Συνέντευξη στη Δήμητρα Διδαγγέλου, Ψυχολόγο, MSc Ψυχολογία & Μ.Μ.Ε., Ειδίκευση στη Θεραπευτική Γραφή

Ο ψυχοθεραπευτής Δρ.Μιχάλης Χαντάς παραχώρησε στα Ψυχο-γραφήματα μια  διαφωτιστική συνέντευξη δίνοντας πρακτικές απαντήσεις στα ερωτήματα που απασχολούν τους γονείς σε μια εποχή που έρχονται αντιμέτωποι διαρκώς με νέα διλήμματα για την ανατροφή των παιδιών τους -από την επιβολή ορίων μέχρι την χρήση της τεχνολογίας. Η συνέντευξη έγινε με αφορμή το βιβλίο του Δρ.Χαντά «Μαμά, μπαμπά πόσο εγώ μου έχτισες;»που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αρμός.

Μιλήστε μας για το ΕγώΕνισχυτικό Μοντέλο Ανατροφής (ΕΓ.ΕΝΙ.Μ.Α.) που έχετε αναπτύξει. Τι είναι και σε τι στοχεύει;

Ουσιαστικά το ΕΓ.ΕΝΙ.ΜΑ είναι ένας οδηγός όχι μόνο για το τι να κάνει, αλλά και για το να μην κάνει ο γονιός, προκειμένου να θωρακίσει το παιδί του από ψυχικές ταλαιπωρίες και ανασφάλειες, επικίνδυνους πειρασμούς (χρήση ουσιών), bullying κ.ά. Το ΕΓ.ΕΝΙ.ΜΑ έχει εφαρμοστεί στην πράξη πάρα πολλές φορές και έχει καταπληκτικά αποτελέσματα. Είναι προϊόν 35 χρόνων κλινικής παρατήρησης και θεραπείας εκατοντάδων ανθρώπων, που αντιμετώπιζαν όλη την γκάμα της ψυχοπαθολογίας, από την πιο ήπια διαταραχή έως την πιο σοβαρή αποδιοργάνωση της προσωπικότητας. Κατά την διάρκεια αυτών των χρόνων άρχισα να αντιλαμβάνομαι την ύπαρξη συγκεκριμένων μοτίβων ανατροφής και διαπαιδαγώγησης, τα οποία καθορίζουν, πέρα από την κληρονομικότητα, σε μεγάλο βαθμό τον χαρακτήρα και την προσωπικότητα των παιδιών. Παιδιά που οι γονείς τους τα σέβονται και το δείχνουν, που τα βοηθούν να αποκτήσουν ένα ισχυρό ΕΓΩ, γίνονται άτομα γεμάτα αυτοπεποίθηση, αυτοεκτίμηση, ανεξαρτησία και προσωπική επάρκεια. Μια υγιής ανάπτυξη του ΕΓΩ, βασίζεται στην απόκτηση δεξιοτήτων και στην απενοχοποίηση  των διάφορων συναισθημάτων και πράξεων που όλα τα παιδιά βιώνουν. Έτσι μεγαλώνει η αυτοπεποίθηση που είναι το βασικό συστατικό ενός ισχυρού ΕΓΩ.

Με ποιους τρόπους ισχυροποιείται το «εγώ» ενός παιδιού;

Αποδοχή σημαίνει να πιστοποιώ και να επικυρώνω τα συναισθήματα του παιδιού ανεξαρτήτως αν κάνω πράξη την επιθυμία του, ή όχι.  Αποδοχή σημαίνει να κατανοώ ότι το κάθε τι που για εμένα φαίνεται ανούσιο ή/και ελάχιστο, μπορεί για το παιδί να αποτελεί ένα τεράστιο θέμα. Για παράδειγμα, το να πέσει μία κουταλιά παγωτού κάτω μπορεί αντικειμενικά να μην είναι τίποτα σπουδαίο. Άλλωστε μπορεί να υπάρχουν ακόμα άλλες 5 – 6 κουταλιές στο μπολ. Όμως για ένα παιδάκι, αυτό αποτελεί μία τεράστια απώλεια, που το οδηγεί στο να κλάψει. Το να κλαίει ένα παιδάκι είναι μία υγιής και επουλωτική διεργασία, κάτι που το βοηθά να εκτονώσει τον φόβο, τη λύπη κλπ. Φυσικά κανείς γονιός δεν “αντέχει” να βλέπει το παιδί του να κλαίει. Άλλοι γιατί τους “χαλάει την ησυχία”, άλλοι γιατί πονάνε να το βλέπουν να “υποφέρει”.  Και στις δύο περιπτώσεις τείνουν να προσπαθούν με διάφορους τρόπους να σταματήσουν το φαινόμενο, άλλοτε με βίαιο (πχ σταμάτα πια, δεν έγινε και τίποτα, τόσο παγωτό έχεις φάει κλπ.), άλλοτε με δουλικό (πχ έλα μωρό μου, μη κλαις, να, φάε και το δικό μου κλπ.), και άλλοτε με απαξιωτικό τρόπο (πχ σα μωρό κάνεις, τι κλαις τώρα;) Μία έκφραση αποδοχής των συναισθημάτων του παιδιού είναι: “Καταλαβαίνω πόσο λυπάσαι που σου έπεσε μία κουταλιά από αυτό το ωραίο παγωτό. Και εμένα μου έχει τύχει αυτό όταν ήμουν μικρή. Όταν στεναχωριόμαστε, πολλές φορές κλαίμε. Φαντάζομαι ότι μόλις τελειώσεις θα φας και το υπόλοιπο που σε περιμένει στο μπολ”. Αυτό δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη ότι το παιδί θα σταματήσει το κλάμα ή/και ότι ξαφνικά θα νοιώσει “άλλος άνθρωπος”. Μπορεί να συνεχίσει να κλαίει, ακόμα και να αυξήσει την ένταση του οδυρμού του. Όμως η επικύρωση και η αποδοχή του συναισθήματος του καθώς και η πληροφορία ότι κάτι τέτοιο συμβαίνει και στους άλλους (στο γονιό) δυναμώνει το ΕΓΩ και γλυκαίνει τον πόνο. Κάθε φορά που επικυρώνουμε το συναίσθημα του παιδιού, προσθέτουμε άλλο ένα σημαντικό υλικό στο κτίσιμο ενός ώριμου, υγιούς  ΕΓΩ. Αντίστροφα: Ο καλύτερος τρόπος να διαλύσουμε τον ψυχισμό του παιδιού είναι η επίκριση όπως την εκφράζουν  φράσεις σαν   «Ποτέ  δεν προσέχεις.  Καλά να πάθεις,  να μάθεις να προσέχεις. Τι κλαις; άλλο παγωτό δεν έχει.  Είσαι αχάριστος, τόσο έφαγες κοκ.»  Η λίστα είναι ατελείωτη.

Ανάμεσα στα δύο άκρα της υπερπροστασίας και της ανυπαρξίας ορίων στη διαπαιδαγώγηση ποια είναι η χρυσή τομή κατά την γνώμη σας;

Το δίπολο: ελευθερία ή έλεγχος

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ

      |

     |

     |

     |

     |

ΕΛΕΓΧΟΣ

Σ’ αυτό το δίπολο κυριαρχεί η σύγκρουση μεταξύ του να δίνεται η δυνατότητα στο παιδί να νοιώθει και να πράττει με σχετική ελευθερία ή ο γονιός να ελέγχει κάθε πιθανή ή δυνατή δραστηριότητα, σκέψη ή και συναίσθημα του παιδιού. Δύο είναι οι κύριες εκφάνσεις της ανάγκης του γονιού για έλεγχο. Η υπερπροστασία και η υπεραπασχόληση με το παιδί. Το πρώτο είναι συνήθως το προϊόν του φόβου του γονιού, είτε γιατί έτσι έχει μεγαλώσει ο ίδιος, είτε γιατί ειδικές συνθήκες (πχ μοναχοπαίδι, πρώτο παιδί) εκτοξεύουν τον φόβο του γονιού στα ύψη. Το δεύτερο είναι – τις πιο πολλές φορές – το αποτέλεσμα της κακής σχέσης του ζευγαριού ή/και της νεύρωσης της μάνας που ανέκαθεν επεδίωκε να αποκτήσει κάτι “απόλυτα δικό της ”, που κανείς δεν θα μπορούσε να της το πάρει. Το τελευταίο αυτό αφορά μητέρες που έχουν διαχειριστεί απόλυτα νευρωτικά τον ερχομό ενός μικρότερου αδελφού/ης  (και την συνεπακόλουθη “εκθρόνισή” τους) στην δική τους οικογένεια και την καθήλωσή τους σ’ αυτό το σημείο της ψυχολογικής τους εξέλιξης. Όσον δε αφορά το πρώτο, δηλαδή την κακή σχέση μεταξύ των γονιών, να επισημάνω ότι με τον όρο κακή δεν νοούμε κατ’ ανάγκη μία σχέση που χαρακτηρίζεται από τσακωμούς ή διαφωνίες με εντάσεις κλπ. Είναι καλύτερα να προσδιορίσουμε τον όρο με αυτά  που  λείπουν από μία κακή σχέση όπως συντροφικότητα, καλή ερωτική ζωή, αλληλοσεβασμός και αλληλοσυμπλήρωση, υποστήριξη, τρυφερότητα και οικειότητα. Σ’ αυτές τις περιπτώσεις, είναι συνήθως η μητέρα αυτή που διαλέγει να ικανοποιήσει τις διάφορες ανάγκες της (πχ για τρυφερότητα, αγάπη, εγγύτητα κλπ.) μέσω του μωρού της.

Θα έλεγε κανείς ότι η ελευθερία είναι ένας όρος που είναι αυτονόητος και χωρίς πολλές δυσκολίες στην εφαρμογή του. Η πραγματικότητα, όμως, είναι ότι αρκετοί γονείς συγχέουν την ελευθερία με την άκρατη επιτρεπτικότητα, την ασυδοσία και την παντελή απουσία θέσπισης ορίων στα παιδιά τους.  Μία τέτοια εφαρμογή της έννοιας της ελευθερίας όχι μόνο δεν προάγει την ανεξαρτησία του παιδιού αλλά αντίθετα το κάνει απόλυτα εξαρτημένο από τις παρορμήσεις του και συνήθως του δημιουργεί το αίσθημα της γονικής αδιαφορίας για εκείνο.

Τα παιδιά χρειάζονται όρια. Όμως τα όρια καλό θα ήταν να μην είναι το προϊόν της νεύρωσης του γονιού (πχ υπερβολικός έλεγχος, φόβος κλπ.) , αλλά βασισμένα στην πραγματικότητα. Είναι πολύ διαφορετικό, για παράδειγμα, το να μην αφήνω το μικρό παιδί να μπει στη θάλασσα χωρίς μπρατσάκια, από το να μην το αφήνω να τρέχει στη παιδική χαρά επειδή εγώ φοβάμαι μη κτυπήσει, κ.ο.κ. Τα παιδιά χρειάζονται καθοδήγηση, ενθάρρυνση και συμπαράσταση, αρκεί αυτό να μη γίνεται δογματικά και εκβιαστικά από το γονιό.

Αν οι γονείς δεν ενίσχυσαν την αυτοεκτίμηση του παιδιού, μπορεί εκείνο ως ενήλικας να την ενδυναμώσει; Αν ναι, με ποιους τρόπους; 

Ακόμα και ως ενήλικας, ο κάθε άνθρωπος μπορεί να ισχυροποιήσει Την αίσθηση της αυτοεκτίμησής του (ΕΓΩ).

Μερικοί τρόποι είναι:

• Άρχισε να λες όχι και να παίρνεις αποφάσεις με γνώμονα το σημερινό σου υγιές «συμφέρον».
• Σταμάτα να δίνεις σημασία στο πώς σε βλέπουν οι άλλοι.
• Αναγνώρισε και αποδέξου τα συναισθήματα που βίωσες σαν μικρό παιδί.
• Κατανόησε την φυσιολογικότητά τους και ‘’ ξεχρέωσε΄΄ τον εαυτό σου.
• Σταμάτα να στηρίζεσαι σε άλλους για διάφορα πράγματα: κάνε μια λίστα με πράγματα που φοβάσαι ή ‘’δεν μπορείς να κάνεις’’. Ξεκίνα από τα πιο εύκολα. Άρχισε να προσπαθείς να τα κάνεις σιγά- σιγά.
• Απόλαυσε το σεξ ως απλή σαρκική επαφή.
• Άρχισε να ακουμπάς τους άλλους και να έχεις σωματική επαφή (να αγκαλιάζεις αυτούς που αγαπάς).
• Μίλα για το πώς αισθάνεσαι χωρίς ντροπή ή ενοχή.
• Σταμάτα να είσαι ικανοποιημένος με ‘’ψίχουλα’’ και διεκδίκησε (από τον εαυτό σου), την έννοια του ΑΞΙΖΩ.

Αυτήν την περίοδο που διανύουμε, οι γονείς περισσότερο από ποτέ έρχονται αντιμέτωποι με το δίλλημα της χρήσης της τεχνολογίας από τα παιδιά ή τους εφήβους θέτοντας ερωτήματα όπως το αν θα πρέπει να χρησιμοποιούν το ίντερνετ, πόσες ώρες, τι άλλο θα μπορούσαν να κάνουν κλπ. Ποια είναι η δική σας άποψη;

Όπως και να το δούμε, ένα παιδί σήμερα που δεν είναι πλήρως εξοικειωμένο με την χρήση της τεχνολογίας, είναι το αντίστοιχο του αναλφάβητου ανθρώπου του παρελθόντος. Είναι σημαντικό, λοιπόν, ο γονιός να βοηθά το παιδί του να νοιώθει άνετα με την τεχνολογία από πολύ μικρή ηλικία. Το πρόβλημα είναι το μήνυμα που στέλνει ο γονιός στο παιδί του, πάνω σε αυτό το θέμα: Πολλοί γονείς χρησιμοποιούν την ενασχόληση του παιδιού με την τεχνολογία (κινητό τηλέφωνο, υπολογιστής) όσο και την τηλεόραση ως μια πρακτική ‘’baby sitter’’.  Δηλαδή αφήνουν το παιδί να ασχολείται με αυτά, όσο εκείνοι έχουν δουλειές να κάνουν ή/και χρειάζονται κάποιο χρόνο για τον εαυτό τους. Έτσι όταν τελειώσει η χρησιμότητα της «νταντάς», απότομα και εξουσιαστικά απαιτούν από το παιδί να σταματήσει. Καλύτερα θα ήταν να προσδιορίσουν την διάρκεια του χρόνου που το παιδί τους θα χρησιμοποιήσει  το (πχ.) κινητό, και να περνούν μαζί τον κάποιον από αυτό τον χρόνο, δημιουργώντας μια κοινή εμπειρία. Ταυτόχρονα θα ήταν καλό να δημιουργούν και άλλες μορφές κοινών εμπειριών όπως το παιχνίδι, το διάβασμα και την συζήτηση ενός βιβλίου κλπ. Όταν αφήνουμε το παιδί μόνο του με το κινητό ή με τον υπολογιστή ή με την τηλεόραση, του λέμε ακριβώς πόση ώρα θα έχει με αυτήν την ασχολία. Φυσικό όταν έρθει η ώρα να σταματήσει, το παιδί να αρνηθεί. Τότε του εξηγούμε ότι αν θέλει να ξανά έχει πρόσβαση στο αντικείμενο θα πρέπει να τηρεί την συμφωνία. Επιπροσθέτως του λέμε ότι όση περισσότερη ώρα ασχοληθεί με το (πχ.) κινητό σήμερα (κατά παράβαση της συμφωνίας), τόσο λιγότερο χρόνο θα έχει αύριο. Πχ. Αν το παιδί πει: 5 λεπτά ακόμα, τότε την επόμενη φορά θα έχει 5 λιγότερα λεπτά ΠΡΑΓΜΑ ΠΟΥ ΤΗΡΟΥΜΕ ΠΑΝΤΟΤΕ, χωρίς εξαίρεση. Και αυτό το θέμα θα λυθεί επιτυχώς αν είναι πλαισιωμένο σε μια υγιή σχέση μεταξύ γονιού και παιδιού, αυτή τη σχέση, δηλαδή, που χτίζει το ΕΓ.ΕΝΙ.ΜΑ.

Η πανδημία του κορωνοϊού έφερε πολλές ανατροπές σε όλα τα επίπεδα στη ζωή μας και προκαλούνται διάφορες ψυχικές διακυμάνσεις. Πιστεύετε ότι όλη αυτή η κατάσταση μπορεί να γίνει ευκαιρία για να έρθει και κάτι θετικό; Τι  μπορεί να είναι αυτό;

Πιστεύω ότι η πανδημία μάς έδειξε πόσο σημαντικές είναι οι ανθρώπινες σχέσεις. Ο περιορισμός στην συνάντηση και στην σωματική επαφή με αυτούς που αγαπάμε (γονείς, παιδιά, φίλοι κλπ.) αποτελεί για πολλούς ανθρώπους την πιο επώδυνη συνέπεια της πανδημίας. Καλό θα ήταν να κρατήσουμε αυτή την διαπίστωση και να θυμόμαστε ότι οι σχέσεις μας με αυτούς που αγαπάμε είναι ό,τι πολυτιμότερο μπορούμε να έχουμε στη ζωή μας.

Ποιες είναι οι μεγαλύτερες προκλήσεις που έχει να αντιμετωπίσει ο σύγχρονος άνθρωπος;

Τόσο τα μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης όσο και τα διάφορα social media μας δίνουν μια καθαρή εικόνα του τρόπου ζωής, των αξιών και των ‘’ανησυχιών’’ της παγκόσμιας κοινότητας. Δυστυχώς, η εικόνα αυτή δεν είναι πολύ ελπιδοφόρα. Η ανθρωπότητα έχει παλινδρομήσει σε επίπεδα νηπιακής ηλικίας και του συναφούς άκρατου ναρκισσισμού και εγωκεντρισμού. Το ΕΜΕΙΣ έχει αντικατασταθεί από το ‘’Εγώ’’. Το νοιάζομαι για τον συνάνθρωπο ή/και τις πληγές της ανθρωπότητας (πχ. κλίμα, πόλεμοι και πρόσφυγες, άνιση κατανομή του πλούτου κλπ.), έχει δώσει τη θέση του στην σχεδόν εμμονική ενασχόληση με το ‘’ποστάρισμα’’ του πότε και τι κάνει ο κάθε ένας ή/και με τα αδιάφορα και κενά ουσιαστικά περιεχομένου σχόλια των κάθε είδους ‘’influencers’’. Η τραγική αυτή μετατόπιση των ανθρώπινων αξιών ζωής δυστυχώς δεν περιορίζεται στην νεολαία. Απόδειξη είναι πχ. ότι κάποια κυρία Καρντάσιαν – που μοναδικό της προσόν είναι ο όγκος σιλικόνης που έχει προσθέσει στο στήθος της-  έχει 203 εκατομμύρια ακόλουθους!

Λίγα λόγια για τον Δρ. Μιχάλη Χαντά

Ο Δρ. Μιχάλης Χαντάς γεννήθηκε στην Αθήνα. Έκανε τις σπουδές του εξ ολοκλήρου στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής λαμβάνοντας το πτυχίο ψυχολογίας από το Πανεπιστήμιο της Πενσυλβάνια, στη Φιλαδέλφια (U.Of. PA). Στη συνέχεια έλαβε το διδακτορικό του στην κλινική ψυχολογία από το πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης εξειδικευμένος στο μετατραυματικό στρες και στη χρήση ουσιών στο Veterans Hospital της Νέας Υόρκης. Έχει διδάξει σε Αμερικανικά κολέγια και έχει δημοσιεύσεις σε έγκριτα Αμερικανικά επιστημονικά περιοδικά. Στην Ελλάδα μεταξύ άλλων έχει διατελέσει διευθυντής της πρώτης SOS γραμμής ενώ ήταν από τους πρωτεργάτες της δημιουργίας του πρώτου συμβουλευτικού κέντρου για φοιτητές. Από το 1984 μέχρι και σήμερα εργάζεται ιδιωτικά κάνοντας ατομική και ομαδική ψυχοθεραπεία καθώς και σεμινάρια αυτογνωσίας και αυτοβελτίωσης.

The post Μαμά, μπαμπά πόσο εγώ μου έχτισες; Συνέντευξη με τον ψυχοθεραπευτή και συγγραφέα Δρ.Μιχάλη Χαντά appeared first on Ψυχο-γραφήματα.

Τα παιδιά έχουν εύθραυστο εγκέφαλο. Εάν ο 10χρονος Τζίμι χτυπήσει το κεφάλι του στο τσιμέντο, θα υποστεί μεγαλύτερο τραυματισμό από ό,τι ο 35χρονος πατέρας του υπό τις ίδιες συνθήκες.

Οι περισσότεροι από εμάς ενστικτωδώς το γνωρίζουμε αυτό πολύ καλά. Αυτό που συχνά αγνοούμε είναι το γεγονός ότι ο εγκέφαλος των παιδιών δεν είναι μόνο σωματικά πιο εύθραυστος αλλά και διανοητικά. Οι ψυχολόγοι παρομοιάζουν τον εγκέφαλο ενός παιδιού με ένα μαλακό, εντυπωσιακό παιχνίδι. Τα σκληρά λόγια που ο πατέρας του Τζίμι θα μπορούσε να ξεστομίσει μπορεί να παραμείνουν στον γιο του για χρόνια.

Αυτές οι φαινομενικά ακίνδυνες λέξεις μπορεί να επηρεάσουν την ψυχολογική ανάπτυξη ενός παιδιού μέχρι την ενήλικη ζωή του. Αυτό που ακολουθεί είναι μια λίστα με 4 ψυχικά επιβλαβείς φράσεις που τα παιδιά ακούνε πολύ συχνά.

1. “Είσαι πολύ ευαίσθητος”

Σύμφωνα με τους ψυχολόγους, πολλά παιδιά γεννιούνται απλά με ένα πιο συντονισμένο νευρικό σύστημα. Ως αποτέλεσμα, αντιδρούν γρήγορα και έντονα σε όλα σχεδόν. Οι γονείς τέτοιων παιδιών κάνουν συχνά το λάθος να προσπαθούν να “ξεπλύνουν” αυτήν την ευαισθησία.

Με την πάροδο του χρόνου, η χημεία του εγκεφάλου εξασθενεί και μειώνεται η ικανότητα της ενσυναίσθησης. Εξάλλου, αν διδαχτούν ότι τα συναισθήματά τους δεν έχουν σημασία, γιατί να νομίζουν ότι για κάποιους άλλους έχουν;

Ο παιδοψυχολόγος Elinor Bashe ενθαρρύνει τους γονείς να ακούν και να αποδέχονται τα συναισθήματα ενός παιδιού, ακόμα κι αν δεν φαίνονται λογικά.

2. “Αυτή είναι η ζωή”

Όταν το παιδί σας έρχεται στο σπίτι αναστατωμένο επειδή ο έρωτάς του απέρριψε την πρόσκληση του χορού, μπορεί να είναι δελεαστικό να πείτε, “Λοιπόν, αυτή είναι η ζωή”. Αυτό που εννοεί αυτή η φράση είναι, “Η εμπειρία σου δεν είναι μοναδική, οπότε ξεκόλλα.”

Αυτό μπορεί να είναι απολύτως κατάλληλο να το πούμε σε έναν 25χρονο υπό τις ίδιες συνθήκες. Όμως ο εγκέφαλος ενός παιδιού δεν είναι σε θέση να κατανοήσει το γεγονός ότι οι εμπειρίες του δεν είναι μοναδικές. Όταν του το πεις, θα αισθανθεί ένοχο, απογοητευμένο και μπερδεμένο. Αντ’ αυτού, πρέπει να επικυρώσετε την εμπειρία του και στη συνέχεια να ενθαρρύνετε την ανθεκτικότητα.

3. “Επειδή το λέω εγώ”

Το καταλαβαίνω. Ο μικρός Τζίμι αρνείται να κοιμηθεί στις 8 μ.μ. εκτός αν ξέρει το γιατί. Η μαμά του, εξοργισμένη ουρλιάζει, “Θέλεις να μάθεις γιατί; Επειδή το λέω ΕΓΩ.”

Αυτή είναι μια φοβερή απάντηση. Τείνει να δημιουργεί δυσαρέσκεια στα παιδιά γιατί τα αναγκάζει να αποδεχτούν μια δογματική πίστη. Αυτό θα οδηγήσει αναπόφευκτα σε μια διαμάχη εξουσίας όταν το παιδί μαθαίνει να καταλήγει σε δικές του απαντήσεις που αμφισβητούν την εξουσία των γονιών του.

Αντίθετα, όσο απογοητευτικό κι αν είναι, γιατί να μην απαντήσετε στην ερώτηση; Οι γονεϊκές αποφάσεις σας βασίζονται στη λογική – γιατί να μην τις μοιραστείτε με το παιδί σας; Θα το βοηθήσει να καταλάβει ότι, μερικές φορές, η εξουσία γνωρίζει καλύτερα.

4. “Σκάσε”

Τα παιδιά μαθαίνουν από πολύ μικρή ηλικία ότι η φράση «σκάσε» εννοείται ως προσβολή. Και ας το παραδεχτούμε – το τελευταίο άτομο που πρέπει να προσβάλει ένα παιδί είναι ο γονέας του. Τώρα, είναι πιθανό να έχετε έναν πολύ καλό λόγο για να πείτε στο παιδί σας κάτι τέτοιο.

Αυτός ο λόγος είναι πιθανό ότι είστε συγκλονισμένοι. Συμβαίνει. Το παιδί σας δεν θα σταματήσει να τραγουδά τον Justin Bieber και είναι πραγματικά απογοητευτικό. Αλλά αντί να τους πείτε τόσο άγρια και άκομψα να σταματήσει, γιατί να μην του εξηγήσετε τον λόγο: “Η μαμά είχε μια κουραστική μέρα και θα εκτιμούσε πραγματικά λίγη ησυχία” ή ακόμα καλύτερα, δώστε στο παιδί σας την ευκαιρία να κάνει όλον τον θόρυβο που θέλει και να του πείτε ότι την ώρα «Χ», πρέπει να είναι ήσυχο.

Πηγή: Upbility.gr (Μετάφραση / Προσαρμογή)   

Αρχική πηγή: Helen Noronha, Mind Journal

The post Ψυχικά επιβλαβείς φράσεις που ακούν συχνά τα παιδιά appeared first on Ψυχο-γραφήματα.

Από την Κατερίνα Τζωρτζακάκη, Ψυχολόγο – Συγγραφέα

Με βαθιά θλίψη παρακολουθούμε το περιστατικό με τις δύο 17χρονες στην Ηλιούπολη.
Σε τέτοιες στιγμές, χρειάζεται όλοι, Μέσα Ενημέρωσης, πολίτες και χρήστες των social media, να σταθούμε με προσοχή, ευθύνη και σεβασμό.
Η αναπαραγωγή αποσπασμάτων, προσωπικών σημειωμάτων ή λεπτομερειών γύρω από το περιστατικό δεν είναι απλή ενημέρωση. Αγγίζει την ιδιωτικότητα των παιδιών, επιβαρύνει τις οικογένειές και τους φίλους τους και μπορεί να επηρεάσει αρνητικά άλλα παιδιά και εφήβους που βρίσκονται σε ψυχική δυσκολία.
Ανακοίνωση από «Το Χαμόγελο του Παιδιού»

Νομίζετε πως μας κάνετε καλό, μα μας κάνετε κακό.

«Έτσι είναι, αν έτσι νομίζετε», Λουίτζι Πιραντέλλο

Το 1917 παίχτηκε για πρώτη φορά το έργο του Λουίτζι Πιραντέλλο, «Έτσι είναι αν έτσι νομίζετε». Διαδραματίζεται σε μια κλειστοφοβική πόλη, όπου μια παράξενη οικογένεια, που έρχεται να ζήσει ξαφνικά εκεί, γίνεται ο στόχος του «ενδιαφέροντος» των αστών. Ο καθένας έχει μια άποψη για το τι συμβαίνει στην οικογένεια αυτή, συχνά διαφωνούν, διερωτώνται για ώρες, προσπαθούν ακόμη και να παγιδεύσουν τους παράξενους αφιχθέντες για να μάθουν την «αλήθεια». Πολλές φορές δηλώνουν ότι τους συμπονούν και ότι θέλουν να τους βοηθήσουν. Στην πραγματικότητα, είναι απλώς βαρετοί και γελοίοι άνθρωποι, που δεν κατανοούν καλά-καλά ούτε τον ίδιο τους τον εαυτό.

Το έργο είναι σατυρικό, ευφυές και σε σημεία κωμικό. Πίσω από το παράλογο που παρουσιάζει κρύβει ίσως τον πόνο του ανθρώπου που γίνεται στόχος της κοινωνικής αδιακρισίας, αφού και ο ίδιος ο Πιραντέλλο βίωνε ένα μεγάλο οικογενειακό δράμα.

Ο τίτλος καθορίζει όλη τη φιλοσοφία του έργου. Ο καθένας νομίζει κάτι και με την προσωπική του σκέψη ντύνει την πραγματικότητα. Υπερασπίζεται μάλιστα την άποψή του με τη βεβαιότητα, που έχουμε όλοι όταν είμαστε τόσο ανόητοι που νομίζουμε ότι μπορούμε να καταλάβουμε εις βάθος έναν άλλο άνθρωπο ή μια οικογένεια, βασιζόμενοι σε δυο, τρία περιστασιακά στοιχεία.

Η πραγματικότητα τελικά στο έργο καταλήγει να μην είναι ξεκάθαρη, αφού όλοι νομίζουν και όλοι συμπεραίνουν και δεν συμφωνούν ποτέ σε μία εκδοχή. Η εξουθενωμένη παράξενη οικογένεια στο τέλος ικετεύει τους αστούς να μην ενδιαφέρονται για εκείνους και αποχωρεί δυστυχής. Είμαι για τον καθένα ό,τι νομίζει, λέει η σύζυγος.

Ο Πιραντέλλο στο σήμερα, πάνω από έναν αιώνα μετά, είναι ανατριχιαστικά επίκαιρος. Το σαλόνι, όμως, που μας παρουσιάζει εκείνος είναι πλέον ένα ολόκληρο σύστημα, εκείνο του διαδικτύου και των ΜΜΕ.

Αυτό το σύστημα με έναν μανδύα ενδιαφέροντος και κοινωνικής αγωνίας ξεψαχνίζει τον ψυχικό πόνο πολλών ανθρώπων, πολλές φορές παιδιών.

Καταλήγει σε συμπεράσματα που εκθέτει ως αλήθειες στηριζόμενο σε δυο, τρεις πληροφορίες που ξεπήδησαν χωρίς καμία χρήση δημοσιογραφικής δεοντολογίας, σωστής έρευνας και χωρίς κανέναν σεβασμό στο ανθρώπινο δικαίωμα της ιδιωτικής ζωής.

Όσοι αγαπάμε και σεβόμαστε την επιστήμη της Ψυχολογίας, με τον κόπο και με τον πόνο, που γεννά η αυτογνωσία, έχουμε καταλάβει ότι ο κάθε άνθρωπος αναζητά την αλήθεια του όσο ζει. Η αλήθεια του καθένα μας είναι αποτέλεσμα αμέτρητων παραγόντων, χτίζεται διαρκώς και δεν χωράει σε τίτλους ή σε σχόλια ή στο μυαλό του κάθε περαστικού.

Αυτό το σύστημα που περιγράψαμε εκθέτει ανεπανόρθωτα ανθρώπους, που συχνά είναι ευάλωτοι δυσχεραίνοντας την ήδη δύσκολη θέση τους και ταυτόχρονα εκτίθεται το ίδιο ως μη αξιόπιστο, ενοχλητικό και φρικτά τοξικό. Αυτοϋπονομεύεται και απωθεί έναν πολύ μεγάλο αριθμό ανθρώπων, που επειδή δεν μιλούν και δεν σχολιάζουν δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν.

Ο Πιραντέλλο μέσα από το έργο του νομίζω πως ήθελε να πει πως οι πονεμένοι άνθρωποι έχουν δικαίωμα να πονούν στην ησυχία τους, χωρίς την περιέργειά ή τα συμπεράσματά των άλλων. Ήθελε να δείξει την τρομερή υποκρισία του «ενδιαφέροντος», που δεν είναι παρά μια φευγαλέα έξαψη που νιώθει  κανείς, όταν κοιτάζει από την κλειδαρότρυπα.

Θαύμασα το έργο αυτού του Πιραντέλλο όσο λίγα, γιατί ξεσκεπάζει με πανέξυπνο τρόπο την ανθρώπινη φύση. Ο καθένας μας μπορεί να νομίζει ότι ενδιαφέρεται για τους άλλους ή ακόμη και ότι μπορεί να βοηθά αναζητώντας την αλήθεια. Το ότι το νομίζουμε, όμως, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι συμβαίνει στ’ αλήθεια.

Πηγή: huffingtonpost.gr

The post Η αδιακρισία του σήμερα και ο Πιραντέλλο appeared first on Ψυχο-γραφήματα.

Λίγες ημέρες απομένουν πριν από την έναρξη των εξετάσεων των μαθητών που αφορούν την  εισαγωγή τους στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.

Η επιστημονική ομάδα της συμβουλευτικής Γραμμής 115 25 είναι και φέτος στο πλευρό των μαθητών, των γονέων και κηδεμόνων τους, αλλά και των εκπαιδευτικών προκειμένου να ακούσει τους προβληματισμούς τους πριν τις εξετάσεις.

Η διαχείριση του άγχους των παιδιών και των γονέων τους είναι μια πολύ σημαντική παράμετρος.

Η επιστημονική ομάδα της Γραμμής απαντά στα ερωτήματα που τέθηκαν κατά τη διάρκεια των ψυχο-εκπαιδευτικών σεμιναρίων που διεξήχθησαν όλη τη σχολική χρονιά σε τάξεις των μαθητών της Γ΄Λυκείου.

Το Μαζί για το Παιδί συνομιλεί με μαθητές της Γ’ Λυκείου

Τη φετινή χρονιά, εμείς οι συνεργάτες του συμβουλευτικού κέντρου της Ένωσης «Μαζί για το Παιδί» πραγματοποιήσαμε ψυχο-εκπαιδευτικά σεμινάρια με θέμα το άγχος των Εξετάσεων και μπήκαμε στις σχολικές τάξεις σχολείων ανά την Ελλάδα.

Στόχος μας ήταν με τα  σεμινάρια αυτά να δώσουμε δύναμη στους μαθητές στην προσπάθειά τους για τις Πανελλήνιες εξετάσεις και να βοηθήσουμε να διαχειριστούν το άγχος τους με τον καλύτερο τρόπο.

Έτσι μας δόθηκε η ευκαιρία να ακούσουμε τις δυσκολίες και τους προβληματισμούς των εφήβων μερικά βήματα πριν από μια σημαντική για εκείνους στιγμή.

Πάμε να δούμε τα ζητήματα που περισσότερο μοιάζει να απασχολούν μέσα από τη δική μας εμπειρία.

1. Προσωπική επιτυχία ή αποτυχία η όλη μου η προσπάθεια

Μια από τις βασικές ανησυχίες των εφήβων μοιάζει να είναι το αν θα επιτύχουν ή θα αποτύχουν στην προσπάθειά τους.  Συχνά φοβούνται ότι αυτό το αποτέλεσμα θα επικυρώσει ή θα ακυρώσει την προσπάθειά τους ολοκληρωτικά. Σα μια κλίμακα άσπρου-μαύρου που δεν επιτρέπει κανένα άλλο χρώμα. Εδώ έχουμε να αναρωτηθούμε πόσο μπορεί και οι γονείς να έχουν υπερεστιάσει στην επιτυχία και δεν έχουν επεξεργαστεί και το σύνολο της μαθητικής πορείας αλλά και των επιθυμιών του εφήβου.

Στην σύγχρονη κοινωνία, οι γονείς θεωρούν την υψηλή μόρφωση ως ένα πολύ σημαντικό κριτήριο για την μετέπειτα επιτυχία, επαγγελματική αποκατάσταση και απόκτηση κύρους για το παιδί τους. Η μελέτη είναι πολύ συχνά αντικείμενο πίεσης από τους γονείς και η επίδοση στις εξετάσεις ένα κριτήριο για την πίστη τους ότι το παιδί είναι άξιο, αποδεκτό, όπως και για την ικανοποίησή τους από αυτό. Η στήριξή των γονέων στα παιδιά και η ενθάρρυνση να μορφωθούν και να πετύχουν είναι πολύ όμορφο πράγμα.

Όμως, όσο κι αν φαίνεται περίεργο, μερικές φορές η επιμονή των γονέων ή των δασκάλων στην απόδοση του παιδιού, μπορεί να αυξήσει το άγχος του αλλά και να μειώσει την απόδοσή του. Συνήθως, η πίεση για απόδοση δημιουργεί περισσότερο άγχος και ανασφάλεια στο παιδί με αποτέλεσμα να χάνει την συγκέντρωσή του ή/και να αποεπενδύει από την μαθησιακή διαδικασία και από πράγματα από τα οποία αντλεί χαρά.

Είναι σημαντικό οι γονείς να είναι σε επαφή με το δικό τους συναίσθημα, να μπορέσουν να το αναγνωρίσουν προκειμένου να αντιληφθούν που σταματούν οι ίδιοι και που ξεκινά το παιδί.

Με αυτό τον τρόπο θα μπορέσουν να διαχωρίσουν αυτό που αφορά πραγματικά τον έφηβο από το δικό τους συναίσθημα και να μην τον επιβαρύνουν περισσότερο. Μέσω μιας τέτοιας διαχείρισης, θα είναι πιο εύκολο να ακούσουν πραγματικά τον έφηβο και τις ανάγκες του αυτήν την περίοδο, να είναι σε θέση να τις φροντίσουν και να σεβαστούν το ρυθμό του και τις δυνατότητές του.

2. Αποχωρισμός από το σπίτι και άνοιγμα στην ενήλικη ζωή

Ένας άλλος παράγοντας που φάνηκε να στρεσάρει τους εφήβους είναι ο αποχωρισμός από το σπίτι και την ασφάλεια του. Σε πολλές περιπτώσεις ο αποχωρισμός και από τον τόπο διαμονής, τους φίλους, τις συνήθειες και γενικότερα τη ρουτίνα μοιάζουν πολύ δύσκολα, ενώ παράλληλα είναι πολύ επιθυμητά.

Το άγνωστο φοβίζει αλλά και ενθουσιάζει και η ελευθερία της ενήλικης ζωής χρειάζεται αγώνα. Ένα οικογενειακό πλαίσιο όπου ενθαρρύνεται η έκφραση των συναισθημάτων, των σκέψεων, των αγωνιών αλλά και των φόβων ενός εφήβου μπορεί να λειτουργήσει πολύ βοηθητικά καθ’ όλη την διάρκεια αυτής της μεταβατικής περιόδου. Η δημιουργία ενός ασφαλούς πλαισίου όπου ο έφηβος μπορεί να επικοινωνήσει ανοιχτά όλα αυτά που τον απασχολούν και να νιώθει αποδεκτός.

3. Αγωνία για οικονομικές δυσκολίες από τη φοιτητική ζωή

Παρατηρήσαμε ότι οι κοινωνικό-οικονομικές συνθήκες έχουν αντίκτυπο και σε αυτή την προσπάθεια των εφήβων. Ερωτήματα όπως «Πώς θα τα βγάλουν πέρα οι γονείς μου;», «Φοβάμαι ότι θα τους επιβαρύνω…», «Κι αν πρέπει να εργάζομαι ταυτόχρονα με τις σπουδές μου θα τα καταφέρω» συχνά απασχολούν τους εξεταζόμενους.

Για κάποιους μαθητές είναι ένας ακόμα λόγος άγχους ενώ για κάποιους μπορεί να είναι τόσο σημαντικός ώστε να μην προχωρήσουν σε επιλογή βάσει της επιθυμίας τους για το μέλλον αλλά βάσει των οικογενειακών αναγκών, ή ακόμα και να αποφασίσουν να μην προσπαθήσουν. «Γιατί να τους επιβαρύνω με φροντιστήρια αφού δε θα τα καταφέρω;»

Δε μπορούμε να παρακάμψουμε την καλή πρόθεση και την επιθυμία των γονέων να βοηθήσουν το παιδί τους. Από εκεί και πέρα, καλό θα είναι η επιλογή του φροντιστηρίου, όσον αφορά τουλάχιστον το Λύκειο, να γίνεται κατόπιν συζητήσεως με το παιδί. Πρέπει το παιδί να έχει λόγο σε αυτό, γιατί όπως γνωρίζουμε ο ρόλος του εκπαιδευτικού και το περιβάλλον το εκπαιδευτικό είναι πολύ σημαντικά.

Είναι πολύ σημαντικό να έχει γίνει εκ των προτέρων μια εκτεταμένη συζήτηση μεταξύ γονέων και εφήβων σχετικά με τις δυνατότητες και τις δυσκολίες, ώστε να είναι κάτι που και οι δυο πλευρές έχουν γνώση και να μην πρέπει ο έφηβος να θυσιαστεί στην αγωνία ότι δεν μπορούν να τον στηρίξουν. Η οικογένεια χρειάζεται να βοηθήσει τον έφηβο να φτιάξει ένα πλάνο βάσει τόσο των επιθυμιών του αλλά και των δυνατοτήτων της οικογένειας.

________________________________________________________________________

Λίγα λόγια για τη Γραμμή 115 25& το Συμβουλευτικό Κέντρο της Ένωσης  «Μαζί για το Παιδί»

Η πανελλαδική Γραμμή 115 25 του Μαζί για το Παιδί, είναι  μια τηλεφωνική γραμμή βοήθειας που απευθύνεται σε παιδιά, εφήβους, γονείς και εκπαιδευτικούς.

Έχει συμβουλευτικό και παραπεμπτικό χαρακτήρα και προσφέρει δωρεάν τις ακόλουθες υπηρεσίες:

• Συμβουλευτική για οποιοδήποτε πρόβλημα αντιμετωπίζει ένα παιδί ή ένας έφηβος έως 18 ετών
• Λήψη ανώνυμων & επώνυμων καταγγελιών για περιστατικά κακοποίησης ανηλίκων
• Παραπομπές & ενημέρωση για υπηρεσίες που προσφέρουν άλλοι φορείς για το παιδί και την οικογένεια σε πανελλαδικό επίπεδο
• Πληροφορίες για τις υπηρεσίες της Ένωσης και των μελών της

Παράλληλα με την Συμβουλευτική γραμμή  λειτουργεί και Συμβουλευτικό Κέντρο για γονείς  το οποίο διοργανώνει δωρεάν ομάδες γονέων για τη στήριξη και την καθοδήγηση τους, καθώς και  δωρεάν ψυχο-εκπαιδευτικά  σεμινάρια με στόχο την ευαισθητοποίηση και ενημέρωση τους.

Ταυτόχρονα, πραγματοποιούνται συνεδρίες δια ζώσης, είτε με όλη την οικογένεια, τους γονείς, ή τους εφήβους με στόχο την ψυχολογική στήριξη και καθοδήγηση γονέων, παιδιών & εφήβων για πληθώρα θεμάτων (σχολικά προβλήματα, εφηβεία, διαχείριση σχέσεων, ρόλων και συναισθημάτων κ.α.).

Επίσης, λειτουργούν διαδυκτιακές ομάδες και σεμινάρια στήριξης γονέων.

Ωράριο λειτουργίας και επικοινωνία: Η πανελλαδική Γραμμή 115 25 της Ένωσης Μαζί για το Παιδί λειτουργεί, από Δευτέρα έως Παρασκευή 9:00-21:00.

Οι κλήσεις στη «Γραμμή 115 25» είναι εμπιστευτικές και δεν ηχογραφούνται, ενώ το επιστημονικό της προσωπικό απαρτίζεται αποκλειστικά από ψυχολόγους, συμβούλους ψυχικής υγείας και κοινωνικούς λειτουργούς που δεσμεύονται από κώδικα δεοντολογίας για την τήρηση απορρήτου.

Τηλεοπτικό σποτ Γραμμής

The post Οι προβληματισμοί των μαθητών ενόψει των εξετάσεων appeared first on Ψυχο-γραφήματα.

Από την Natasha Daniels

Διδάσκουμε στα μικρά παιδιά όλους τους τρόπους για να μένουν ασφαλή. Τα μαθαίνουμε να προσέχουν να μην ακουμπήσουν την καυτή σόμπα, τα μαθαίνουμε να ελέγχουν και τις δύο κατευθύνσεις πριν περάσουν τον δρόμο. Όμως, συνήθως, δεν τα διδάσκουμε για την ασφάλεια του σώματος παρά μόνο όταν φτάσουν σε μεγαλύτερη ηλικία. Κάποιες φορές, είναι ήδη αργά. Σύμφωνα με έρευνα που διεξήχθη στα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) εκτιμάται πως περίπου 1 στα 6 αγόρια και 1 στα 4 κορίτσια έχουν δεχθεί σεξουαλική κακοποίηση πριν από την ηλικία των 18. Θέλετε να ακούσετε και κάτι ακόμα πιο τρομακτικό; Σύμφωνα με το Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ (nsopw.org) μόνο το 10% των δραστών ήταν ξένοι προς το παιδί και το 23% των δραστών ήταν τα ίδια παιδιά!

Οι στατιστικές αυτές δεν με εκπλήσσουν. Στην πρακτική μου συναντώ παιδιά σε εβδομαδιαία βάση που έχουν υπάρξει τα ίδια θύματα σεξουαλικής κακοποίησης. Πολλά από αυτά είναι κάτω από πέντε ετών. Σχεδόν όλα τα παιδιά αυτά γνωρίζουν τον δράστη και αρκετά συχνά ο δράστης είναι κάποιο άλλο παιδί!

Οι γονείς συνήθως μου λένε ότι ποτέ δεν πίστευαν ότι αυτό μπορούσε να συμβεί σε εκείνους. Ότι ποτέ δεν αφήνουν τα παιδιά τους με ξένους. Ότι ποτέ δεν αφήνουν τα παιδιά εκτός του οπτικού τους πεδίου.

Πηγαίνετε τα παιδιά σας σε συναντήσεις για παιχνίδι με άλλα παιδιά; Τα πηγαίνετε στον παιδικό σταθμό ή σε χώρο ημερήσιας φύλαξης; Έχετε φίλους ή οικογένεια που έρχονται στο σπίτι σας; Παίζουν στο σπίτι των γειτόνων σας; Η πραγματικότητα είναι ότι δεν μπορείτε να εξαλείψετε πλήρως τον κίνδυνο σεξουαλικής κακοποίησης των παιδιών σας.

Τα παιδιά με τα οποία έχω δουλέψει προέρχονται από καλές γειτονιές, καλά σπίτια και πηγαίνουν σε καλά σχολεία. Έχω δουλέψει με παιδιά τα οποία έχουν δεχθεί σεξουαλική κακοποίηση σε συναντήσεις για παιχνίδι, σε διανυκτερεύσεις σε σπίτια φίλων, στην αίθουσα διδασκαλίας, στην παιδική χαρά, στο σχολικό λεωφορείο, στο δωμάτιό τους και έξω στην αυλή τους.

Μπορούμε να οπλίσουμε τα παιδιά με γνώση η οποία μπορεί να τα σώσει από το να γίνουν θύματα.

Τώρα που επισήμως σας τρόμαξα, θα προσπαθήσω να σας καθοδηγήσω σε όλη αυτήν την προσπάθεια. Οφείλουμε να επιτρέψουμε στα παιδιά μας να βγουν στον κόσμο και να αλληλεπιδράσουν με τον κόσμο γύρω τους. Ωστόσο μπορούμε να τα οπλίσουμε με γνώση η οποία μπορεί να τα σώσει από το να γίνουν θύματα.

Οι γονείς δεν μιλούν πάντα στα παιδιά τους για την ασφάλεια του σώματος αρκετά νωρίς. Πιστεύουν ότι τα παιδιά είναι πολύ μικρά. Ότι είναι πολύ τρομακτικό. Αλλά ποτέ δεν είναι πολύ νωρίς και δεν χρειάζεται να είναι μια τρομακτική συζήτηση. Παρακάτω θα βρείτε 10 πράγματα που μπορούν να βοηθήσουν το παιδί σας να είναι λιγότερο ευάλωτο στη σεξουαλική κακοποίηση:

1. Μιλήστε του νωρίς για τα μέρη του σώματος.

Ονοματίστε τα μέρη του σώματος και μιλήστε για αυτά πολύ νωρίς. Χρησιμοποιήστε σωστά ονόματα για τα μέρη του σώματος ή τουλάχιστον μάθετε στο παιδί σας τα πραγματικά ονόματα για τα μέρη του σώματός του. Δεν μπορώ να θυμηθώ πόσα μικρά παιδιά με τα οποία έχω δουλέψει χρησιμοποιούν για τον κόλπο τους τη λέξη «το κάτω μου». Αν νιώθει άνετα χρησιμοποιώντας αυτές τις λέξεις και αν γνωρίζει τι σημαίνουν, το παιδί μπορεί να μιλήσει πιο καθαρά για κάτι ακατάλληλο που μπορεί να του συνέβη.

2. Μάθετε στα παιδιά ότι τα μέρη του σώματός τους είναι «προσωπικά».

Πείτε στα παιδιά πως τα «προσωπικά» μέρη τους λέγονται προσωπικά επειδή δεν πρέπει να τα βλέπουν όλοι. Εξηγήστε τους ότι η μαμά και ο μπαμπάς μπορούν να τα βλέπουν γυμνά, αλλά τα άτομα εκτός του σπιτιού τους μπορούν να τα βλέπουν μόνο με τα ρούχα. Εξηγήστε τους ότι ο γιατρός μπορεί να τα δει χωρίς τα ρούχα επειδή η μαμά και ο μπαμπάς είναι εκεί μαζί και ότι ο γιατρός βλέπει το σώμα τους για να ελέγξει την υγεία τους.

3. Μάθετε στα παιδιά τα όρια του σώματος.

Πείτε στο παιδί σας ότι κανένας δεν πρέπει να αγγίζει τα «προσωπικά» του μέρη και κανένας δεν πρέπει να του ζητήσει να αγγίξει τα «προσωπικά» μέρη κάποιου άλλου. Οι γονείς συνήθως ξεχνούν το δεύτερο σκέλος αυτής της πρότασης. Η σεξουαλική κακοποίηση συχνά ξεκινά με τον δράστη να ζητά από το παιδί να αγγίξει αυτόν(-ήν) ή κάποιον άλλον.

4. Πείτε στο παιδί σας ότι τα μυστικά που αφορούν το σώμα δεν είναι κάτι καλό.

Οι περισσότεροι δράστες θα πουν στα παιδιά να κρατήσουν κρυφό το συμβάν της κακοποίησης. Αυτό μπορεί να γίνει με φιλικό τρόπο, όπως «Μου αρέσει να παίζω μαζί σου, αλλά αν πεις σε κάποιον ότι παίξαμε δεν θα με αφήσουν να ξαναέρθω». Ή μπορεί να γίνει και με τη μορφή απειλής: «Αυτό είναι το μυστικό μας. Αν το πεις σε κάποιον θα πω ότι ήταν δική σου ιδέα και θα μπλέξεις άσχημα!» Πείτε στα παιδιά σας ότι ανεξαρτήτως του τι τους πει κάποιος, τα μυστικά με το σώμα δεν είναι κάτι καλό και ότι πρέπει να σας το πουν αν κάποιος προσπαθήσει να τους πείσει να κρατήσουν ένα τέτοιο μυστικό.

5. Πείτε στο παιδί σας ότι κανένας δεν πρέπει να φωτογραφίσει τα «προσωπικά» μέρη του.

Αυτό συχνά παραλείπεται από τους γονείς. Υπάρχει ένας άρρωστος κόσμος γεμάτος με παιδόφιλους που ικανοποιούνται με να τραβούν και να εμπορεύονται φωτογραφίες γυμνών παιδιών στο διαδίκτυο. Πρόκειται για επιδημία και βάζει τα παιδιά σας σε κίνδυνο. Πείτε στο παιδί σας ότι κανένας δεν πρέπει ποτέ να φωτογραφίσει τα «προσωπικά» του μέρη.

6. Μάθετε στο παιδί σας πώς να ξεφεύγει από τρομακτικές ή άβολες καταστάσεις.

Κάποια παιδιά νιώθουν άβολα όταν λένε «όχι» στους ανθρώπους. Ειδικά σε μεγαλύτερους ανθρώπους ή ενήλικες. Πείτε τους ότι δεν πειράζει να πουν σε έναν ενήλικα ότι πρέπει να φύγουν, αν νιώσουν ότι κάτι άσχημο συμβαίνει και ενθαρρύνετέ τα προτείνοντάς τους λέξεις για να ξεφεύγουν από άβολες καταστάσεις. Πείτε στο παιδί σας ότι αν κάποιος θέλει να δει ή να αγγίξει τα «προσωπικά» του μέρη, μπορεί να πει ότι θέλει να πάει για τσίσα.

7. Να έχετε μια κωδική λέξη που τα παιδιά σας μπορούν να χρησιμοποιήσουν αν νιώσουν ανασφάλεια ή αν θέλουν να πάτε να τα πάρετε.

Καθώς τα παιδιά μεγαλώνουν, μπορείτε να τους δώσετε μια κωδική λέξη που μπορούν να χρησιμοποιήσουν όταν νιώσουν ανασφάλεια. Αυτή μπορεί να χρησιμοποιηθεί στο σπίτι, όταν υπάρχουν καλεσμένοι ή όταν βρίσκονται σε συνάντηση για παιχνίδι ή όταν έχουν πάει να κοιμηθούν στο σπίτι κάποιου φίλους ή φίλης.

8. Πείτε στα παιδιά σας ότι ποτέ δεν θα μπλέξουν αν σας πουν κάποιο μυστικό που έχει να κάνει με μέρος του σώματός τους.

Τα παιδιά συχνά μου λένε ότι δεν είπαν τίποτα επειδή πίστευαν ότι θα μπλέξουν και τα ίδια. Ο φόβος αυτός χρησιμοποιείται συχνά από τον δράστη. Πείτε στο παιδί σας ότι ανεξάρτητα από το τι συμβαίνει, ΠΟΤΕ δεν θα μπλέξουν αν σας πουν κάτι που αφορά την ασφάλεια του σώματός τους ή κάποιο μυστικό που έχει να κάνει με μέρος του σώματός τους.

9. Πείτε στο παιδί σας ότι ένα άγγιγμα στο σώμα μπορεί να το γαργαλήσει ή να αισθανθεί ωραία.

Πολλοί γονείς και βιβλία αναφέρονται σε «καλό άγγιγμα και κακό άγγιγμα», αλλά αυτό μπορεί να προκαλέσει σύγχυση καθώς συχνά αυτά τα αγγίγματα δεν πονάνε ή δεν προκαλούν άσχημη αίσθηση. Προτιμώ τον όρο «κρυφό άγγιγμα». Ο όρος αυτό αποδίδει καλύτερα το τι μπορεί να συμβαίνει.

10. Πείτε στο παιδί σας ότι οι κανόνες αυτοί ισχύουν και για τους ανθρώπους που γνωρίζουν και ακόμα και για τα άλλα παιδιά.

Αυτό είναι ένα σημαντικό σημείο για να συζητήσετε με το παιδί σας. Αν ρωτήσετε το μικρό παιδί σας πώς μοιάζει «ένας κακός τύπος» θα σας τον περιγράψει σαν τον κακό που βλέπει στα καρτούν. Μπορείτε να πείτε κάτι όπως, «Η μαμά και ο μπαμπάς μπορούν να αγγίξουν τα «προσωπικά» μέρη σου όταν σε κάνουν μπάνιο ή όταν χρειάζεσαι κρέμα, αλλά κανείς άλλος δεν πρέπει να σε αγγίξει εκεί. Ούτε οι φίλοι, ούτε οι θείοι, οι θείες, ούτε οι δάσκαλοι, ούτε οι προπονητές. Ακόμα και αν τους συμπαθείς ή πιστεύεις ότι εκείνη την ώρα σε προσέχουν, δεν πρέπει να αγγίξουν τα «προσωπικά» μέρη σου».

Δεν είμαι τόσο αφελής φυσικά να πιστεύω πως αυτές οι συζητήσεις θα αποτρέψουν σε απόλυτο βαθμό τη σεξουαλική κακοποίηση, ωστόσο η γνώση αποτελεί ισχυρό αποτρεπτικό παράγοντα, ειδικά για τα μικρά παιδιά τα οποία στοχοποιούνται λόγω της αθωότητας και της άγνοιάς τους σε αυτόν τον τομέα.

Και μία συζήτηση δεν αρκεί. Βρείτε φυσικές στιγμές κατά τις οποίες μπορείτε να επαναλαμβάνετε αυτά τα μηνύματα, όπως την ώρα του μπάνιου ή όταν γυρνάνε γύρω-γύρω γυμνά. Και σας παρακαλώ κοινοποιήστε το άρθρο αυτό στα άτομα που αγαπάτε και για τα οποία νοιάζεστε και βοηθήστε με να μεταδώσω το μήνυμα της ασφάλειας του σώματος!

Πηγή: upbility.gr (Μετάφραση / Προσαρμογή)   

Αρχική πηγή: anxioustoddlers.com

The post 10 τρόποι για να διδάξετε στο παιδί σας την πρόληψη της σεξουαλικής κακοποίησης appeared first on Ψυχο-γραφήματα.

Από την Adina Soclof

Τα πρωινά πριν το σχολείο είναι συνήθως μια από τις πιο αγχωτικές στιγμές της μέρας τόσο για τους γονείς όσο και για τα παιδιά. Όταν τα παιδιά μου τελικά φεύγουν, αναστενάζω από ανακούφιση και διαθέτω μερικά λεπτά ησυχίας για τον εαυτό μου.

Παλιά η κατάσταση ήταν ακόμη χειρότερη! Τα περισσότερα πρωινά ήμουν αγχωμένη, φώναζα και παζάρευα με τα παιδιά μου για να σηκωθούν από το κρεβάτι. Χρειάστηκε πολύ υπομονή και οργάνωση, για να μετατρέψω τα πρωινά πριν το σχολείο σε μια πιο θετική ρουτίνα.

5 ΑΠΛΕΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΓΙΑ ΝΑ ΕΧΕΤΕ ΜΙΑ ΠΡΩΙΝΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΡΟΥΤΙΝΑ ΧΩΡΙΣ ΑΓΧΟΣ

Διατηρήστε ένα τακτικό πρόγραμμα

Τα παιδιά τα καταφέρνουν καλύτερα, όταν έχουν ένα τακτικό πρόγραμμα. Τα παιδιά μου κι εγώ συμφωνήσαμε σε μια λογική ώρα ύπνου… και έπειτα έπρεπε να την εφαρμόσω! Δεν επιτρέπω πολύ φασαρία, όταν φτάνει η ώρα του ύπνου. Ακόμη και αν θυμώνουν, στο τέλος όλοι είναι πιο χαρούμενοι και λιγότερο εκνευρισμένοι, όταν κοιμούνται καλά.

Αυτό ισχύει και για μένα… Είναι δελεαστικό να μένεις αργά ξύπνιος, αφού έχουν κοιμηθεί τα παιδιά, αλλά ξέρω ότι το πρωί θα είμαι πιο κουρασμένη. Έτσι, πηγαίνω για ύπνο μια λογική ώρα.

Εξάσκηση στη θετικότητα

Σημειώστε ότι είπα εξάσκηση… Το να είσαι θετικός το πρωί δεν είναι κάτι συνηθισμένο. Αλλά αν το δοκιμάσετε, θα δείτε μεγάλη αλλαγή στο σπίτι σας.

Σκεφτείτε το… Ποιο ακούγεται καλύτερο;

«Ώρα να σηκωθείτε! Καλύτερα να μην αργήσετε ξανά! Γιατί καθυστερείτε τόσο;»

Ή αυτό;

«Καλημέρα, παιδιά, είναι 7:05 και έχει λιακάδα! Ελάτε για πρωινό! Τα αγαπημένα σας παντελόνια είναι καθαρά και έτοιμα να τα φορέσετε!

Μη θυμώνετε

Είμαι ένας συνηθισμένος γονιός. Εκνευρίζομαι πολύ, όταν τα παιδιά μένουν στο κρεβάτι μέχρι την τελευταία στιγμή. Αλλά τα νεύρα δεν βοηθούν ποτέ! Για να είμαστε αντικειμενικοί, προσπαθώ να θυμάμαι ότι ακόμη και ως ενήλικας συχνά δεν θέλω να σηκωθώ απ’ το κρεβάτι, όταν χτυπά το ξυπνητήρι. Το να θυμάστε ότι αυτό ισχύει και για τα παιδιά θα σας βοηθήσει να μειώσετε τον θυμό σας.

Αντί να φωνάξετε:

«Σήκω επιτέλους απ’ το κρεβάτι!

Πείτε κάτι τέτοιο:

«Φαίνεται να δυσκολεύεσαι σήμερα. Είναι δύσκολο να σηκωθείς απ’ το κρεβάτι. Πες μου αν θες βοήθεια.»

Μιλήστε τους

Ξέρω ότι αφού χτυπήσει το ξυπνητήρι, θέλω τουλάχιστον 10 λεπτά για να ξυπνήσω. Ανοίγω τις κουρτίνες, για να δω τον ήλιο, πριν σηκωθώ τελείως απ’ το κρεβάτι. Όλοι έχουν κάποια κόλπα που τους κινητοποιούν. Βοηθώ τα παιδιά να σκεφτούν τι λειτουργεί γι’ αυτά. Βρείτε ιδέες με τα παιδιά σας και δείτε τι θα προταθεί.

«Τι θα σε βοηθήσει να σηκωθείς;»

«Αν ανοίξω το φως, θα σε βοηθήσει να ξυπνήσεις;»

«Θες να αφήσω την πόρτα ανοιχτή, ώστε να ακούς τον θόρυβο; Θα βοηθούσε αυτό;»

«Θες να ανοίξω το παράθυρο, να μπεις φρέσκος αέρας;»

«Μερικές φορές χρειάζεται ένα ντους. Τι λες;»

Ίσως στο παιδί σας δεν αρέσει τίποτε από αυτά! Αλλά ίσως αργότερα θυμηθεί αυτές τις ιδέες και χρησιμοποιήσετε μερικές στρατηγικές που θα το βοηθήσουν να σηκώνεται πιο εύκολα το πρωί.

Διδάξετέ τους το πρόγραμμά τους

Πολλοί γονείς αναλαμβάνουν την ευθύνη των προγραμμάτων των παιδιών τους, αλλά τα παιδιά θέλουν να έχουν κάποιον έλεγχο του χρόνου τους. Θέλουν να παίρνουν μόνα τους αποφάσεις. Αυτό είναι σημαντικό κομμάτι της διαδικασίας ωρίμανσής τους. Διδάξετέ τους να είναι υπεύθυνα για το πρόγραμμά τους και μπορεί τα αποτελέσματα να σας εκπλήξουν.

• «Τι ώρα πιστεύεις ότι θα είναι καλό να σηκώνεσαι το πρωί;»
• «Πόσο χρόνο χρειάζεσαι για να σηκωθείς, να ντυθείς, να φας πρωινό και να πας στη στάση; Μόλις το βρεις, μπορείς να έχεις ένα καλό πρόγραμμα για σένα ή μπορούμε να το κάνουμε μαζί. Πες μου τι θες.»
• Αν το πρόγραμμα που αποφασίσατε δεν λειτουργεί, μπορείτε να πείτε:
• «Ξέρω ότι δυσκολεύεσαι να σηκωθείς το πρωί. Τι χρειάζεται, για να σου γίνει ευκολότερο;»

Τα πρωινά με τα παιδιά μπορεί να είναι αγχωτικά. Αλλά αν μάθετε να φτιάχνετε (και να εφαρμόζετε) μια αξιόπιστη πρωινή σχολική ρουτίνα, θα έχετε ένα πιο ήρεμο σπίτι.

Πηγή: upbility.gr (Μετάφραση/Προσαρμογή)

Αρχική πηγή: parentingsimply.com 

The post Πως να έχετε μια πρωινή σχολική ρουτίνα χωρίς άγχος appeared first on Ψυχο-γραφήματα.

Από την Ειρήνη Παπαγιάννη, Ψυχολόγο Msc, Med, Specialist in School,  Educational, and Counseling Psychology, Certified Vocational Guidance Counselor

Τα τελευταία χρόνια, στα ελληνικά σχολεία παρατηρείται μια σημαντική αύξηση δράσεων για την πρόληψη της ενδοσχολικής βίας (school bullying) και της επιθετικότητας: εργαστήρια δεξιοτήτων (skills workshops), προγράμματα ευαισθητοποίησης των μαθητών, ημερίδες και συνέδρια για γονείς και εκπαιδευτικούς, καθώς και συνεχής εκπαίδευση των εκπαιδευτικών (teacher professional development). Παρά την πληθώρα αυτών των δράσεων, παρατηρείται ένα παράδοξο φαινόμενο: η ενδοσχολική βία όχι μόνο δεν μειώνεται, αλλά εμφανίζεται με μεγαλύτερη ένταση, συχνότητα και ακραίες μορφές, όπως η χρήση σιδερικών, συμμορίες και βίαιες επιθέσεις μέσα στο σχολείο.

Ο προβληματισμός αυτός απαιτεί μια βαθύτερη ανάλυση: γιατί, παρά την αυξανόμενη ευαισθητοποίηση και εκπαίδευση, τα παιδιά συνεχίζουν να αναπαράγουν βία; Η απάντηση δεν περιορίζεται στα ίδια τα σχολικά προγράμματα, αλλά αγγίζει ευρύτερες κοινωνικές, οικογενειακές, πολιτισμικές και ψηφιακές παραμέτρους που διαμορφώνουν τη συμπεριφορά των μαθητών. Η ενδοσχολική βία είναι αποτέλεσμα της αλληλεπίδρασης πολλών παραγόντων – από το οικογενειακό περιβάλλον και την κουλτούρα του ατομικισμού, μέχρι την έκθεση σε βία μέσω Μίντια και κοινωνικών δικτύων, την αθλητική κουλτούρα και την αποστασιοποίηση από την πολιτική ζωή.

1. Ο ρόλος της οικογένειας και της ιδεολογικής κοινωνικοποίησης

Η οικογένεια αποτελεί τον πρωταρχικό παράγοντα κοινωνικοποίησης των παιδιών (primary socialization agent). Οι στάσεις των γονέων απέναντι στη βία, τη διαφορετικότητα, την επιθετικότητα και την κοινωνική δικαιοσύνη επηρεάζουν άμεσα τις συμπεριφορές των παιδιών. Όταν η οικογένεια προάγει την έννοια της δύναμης και της επιβολής ως αξία, θεωρώντας το παιδί που είναι ευγενικό και κοινωνικό ως «αδύναμο», τα παιδιά μαθαίνουν να αντιγράφουν επιθετικές συμπεριφορές. Επιπλέον, οι οικογένειες που αποστασιοποιούνται από την καθημερινή εμπλοκή στα ζητήματα των παιδιών ή που προωθούν ατομικιστικές και ανταγωνιστικές αξίες ενισχύουν την τάση των μαθητών να κοιτάνε μόνο τον εαυτό τους (self-centeredness), χωρίς συλλογική ευθύνη.

Κλινικά ευρήματα (clinical findings) δείχνουν ότι η έλλειψη συναισθηματικής υποστήριξης και η αποξένωση των γονέων σχετίζονται με υψηλότερη πιθανότητα εμφάνισης επιθετικών συμπεριφορών και κοινωνικής αδιαφορίας (social disengagement) στα παιδιά. Επίσης, η οικογενειακή έκθεση σε ακραίες ιδεολογίες ή ρατσιστικές απόψεις μπορεί να μετατραπεί σε έδαφος για το θύμα-θύτη κύκλο (victim–perpetrator cycle) ενδοσχολικής βίας.

2. Η κοινωνία και η κουλτούρα του ατομικισμού

Το ευρύτερο κοινωνικό πλαίσιο παίζει επίσης σημαντικό ρόλο. Σε κοινωνίες που δίνουν έμφαση στον ατομικό ανταγωνισμό και την προσωπική επιβίωση, όπως η σύγχρονη φιλελεύθερη (liberal) ελληνική κοινωνία, η συλλογική ευθύνη υποχωρεί και ενισχύεται η αίσθηση ότι «ο καθένας κοιτάζει τον εαυτό του». Η έννοια του κοινωνικού συμφέροντος (social good) υποβαθμίζεται σε σχέση με το ατομικό συμφέρον (self-interest).

Η κοινωνική κουλτούρα του ατομικισμού (individualism culture) συνδέεται με την αύξηση φαινομένων παρατηρητή (bystander effect) στα περιστατικά bullying.

Τα παιδιά παραμένουν παθητικοί θεατές, τραβώντας βίντεο και κοινοποιώντας περιστατικά βίας στα κοινωνικά δίκτυα (social media), αντί να παρέμβουν για την προστασία των θυμάτων. Η βία μετατρέπεται σε «θέαμα» (violence as spectacle), ενισχύοντας την επιβεβαίωση του θύτη (reinforcement of the perpetrator) και μειώνοντας την κοινωνική αποδοκιμασία.

3. Ο ρόλος των Μίντια και των ψηφιακών πλατφορμών

Η συνεχιζόμενη έκθεση σε βίαιο περιεχόμενο μέσω Μίντια (media exposure), κοινωνικών δικτύων (social networks) και βιντεοπαιχνιδιών (violent video games) επηρεάζει τον τρόπο που τα παιδιά αντιλαμβάνονται την επιθετικότητα. Οι στίχοι της μουσικής, τα challenges στο TikTok και η online κουλτούρα που προβάλλει έντονα την επιβολή ή την αντιπαράθεση δρουν ως επιπλέον πρότυπα (role models) βίαιης συμπεριφοράς.

Κλινικές μελέτες δείχνουν ότι η επαναλαμβανόμενη έκθεση σε βίαιο περιεχόμενο μπορεί να μειώσει την ενσυναίσθηση (empathy) και να αυξήσει την αποστασιοποίηση, οδηγώντας σε desensitization to violence και σε λιγότερη παρεμβατικότητα των παρατηρητών.

4. Αθλητισμός, χουλιγκανισμός και επιθετικότητα

Το αθλητικό περιβάλλον μπορεί να ενισχύσει ή να περιορίσει την ενδοσχολική βία ανάλογα με την κουλτούρα που καλλιεργείται. Όταν ο αθλητισμός (sports participation) εστιάζει αποκλειστικά στη νίκη και στην υπεροχή, χωρίς την καλλιέργεια ευγενούς άμιλλας (fair play) και αυτοπειθαρχίας (self-discipline), τα παιδιά μπορεί να υιοθετούν επιθετικές συμπεριφορές. Οι προπονητές που χρησιμοποιούν τραμπούκικες εκφράσεις, υποτιμητικούς χαρακτηρισμούς ή ενισχύουν ανταγωνιστικές νοοτροπίες λειτουργούν ως πρότυπα (role models) βίαιης συμπεριφοράς.

Παράλληλα, η έκθεση σε χουλιγκανισμό (hooliganism) και οπαδικές αντιπαραθέσεις μπορεί να διδάξει στα παιδιά ότι η επιβολή στην ομάδα και η βία είναι μέσα κοινωνικής αναγνώρισης και ισχύος.

5. Αποστασιοποίηση από την πολιτική ζωή

Η πολιτικοποίηση των νέων (youth politicization) είναι κρίσιμη για την ανάπτυξη ενεργού πολίτη (active citizenship) και συλλογικής ευθύνης. Η σημερινή τάση αδιαφορίας των παιδιών απέναντι στην πολιτική ζωή, η απαξίωση θεσμών και η αίσθηση ότι «η φωνή τους δεν μετράει» οδηγούν σε γενικότερο κοινωνικό disengagement. Η έλλειψη ενδιαφέροντος για κοινωνικά ζητήματα και ανθρωπιστικά θέματα (war, human rights violations) ενισχύει την παθητικότητα και τη μη ανάληψη δράσης απέναντι στη βία.

Η εκπαίδευση προς τον ενεργό πολίτη μπορεί να ενισχύσει την ενσυναίσθηση, την κριτική σκέψη (critical thinking) και την αίσθηση ότι η παρέμβαση σε αδικίες και περιστατικά βίας είναι αναγκαία και αποτελεσματική.

6. Συνολική σύνδεση παραμέτρων

Το φαινόμενο της ενδοσχολικής βίας προκύπτει από την αλληλεπίδραση πολλών παραγόντων:

Οικογενειακό περιβάλλον (family environment): στάση απέναντι στη δύναμη, την επιθετικότητα και τη συλλογική ευθύνη.

Κοινωνικό πλαίσιο (social context): ατομικισμός, ανταγωνισμός, κοινωνική αδιαφορία.

Αθλητισμός (sports culture): ενίσχυση επιθετικότητας ή ευγενούς άμιλλας, πρότυπα προπονητών.

Μίντια και social media: έκθεση σε βία, desensitization, βία ως θέαμα.

Αποστασιοποίηση από την πολιτική ζωή (political disengagement): έλλειψη ενεργού συμμετοχής και συλλογικής ευθύνης.

Η σύγκλιση όλων αυτών των παραγόντων οδηγεί σε ένα περιβάλλον όπου τα παιδιά μαθαίνουν να κοιτάνε τον εαυτό τους, να παραμένουν παθητικοί παρατηρητές (bystanders) και να υιοθετούν επιθετικές στρατηγικές για να επιβιώσουν κοινωνικά.

7. Προτάσεις

Η αποτελεσματική αντιμετώπιση της ενδοσχολικής βίας απαιτεί πολυεπίπεδη προσέγγιση (multilevel intervention):

Σχολείο: καθημερινή εκπαίδευση σε κοινωνικές δεξιότητες (social-emotional learning), ενίσχυση της ενεργής στάσης των μαθητών, ανάπτυξη κουλτούρας σεβασμού και συλλογικής ευθύνης.

Οικογένεια: εκπαίδευση γονέων, προώθηση ενσυναίσθησης και κοινωνικής δικαιοσύνης, μείωση υπερβολικού ανταγωνισμού και επιβολής.

Κοινωνία και social media: ενημέρωση για τις επιπτώσεις της βίας ως θεάματος, ενίσχυση υπεύθυνης χρήσης των κοινωνικών δικτύων, προώθηση θετικών πρότυπων.

Αθλητισμός: προπονητές ως θετικά role models, έμφαση στην ευγενή άμιλλα και στην κοινωνική συμπεριφορά.

Πολιτική παιδεία: ανάπτυξη ενεργού πολίτη (active citizenship), σύνδεση θεωρίας με καθημερινή πρακτική, συμμετοχή σε κοινωνικά ζητήματα και εθελοντισμό.

Μόνο μέσα από μια συντονισμένη και πολυπαραγοντική στρατηγική μπορούν να αλλάξουν οι κοινωνικές στάσεις, να περιοριστεί η βία και να καλλιεργηθεί στα παιδιά μια κουλτούρα ενσυναίσθησης, υπευθυνότητας και ενεργής κοινωνικής συμμετοχής.

Βιβλιογραφία

Olweus, D. (1993). Bullying at school: What we know and what we can do. Oxford: Blackwell.

Espelage, D. L., & Swearer, S. M. (2003). Research on school bullying and victimization: What we know and what we can do. School Psychology Review, 32(3), 365–383.

Hawkins, D. L., & Weis, J. G. (1985). The social development model: An integrated approach to delinquency prevention. Journal of Primary Prevention, 6(2), 73–97.

Gentile, D. A., & Anderson, C. A. (2003). Violent video games: The effects on youth, crime, and aggression. Journal of Adolescence, 27(1), 5–22.

Bronfenbrenner, U. (1979). The ecology of human development: Experiments by nature and design. Cambridge, MA: Harvard University Press.

Smith, P. K., Cowie, H., Olafsson, R. F., & Liefooghe, A. P. D. (2002). Definitions of bullying: A comparison of terms used, and age and gender differences, in a fourteen-country international comparison. Child Development, 73(4), 1119–1133.

Huesmann, L. R., Moise-Titus, J., Podolski, C. L., & Eron, L. D. (2003). Longitudinal relations between children’s exposure to TV violence and their aggressive and violent behavior in young adulthood: 1977–1992. Developmental Psychology, 39(2), 201–221.

Checkoway, B., & Gutierrez, L. (2006). Youth participation and community change. Journal of Community Practice, 14(1–2), 1–9.

The post Όλο και περισσότερες δράσεις, όλο και περισσότερη βία! appeared first on Ψυχο-γραφήματα.

Από την επιστημονική ομάδα της Γραμμής 115 25 της Ένωσης «Μαζί για το Παιδί»

Ο όρος εκφοβισμός περιγράφει την σωματική, ψυχοσυναισθηματική ή και λεκτική κακοποίηση ενός ατόμου ή μιας ομάδας ατόμων σε κάποιο κοινωνικό πλαίσιο. Δεν απαντάται μόνο στο σχολικό περιβάλλον αλλά βρίσκεται σε όλα τα κοινωνικά πλαίσια ανεξαρτήτου ηλικίας.

Ο σχολικός εκφοβισμός μπορεί να εκδηλωθεί λεκτικά με υποτιμητικά σχόλια, χλευασμούς, βρισιές κ.ά., ψυχοσυναισθηματικά όπως για παράδειγμα με την περιθωριοποίηση ενός ατόμου ή ομάδας ατόμων, την απομόνωση την απόρριψη, και τέλος, σωματικά με σπρωξίματα, χειροδικίες, κλοπές κ.ά.

Μεγάλες διαστάσεις τα τελευταία χρόνια παίρνει η μορφή του διαδικτυακού εκφοβισμού, μιας και το διαδίκτυο είναι ένας χώρος όπου οι περισσότεροι και πρωτίστως οι έφηβοι περνάνε ένα μεγάλο κομμάτι της καθημερινότητάς τους. Συγκεκριμένα, λόγω συνθηκών τα τελευταία δύο χρόνια, οι έφηβοι χρησιμοποιούν το διαδίκτυο, είτε μέσω υπολογιστή είτε μέσω των κινητών τους τηλεφώνων και για εκπαιδευτικούς σκοπούς αλλά κυρίως για λόγους επικοινωνίας, κοινωνικοποίησης και διασύνδεσης με τους συνομιλήκους. Η αυξημένη χρήση, φέρεται να αυξάνει και τα περιστατικά εκφοβισμού μέσω του διαδικτύου, ακόμη και στο σχολικό χώρο, μεταξύ συμμαθητών.

Διαδικτυακός εκφοβισμός – Συμβουλές για Παρέμβαση και Αντιμετώπιση

Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αποτελούν για τους περισσότερους από εμάς μία εικονική πραγματικότητα αρκετά ελκυστική που προσφέρει ποικιλία δυνατοτήτων και ευκαιριών για εξερεύνηση, ψυχαγωγία, επικοινωνία, διάδραση, δημιουργία κ.α. Μέσα σε αυτόν τον κόσμο άνθρωποι όλων των ηλικιών από όλα τα μήκη και πλάτη της γης ενώνονται σε ένα δίκτυο του οποίου η αρχή και το τέλος είναι δύσκολο έως και ακατόρθωτο να προσδιοριστούν.

Η σωστή και ασφαλής χρήση του διαδικτύου με διακριτά όρια και επίβλεψη δίνει τη δυνατότητα στα παιδιά και κυρίως στους εφήβους να κοινωνικοποιούνται, να ενημερώνονται, να διασκεδάζουν και να εκφορτίζονται. Ωστόσο, όταν εκλείπουν οι παραπάνω παράγοντες, είναι πολύ πιθανό η χρήση του διαδικτύου να αποβεί επικίνδυνη, βλαβερή και τραυματιστική τόσο για το παιδί όσο και για το οικογενειακό του σύστημα.

Ως διαδικτυακός / ηλεκτρονικός εκφοβισμός (cyber bullying) θεωρείται οποιαδήποτε μορφή παρενόχλησης συμβαίνει σε ένα άτομο ή σε μία ομάδα ατόμων μέσω του διαδικτύου ή με τη χρήση της τεχνολογίας.  To άτομο που παρενοχλεί μπορεί να είναι είτε γνωστό είτε άγνωστο στον αποδέκτη των ενεργειών παρενόχλησης. Η παρενόχληση μπορεί να γίνεται σε τακτικά ή άτακτα χρονικά διαστήματα μέσω οποιασδήποτε πράξης εκφοβισμού και περιλαμβάνει μία ποικιλία πράξεων όπως π.χ. αποστολή ανήθικων μηνυμάτων, υβριστικά σχόλια, hacking λογαριασμού ή άλλων προσωπικών δεδομένων ή δημοσίευση φωτογραφιών χωρίς συγκατάθεση κ.ά.

Ακολουθούν χρήσιμες συμβουλές που απευθύνονται σε γονείς, εκπαιδευτικούς και παιδιά για πρόληψη αλλά και αντιμετώπιση τέτοιων καταστάσεων

Ενήλικες

• Καθοριστικής σημασίας είναι το παράδειγμα που δίνουν οι γονείς με τη δική τους διαδικτυακή συμπεριφορά. Θα πρέπει οι ίδιοι οι γονείς να ακολουθούν πιστά τους κανόνες ασφαλούς πλοήγησης στο διαδίκτυο και να μιλούν γι’ αυτούς συχνά και στα παιδιά. Εξίσου απαραίτητη θεωρείται και η διαρκής επιτήρηση του παιδιού όταν βρίσκεται στο διαδίκτυο. Τα προγράμματα γονικού ελέγχου μπορούν να συμβάλουν καθοριστικά στη δημιουργία ενός ασφαλούς διαδικτυακού περιβάλλοντος. Ακόμη, προτείνεται η συζήτηση και η διαρκής ενημέρωση για τη διαδικτυακή ζωή του παιδιού όπως επίσης και για τα διαδικτυακά του ενδιαφέροντα.
• Υπενθυμίζουμε διαρκώς στο παιδί ότι είμαστε πάντοτε διαθέσιμοι για οτιδήποτε το απασχολεί τόσο εντός όσο και εκτός διαδικτύου. Αν παρατηρήσουμε αιφνίδια αλλαγή στην συμπεριφορά του παιδιού, διερευνούμε αμέσως τι μπορεί να είναι αυτό που το έχει προβληματίσει.
• Ελέγχουμε μαζί με το παιδί τις ρυθμίσεις ασφαλείας των λογαριασμών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και βεβαιωνόμαστε ότι οι κωδικοί είναι αρκετά ασφαλείς. Επίσης, υπενθυμίζουμε ότι φίλοι στα κοινωνικά δίκτυα πρέπει να είναι μόνο οι φίλοι που έχουν και στην πραγματική ζωή.
• Συζητάμε και υπενθυμίζουμε διαρκώς στα παιδιά τους κινδύνους της έκθεσης προσωπικών δεδομένων και φωτογραφιών, χωρίς να καταστροφολογούμε και να τα εκθέτουμε σε ατυχή γεγονότα που έχουν συμβεί με λεπτομέρειες που μπορεί να προκαλέσουν δυσφορία.
• Αν το παιδί μας μεταφέρει ότι είναι αποδέκτης τέτοιων συμπεριφορών, φροντίζουμε να παραμείνουμε ψύχραιμοι, δεν το διακόπτουμε, το ακούμε με προσοχή και διαφυλάσσουμε τα αποδεικτικά στοιχεία (screenshots, φωτογραφίες κ.ά.). Έπειτα του ενισχύουμε το γεγονός ότι κατόρθωσε να μιλήσει γι’ αυτό, το απενοχοποιούμε και το διαβεβαιώνουμε ότι θα κάνουμε όλες τις απαραίτητες κινήσεις προκειμένου να αισθανθεί και πάλι ασφαλές. Απευθυνόμαστε αμέσως στις αρχές και ζητάμε βοήθεια από ειδικούς.

Παιδιά

• Τήρησε στο διαδίκτυο τους κανόνες που τηρείς και στην πραγματική ζωή. Μοιράσου με τους γονείς σου τα ενδιαφέροντα σου και επίτρεψέ τους να έχουν πρόσβαση σε αυτά.
• Μην μοιράζεσαι με άλλους τους κωδικούς σου, καθώς και φωτογραφίες και βίντεο. Μπορείς πάντοτε να δείξεις από κοντά στους φίλους και τους συγγενείς σου τις φωτογραφίες και τα βίντεο που θέλεις, χωρίς να γίνεται κοινοποίηση τους σε συνομιλίες ή λογαριασμούς κοινωνικής δικτύωσης.
• Βεβαιώσου ότι οι λογαριασμοί σου καθώς και ό,τι κοινοποιείς σε αυτούς είναι ιδιωτικά και ότι αποδέχεσαι μόνο άτομα που γνωρίζεις προσωπικά.
• Απόφυγε την χρήση κάμερας.
• Μην απαντάς σε άτομα που δεν γνωρίζεις ακόμη και αν εκείνα φαίνεται να γνωρίζουν πολλά για εσένα. Αν κάποιος σου ζητήσει να στείλεις προσωπικά σου στοιχεία ή φωτογραφίες στις οποίες να φαίνεται το πρόσωπο ή το σώμα σου μην το κάνεις και ενημέρωσε απευθείας κάποιον ενήλικο.
• Αν σου συμβεί κάτι το οποίο με οποιονδήποτε τρόπο σε φέρνει σε δύσκολη θέση ή σου ασκεί πίεση, μίλα γι’ αυτό μην το αφήσεις να διαιωνιστεί.

Που μπορώ να απευθυνθώ;

Αν επιθυμείτε να λάβετε περαιτέρω συμβουλές, να μιλήσετε για κάτι που σας απασχολεί σχετικά με το διαδίκτυο ή να καταγγείλετε κάποιο περιστατικό, μην διστάσετε να απευθυνθείτε:

• Στο safeline: α) για γενικές πληροφορίες 2811 391615 ή contact@safeline.gr και β) για καταγγελίες report@safeline.gr
• Στη Διεύθυνση Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος: 11188 ή ccu@cybercrimeunit.gov.gr
• Στη γραμμή 11525 της Ένωσης Μαζί για το Παιδί

The post Όταν ο σχολικός εκφοβισμός μεταφέρεται στο διαδίκτυο appeared first on Ψυχο-γραφήματα.

Από την Αλίκη Ελένη Πουλή  Ψυχολόγο – Ψυχοθεραπεύτρια MBPsS, Division of Clinical Psychology, MSc, Pg. Dip Psychiatry, Cardiff University School of Medicine, Member of IEPA Early Intervention in Mental Health

Τα τελευταία δύο χρόνια όλο και περισσότεροι έφηβοι, γονείς και νεαροί ενήλικες αναζητούν βοήθεια για την προβληματική σχέση με το gaming. Η ζωή που επικεντρώνεται στο διαδικτυακό παιχνίδι θέτει πολλά εμπόδια στις περισσότερες οικογένειες. Η προβληματική χρήση μπορεί να προκαλέσει συστημική απειλή στις οικογενειακές σχέσεις, να επηρεάσει τους δεσμούς και τις ισορροπίες καθώς και να επιφέρει σημαντικές συνέπειες σε σωματικό και ψυχοκοινωνικό επίπεδο.

Η διαταραχή παιχνιδιού ταξινομήθηκε κάτω από την ομπρέλα των εθιστικών συμπεριφορών το 2018. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συμπεριέλαβε τη Διαταραχή Παιχνιδιού (GD) στη Διεθνή Στατιστική Ταξινόμηση Νοσημάτων και Συναφών Προβλημάτων Υγείας (ICD-11). Η διάγνωση της Διαταραχής Παιχνιδιού είναι πλέον ενεργή στο ICD-11.

Κάθε ενασχόληση με ένα online / digital παιχνίδι δεν είναι εξ ορισμού εθιστική. Το Διαδίκτυο, καθώς και τα διαδικτυακά παιχνίδια, είναι μέσα ή «οχήματα». Η χρήση του διαδικτύου ως μέσο ή “όχημα” για να φτάσουμε στην ικανοποίηση κάποιων σύγχρονων αναγκών όπως είναι η εργασία, η πληρωμή λογαριασμών, η εκπαίδευση/ μάθηση, η διασκέδαση και η κοινωνικοποίηση, είναι βοηθητική και κάποιες φορές εξυπηρετική καθώς μπορεί να αποτελούν διέξοδο σε κάποιες συνθήκες. Όλα τα παραπάνω θα λέγαμε πως είναι “προορισμοί” και το διαδίκτυο είναι το “όχημα” που θα το χρησιμοποιήσουμε για να φτάσουμε στο στόχο μας.

Ο τρόπος χρήσης, ο σκοπός, ο χρόνος που αφιερώνουμε, οι πεποιθήσεις και οι συμπεριφορές, που συνοδεύουν τη χρήση των πολυμέσων και της τεχνολογίας, φαίνεται να προσδιορίζουν με ακρίβεια τη σχέση μας μαζί τους.

Ένας τρόπος ζωής που βασίζεται στη χρήση του μέσου (π.χ. διαδίκτυο, παιχνίδια, μέσα κοινωνικής δικτύωσης), αυτό που θα ονομάζαμε ζωή με εστίαση στο μέσο (Medium Focused Life), ​​μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική δυσλειτουργία και δυσφορία και να σημάνει την παρουσία εθιστικής συμπεριφοράς.

Τα δομικά στοιχεία της αρχιτεκτονικής της εθιστικής συμπεριφοράς είναι τα ποιοτικά και ποσοτικά χαρακτηριστικά της σχέσης που διαμορφώνεται με το παιχνίδι ως συμπεριφορά.

Σύμφωνα με το ICD-11, τα διαγνωστικά κριτήρια της Διαταραχής Παιχνιδιού (GD) περιλαμβάνουν:

• Το πρότυπο συμπεριφοράς που χαρακτηρίζεται από μειωμένο έλεγχο της ενασχόλησης με το παιχνίδι (έναρξη, συχνότητα, διάρκεια, ένταση, πλαίσιο, τερματισμός)
• Αυξημένη ανάγκη ή προτεραιότητα ενασχόλησης με το παιχνίδι σε σχέση με άλλες δραστηριότητες στο βαθμό που το παιχνίδι υπερισχύει άλλων ενδιαφερόντων και καθημερινών δραστηριοτήτων
• Παρά την εμφάνιση αρνητικών συνεπειών (σωματικές, ψυχολογικές, κοινωνικές), η ενασχόληση με το παιχνίδι παραμένει σταθερή και ανεπηρέαστη

Το μοτίβο συμπεριφοράς μπορεί να είναι συνεχές ή επεισοδιακό και επαναλαμβανόμενο. Η παρατηρούμενη συμπεριφορά πρέπει να διαρκεί τουλάχιστον 12 μήνες ή να πληροί τα προαναφερθέντα διαγνωστικά κριτήρια παρουσία σοβαρών συμπτωμάτων (World Health Organization, 2018).

Αρχιτεκτονική της Εθιστικής Συμπεριφοράς

Η «αρχιτεκτονική» ή η «ταυτότητα» της εθιστικής συμπεριφοράς αποτελείται από τη χρονική διάρκεια, τη κατανάλωση ενέργειας και την έντονη ανάγκη για αποκλειστική ενασχόληση με το παιχνίδι, η οποία συνοδεύεται από μια αίσθηση απώλειας ελέγχου χρήσης. Εκεί μπορεί να αισθανθούμε ότι δεν μπορούμε να ελέγξουμε τον εαυτό μας και να σταματήσουμε το παιχνίδι. Παράλληλα όταν δεν ασχολούμαστε με το παιχνίδι παρατηρούμε ένταση, νεύρα, θυμό και έντονη ανάγκη (παρόρμηση) να επιστρέψουμε και να παίξουμε.

Το πιο σημαντικό συστατικό μιας εθιστικής συμπεριφοράς είναι η συνέχεια ή και επέκταση ενασχόλησης με το παιχνίδι, παρά τις επιβλαβείς συνέπειες, σε σωματικό, γνωστικό, ψυχολογικό επίπεδο.

Πιθανές σωματικές συνέπειες περιλαμβάνουν διαταραχές στον ύπνο, προβλήματα στην ενυδάτωση/θρέψη, παχυσαρκία, εμφάνιση διαβήτη, μυοσκελετικά, καρδιαγγειακά, αναπνευστικά και νευρολογικά προβλήματα. Σε ψυχολογικό επίπεδο οι επιπτώσεις περιλαμβάνουν απομόνωση, αίσθημα κενού/έλλειψης σκοπού, αύξηση των επιπέδων του άγχους, εκρήξεις θυμού, μειωμένη διάθεση και αυτοφροντίδα οι οποίες προοδευτικά μπορεί να οδηγήσουν σε κατάθλιψη ή ακόμη και σε αυτοκτονικό ιδεασμό.

Συνήθως, οι προηγούμενες αρνητικές συνέπειες συμβαδίζουν με την προκαλούμενη δυσλειτουργία σε προσωπικούς, κοινωνικούς, επαγγελματικούς ή εκπαιδευτικούς τομείς. Για παράδειγμα απομάκρυνση/αποξένωση από τους σημαντικούς άλλους, έλλειψη ουσιαστικής κοινωνικοποίησης, δυσκολίες στην επικοινωνία, προβλήματα σε σχολικό/ ακαδημαικό επίπεδο, απώλεια εργασίας.

Τα άτομα που παίζουν παιχνίδια στο διαδίκτυο πρέπει να γνωρίζουν και να επαγρυπνούν σχετικά με:

• τον χρόνο, την ενέργεια ή και το κόστος που δαπανούν για να παίξουν, ειδικά όταν πρόκειται για ενασχόληση η οποία παραμελεί ή αποκλείει άλλες καθημερινές δραστηριότητες ή και σημαντικές σχέσεις.
• τη παρατήρηση ακόμη και μικρών αλλαγών στη σωματική ή ψυχολογική υγεία και την κοινωνική τους λειτουργία, οι οποίες θα μπορούσαν να αποδοθούν στην «αρχιτεκτονική» της εθιστικής συμπεριφοράς.
• τη χρήση αυτοκαταγραφής του χρόνου/ συχνότητας / διάρκειας παιχνιδιού ως ένα χρήσιμο εργαλείο αυτοελέγχου.
• το περιορισμό της επανάληψης της συμπεριφοράς (π.χ. αποφυγή καθημερινής ενασχόλησης), καθώς αυτό θα βοηθήσει ώστε να μη δημιουργηθεί το έδαφος για να γίνει συνήθεια και στη συνέχεια να αποκτήσει τα χαρακτηριστικά της εθιστικής συμπεριφοράς.
• τη προσπάθεια να μην ενδίδουν αμέσως στην επιθυμία να ξεκινήσουν να παίζουν, αλλά να κρατούν κάποιο χρόνο ώστε να αποφασίσουν συνειδητά πως θα διαθέσουν τον χρόνο και την ενέργεια τους.

Σε περίπτωση που παρατηρήσετε συμπτωμάτα εθιστικής συμπεριφοράς ή και δυσκολία να σταματήσετε ή περιορίσετε την ενασχόληση σας με το παιχνίδι, απευθυνθείτε άμεσα σε εξειδικευμένο ειδικό ψυχικής υγείας για τη παροχή της κατάλληλης υποστήριξης και θεραπείας.

Για γονείς ή φροντιστές μικρότερων παιδιών:

• δημιουργήστε άμεση, ειλικρινή και ουσιαστική επικοινωνία με το παιδί/τα παιδιά σχετικά με το περιεχόμενο και την εμπειρία του παιχνιδιού
• αυξήστε την παρατήρηση της συμπεριφοράς του παιδιού πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την ενασχόληση με το παιχνίδι
• ορίστε μια καθημερινή ρουτίνα με ποικιλία σωματικών και πνευματικών δραστηριοτήτων, έτσι ώστε ο ελεύθερος χρόνος να μην σημαίνει για το παιδί αποκλειστική ενασχόληση με διαδικτυακά παιχνίδια
• βάλτε κάποιους χρονικούς περιορισμούς στη «ζώνη ώρας» του παιχνιδιού, συζητήστε μαζί τους τη λογική αυτών των περιορισμών
• αξιολογείστε την καταλληλότητα και το περιεχόμενο του παιχνιδιού ανάλογα με την ηλικία του παιδιού
• συζητήστε ανοιχτά οποιεσδήποτε σκέψεις, ερωτήσεις σχετικά με τα παιχνίδια και το τεχνολογικό/ ψηφιακό περιβάλλον

Σε κάθε περίπτωση, η πρόληψη της Διαταραχής του Παιχνιδιού βασίζεται στην ευαισθητοποίηση, στην εκπαίδευση και στους παρακάτω πυλώνες.

• Αυτοπαρατήρηση κατανομής χρόνου, ενέργειας, συναισθημάτων σχετικά με την ενασχόληση με το παιχνίδι (κατά προτίμηση με τη χρήση έντυπου πίνακα και όχι μέσω ψηφιακής εφαρμογής στο κινητό)
• Δημιουργία ημερήσιου προγράμματος με ποικίλες δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένης της σωματικής άσκησης
• Προσδιορισμός των αξιών, στόχων και προτεραιοτήτων στη παρούσα φάση της ζωής
• Αποφυγή ενασχόλησης με το παιχνίδι πριν τον ύπνο, κατά τη διάρκεια της αφύπνισης ή και κατά τη παρουσία δυσκολίας στον ύπνο. Για παράδειγμα δυσκολεύομαι να κοιμηθώ και ξεκινώ να παίζω κάποιο παιχνίδι σε κινητό/ ταμπλέτα.

Είναι σημαντικό να θυμόμαστε πως οι εθιστικές συμπεριφορές χρησιμοποιούνται συχνά ως τρόποι διαφυγής και αποφυγής αντιμετώπισης των προβλημάτων της πραγματικής ζωής. Αυτό επιβεβαιώνεται και στη περίπτωση του χρήσης του διαδικτύου και των διαδικτυακών παιχνιδιών.

Πολύ συχνά ένα πρόβλημα της πραγματικής ζωής μπορεί να μας κάνει να αισθανθούμε εγκλωβισμένοι και για να αποφύγουμε τη δυσφορία που αισθανόμαστε, να καταφύγουμε σε κάποιο ψηφιακό χώρο.

Η καταφυγή μας στο ψηφιακό χώρο δεν εγγυάται ότι δεν θα εγκλωβιστούμε εκ νέου. Συχνά λοιπόν οδηγούμαστε από ένα βαρύ συναίσθημα σε ένα ψηφιακό χώρο και στη συνέχεια εγκλωβιζόμαστε με ένα ακόμη πιο βαρύ συναίσθημα στο χώρο που νομίζαμε αρχικά ως διαφυγή.

Βιβλιογραφία

De Pasquale, C., Sciacca, F., Martinelli, V., Chiappedi, M., Dinaro, C., & Hichy, Z. (2020). Relationship of Internet Gaming Disorder with Psychopathology and Social Adaptation in Italian Young Adults. International journal of environmental research and public health, 17(21), 8201.

Kim D.J., Kim K., Lee H.-W., Hong J.-P., Cho M.J., Fava M., Mischoulon D., Heo J.-Y., Jeon H.J. Internet game addiction, depression, and escape from negative emotions in adulthood: A nationwide community sample of korea. J. Nerv. Ment. Dis. 2017;205:568–573.

Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας. (2018). Διεθνής ταξινόμηση ασθενειών για στατιστικές θνησιμότητας και νοσηρότητας (11η Αναθεώρηση). Ανακτήθηκε από τη διεύθυνση https://icd.who.int/browse11/l-m/en

Πηγή: Νo health without mental health

The post Gaming Disorder: Η αρχιτεκτονική της εθιστικής συμπεριφοράς και στρατηγικές για γονείς appeared first on Ψυχο-γραφήματα.

Από την Ιωάννα Κυράτσου
educateourchildrenblog

“The way we talk to our children becomes their inner voice”
Peggy O’Mara

Σε μία λεκτική επικοινωνία, αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι ο τρόπος με τον οποίο εκφράζουμε κάτι και όχι αυτό που λέμε.

Το ίδιο συμβαίνει όταν θέλουμε να επαινέσουμε το παιδί μας. Ακόμα και οι μικρές καθημερινές φράσεις μας όπως «Μπράβο σου!» θέλουν τρόπο για να ειπωθούν έτσι ώστε να έχουμε το αποτέλεσμα που επιθυμούμε.

Παρακάτω θα δούμε 3 τρόπους περιγραφικής ενθάρρυνσης με τους οποίους μπορούμε να ενισχύσουμε τη θετική συμπεριφορά του παιδιού:

1. Θετικοί χαρακτηρισμοί – Γνήσια επιβράβευση

Στην περίπτωση της επιβράβευσης και του επαίνου, είναι προτιμότερο να αποφεύγουμε να λέμε απλά φράσεις όπως «Μπράβο!» ή «Τέλεια!». Το παιδί έχει συνηθίσει να ακούει τα συγκεκριμένα εύσημα από την οικογένεια και το σχολείο του με αποτέλεσμα να χάνουν τη δυναμική και το νόημά τους.

Επομένως, ανάλογα με την αιτία που κρύβεται πίσω από κάθε ενθάρρυνση, χρησιμοποιούμε θετικούς χαρακτηρισμούς όπως θα δούμε παρακάτω.

2. Αιτία

Πίσω από κάθε ενθάρρυνση πρέπει να κρύβεται μία συγκεκριμένη, και όχι γενικόλογη, αιτία. Είναι συμβουλεύσιμο να είμαστε συγκεκριμένοι όταν θέλουμε να σχολιάσουμε τη συμπεριφορά του παιδιού μας. Για παράδειγμα, αντί να πούμε απλά «Μπράβο», θα ήταν καλύτερα να εστιάσουμε τα λόγια μας στην πράξη του παιδιού.

Επομένως, σε μία τέτοια περίπτωση είναι προτιμότερο να χρησιμοποιήσουμε τον περιγραφικό έπαινο όπως: «Βλέπω πως χρησιμοποίησες έντονα χρώματα στη ζωγραφιά σου». Εν συνεχεία η ενθάρρυνση ολοκληρώνεται με τη χαρούμενη έκφραση του προσώπου μας.

Για παράδειγμα, θα μπορούσαμε να πούμε «Θες να μιλήσουμε για τα χρώματα που χρησιμοποίησες;». Σύμφωνα με την παραπάνω ερώτηση, αναφερόμαστε σε ένα συγκεκριμένο χαρακτηριστικό της ζωγραφιάς (τα χρώματα).

Αν είναι μεγαλύτερο το παιδί, θα μπορούσαμε να αναλύσουμε τη ζωγραφιά και τον τρόπο σκέψης του παιδιού με λεπτομέρεια.

Για παράδειγμα, μπορούμε να του πούμε «Είναι ωραίο αυτό που ζωγράφισες. Θες να μου μιλήσεις για την τεχνική που χρησιμοποίησες;». Κατ’αυτόν τον τρόπο προτρέπουμε τα παιδιά μας να συζητήσουν.

Προσοχή στις φράσεις όπως «Τι όμορφο κοριτσάκι που είσαι!»

Θα πρέπει να μπούμε στη διαδικασία να σκεφτούμε αν αυτή η φράση θα προσφέρει κάτι ουσιαστικό στο παιδί μας όταν με το καλό μεγαλώσει (ειδικά στην εφηβεία). Θέλουν προσοχή οι συγκεκριμένοι χαρακτηρισμοί. Είναι προτιμότερο να ενθαρρύνουμε τα ενδογενή κίνητρα του παιδιού (intrinsically motivated).

Επομένως, στην περίπτωση της εμφάνισης, φεύγουμε από το εξωτερικό κομμάτι και σιγά σιγά πλάθουμε τη φράση μας με βάση τον εσωτερικό κόσμο του παιδιού.

Για παράδειγμα, θα μπορούσαμε να πούμε «Έκανες πολύ καλή επιλογή που διάλεξες αυτό το φόρεμα. Κοίτα πόσο ταιριάζει με τα παπούτσια που φοράς. Παρατηρώ πως βρήκες σωστό τρόπο να συνδυάσεις τα ρούχα σου».

Μέσα σε 3 κιόλας προτάσεις, χαρακτηρίζουμε το εξωτερικό κομμάτι, το οποίο είναι η επιλογή που έκανε το παιδί (η επιλογή των ρούχων) και το εσωτερικό κομμάτι (ο τρόπος σκέψης).

Φράσεις όπως «Μπράβο! Είσαι πολύ έξυπνο παιδί!» χαρακτηρίζουν το άτομο (και σε πολλές περιπτώσεις το ταλέντο με το οποίο γεννήθηκε) και όχι την πράξη και την προσπάθεια την οποία κατέβαλε για να καταφέρει κάτι.

Αντίστοιχα σε μία τέτοια περίπτωση μπορούμε να πούμε: «Ήταν πολύ ενδιαφέρων ο τρόπος που το σκέφτηκες. Θες να μιλήσουμε για αυτό;»

Όπως τονίζει και η καθηγήτρια ψυχολογίας, Dr Carol Dweck, όταν ένα παιδί επιβραβεύεται συνεχώς για κάτι που έχει έμφυτο, καταλήγει να καθησυχάζεται και να μην καλλιεργεί αυτό που ήδη έχει. Αυτό συμβαίνει διότι πιστεύει πως η γνώση είναι έμφυτη με αποτέλεσμα να χάνει το γνήσιο ενδιαφέρον για μάθηση.

Τα λόγια ενθάρρυνσης θα πρέπει να επικεντρώνονται αποκλειστικά στην πράξη και στην προσπάθεια. Εννοείται πως εκτιμάμε το αποτέλεσμα. Όμως με τα λόγια μας δεν πρέπει να εστιάζουμε εκεί.

Επομένως αν θέλουμε να ενθαρρύνουμε το παιδί μας, καλύτερα να εστιάσουμε στην περιγραφή της εν λόγω δραστηριότητας. Κατ’ αυτόν τον τρόπο το παιδί αναπτύσσει τα ενδογενή του κίνητρα (έμφυτη τάση για μάθηση), τα οποία συσχετίζονται άμεσα με την επιθυμία του ίδιου του παιδιού να συμπεριφέρεται με θετικό τρόπο.

3. Ειλικρίνεια

Δε θα πρέπει να ξεχνάμε πως τα παιδιά καταλαβαίνουν τα πάντα. Αυτό σημαίνει πως έχουν ανάγκη να ενθαρρύνονται και να επαινούνται για κάτι που έχει βάση και για κάτι που ισχύει.

Η ποσότητα των θετικών φράσεων δεν παίζει κανένα ουσιαστικό ρόλο στην ενίσχυση της αυτογνωσίας και της αυτοπεποίθησης.

2 Βασικά Σημεία:

• Ακόμα και αν δεν έχει καταφέρει το παιδί να φτάσει σε αυτό που έχει βάλει στόχο, εμείς οφείλουμε να αναγνωρίσουμε και να ενθαρρύνουμε την προσπάθεια που έχει κάνει μέχρι τώρα. Αυτό ισχύει ειδικά για την προνηπιακή και νηπιακή ηλικία (1-6 χρονών).
• Θα ήταν προτιμότερο να ξεκινάμε να ενθαρρύνουμε το παιδί πριν μπει στη διαδικασία να επιδοθεί σε κάποια δραστηριότητα δίνοντας εμείς οι ίδιοι το παράδειγμα.

Στο έντυπο Περιγραφική Ενθάρρυνση θα βρείτε τρόπους ενθάρρυνσης θετικής συμπεριφοράς.

Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι οι πράξεις και το παράδειγμα των γονέων, καθώς και των δασκάλων, κατέχουν εξέχουσα θέση στη ζωή των παιδιών.

Πηγή: educateourchildrenblog

The post Η σημασία της περιγραφικής ενθάρρυνσης για τα παιδιά appeared first on Ψυχο-γραφήματα.