίτλου «Ψυχολόγος» και να διασφαλιστεί ότι όσοι ασκούν το επάγγελμα έχουν τα νόμιμα προσόντα.
- Οργάνωση υπηρεσιών ψυχικής υγείας με πιο ξεκάθαρες δομές, με επιστημονική βελτίωση των υπηρεσιών, και με θεσμικό ρόλο του νέου φορέα στην καθοδήγηση της πολιτείας για θέματα πολιτικής ψυχικής υγείας.
Προβληματισμοί και αντιδράσεις
Δεν είναι όλοι σύμφωνοι με τον τρόπο που προωθείται το νομοσχέδιο. Κάποιες σημαντικές ενστάσεις:
- Ο Σύλλογος Ελλήνων Ψυχολόγων (ΣΕΨ) εξέφρασε έντονες αντιρρήσεις για το νομοσχέδιο. Σε ανακοίνωσή του επισημαίνει ότι η ΕΛΨΕ, που υποστηρίζει τη σύσταση του ΝΠΔΔ, έχει μέλη που δεν είναι κατάλληλα προσοντούχα ή δεν έχουν άδεια άσκησης επαγγέλματος, κάτι που θα μπορούσε να δημιουργήσει προβλήματα.
- Μαζί με αυτό, έχουν επισημανθεί φόβοι για πιθανή αποκλειστικότητα ή διακρίσεις μεταξύ ψυχολόγων που έχουν πιστοποιηθεί με έναν τρόπο και ψυχολόγων που εργάζονται νόμιμα αλλά δεν συμμετέχουν στο νέο πλαίσιο.
Γιατί θεωρείται αναγκαίο
Τα επιχειρήματα υπέρ της σύστασης του ΝΠΔΔ περιλαμβάνουν:
- Το επάγγελμα του ψυχολόγου είναι το μοναδικό επάγγελμα ψυχικής υγείας στην Ελλάδα που δεν έχει δημόσιο, θεσμικό φορέα εποπτείας.
- Η ανάγκη διασφάλισης ποιότητας στις υπηρεσίες ψυχικής υγείας, προστασίας των πολιτών από μη ειδικούς ή από ψευτο-ψυχολόγους.
- Η αυξημένη ζήτηση ψυχολογικών υπηρεσιών λόγω κοινωνικών κρίσεων, που καθιστά επιτακτική τη ρύθμιση του πλαισίου για να μην παραμένουν κενά και ασαφείς ευθύνες.
Τι δεν είναι ξεκάθαρο / πιθανά ρίσκα
Παρά τα θετικά, υπάρχουν ασάφειες και πιθανοί κίνδυνοι:
- Πώς ακριβώς θα λειτουργεί η εποπτεία του ΝΠΔΔ; Ποια θα είναι τα όρια εξουσίας του; Πώς θα διασφαλίζεται η διαφάνεια;
- Ποιες θα είναι οι συνέπειες για όσους ψυχολόγους δεν εγγραφούν ή δεν διαθέτουν άδεια με τον τρόπο που προβλέπεται;
- Οι επιπτώσεις στο κόστος για τους πελάτες / πολίτες. Αν με την εποπτεία αυξηθούν οι απαιτήσεις, μπορεί να αυξηθεί η τιμή των υπηρεσιών.
- Οι φόβοι για διαχωρισμούς μέσα στον κλάδο: ψυχολόγοι με ή χωρίς μεταπτυχιακά, μεταπτυχιακοί τίτλοι ειδικότητας, εμπειρία.
Πρακτικές επιπτώσεις για τους ψυχολόγους & τους πολίτες
- Για ψυχολόγους: θα υπάρχει πλέον νομιμοποίηση της επαγγελματικής τους ταυτότητας μέσω άδειας και εγγραφής. Η ποιότητα της άσκησης πιθανόν να αυξηθεί και να υπάρχει μεγαλύτερη προστασία δικαιωμάτων.
- Για πολίτες: καλύτερη πληροφόρηση για το ποιοι είναι νόμιμοι ψυχολόγοι, προστασία από παραπλανητικές υπηρεσίες, πιθανώς περισσότερο αξιόπιστες υπηρεσίες.
- Σε οργανωτικό επίπεδο: στα δημόσια συστήματα υγείας και ψυχικής υγείας, σαφέστερο πλαίσιο συνεργασίας, ευθύνης και έλεγχου.
Η επιτυχία του σχεδίου εξαρτάται από το πώς θα εφαρμοστεί στην πράξη: αν οι διαδικασίες θα είναι δίκαιες, διαφανείς και προσβάσιμες, αν θα προστατεύονται τόσο οι επαγγελματίες ψυχολόγοι όσο και εκείνοι που ζητούν υπηρεσίες ψυχικής υγείας.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ένσταση του ΣΕΨ επί της πρότασης ίδρυσης ΝΠΔΔ για τους Ψυχολόγους
Από την ομάδα Ψυχο-γραφήματα
