Από την Τριανταφυλλιά Χαρίλα, Ψυχολόγο, MSc Εργασιακή Υγεία, Ειδίκευση στη Συστημική – Οικογενειακή Ψυχοθεραπεία

Στην αρχή της κοινή ζωής τους όλα τα ζευγάρια έχουν την επιθυμία να ζήσουν μαζί έναν ευτυχισμένο γάμο και την πεποίθηση ότι ο δικός τους γάμος ή σχέση θα είναι διαφορετική και αρμονική. Πράγματι, κάθε γάμος με αυτή την προϋπόθεση θα πρέπει να αρχίζει.

Τις περισσότερες φορές, όμως, η καθημερινότητα έρχεται να διαψεύσει αυτή την πεποίθηση και να εξαφανίσει την αρχική επιθυμία. Ένας από τους βασικούς λόγους είναι η διαφορετικότητα των δύο ανθρώπων που ξετυλίγεται μέρα με τη μέρα. Αυτό το διαφορετικό που μοιάζει τόσο περίεργο, τόσο ξένο προς εμένα, τόσο αλλιώτικο από τα δικά μου δεδομένα… Κι όμως αυτό το διαφορετικό είναι η ελπίδα μιας σχέσης. Να ανακαλύπτεις στον άλλον κάτι καινούριο, όσο καλά κι αν νομίζεις ότι τον ξέρεις. Αυτό το διαφορετικό είναι το υγιές κι αυτό που εμπλουτίζει τη σχέση. Πώς γίνεται την στιγμή που κάποια ζευγάρια λένε «βαρεθήκαμε όλο τα ίδια και τα ίδια», την ίδια στιγμή να μην αντέχουν το διαφορετικό του άλλου; Ο καθένας είχε τη δική του ατομική ιστορία πριν συναντηθεί το ζευγάρι. Αυτή η μοναδική ιστορία του καθενός είναι που θα μπολιαστεί και θα εμπλουτίσει τη σχέση. Κι από μοναδική ιστορία, θα την κάνει μοναδικό ζευγάρι.

Ένας ακόμη εξίσου σημαντικός και συχνός λόγος είναι οι διάφορες ιδιαίτερες συνθήκες που προκύπτουν κάθε φορά μέσα στην καθημερινή ζωή. Μπορεί να είναι μια εγκυμοσύνη, θέματα υπογονιμότητας, προβλήματα  εργασίας, απώλεια των γονέων του ζευγαριού, κάποιες ψυχικές και σωματικές παθήσεις. Τέτοιες καταστάσεις μπορεί να είναι πηγές έντονων καβγάδων και συγκρούσεων. Η τεράστια παρεξήγηση είναι πως σε όλα αυτά τα καθημερινά θέματα που πρέπει να διευθετηθούν ο κάθε σύντροφος παρατηρεί και τονίζει τα λάθη και τους λάθους χειρισμούς του άλλου. Είναι πολύ εύκολο και γρήγορο να ξεκινήσει ένας φαύλος κύκλος αλληλοκατηγόριας του ενός προς τον άλλον, περί μη ανάληψης ευθύνης και μη κατανόησης των συναισθημάτων.

Έτσι, το σκηνικό αλλάζει. Στη θέση της ασφάλειας, της εκτίμησης, της υποστήριξης, της εμπιστοσύνης και της αγάπης έρχεται η πίκρα, ο θυμός, το μίσος, η απογοήτευση, η μοναξιά. Οι προσδοκίες στο ξεκίνημα της σχέσεις αντικαθίστανται από παρεξηγήσεις, φοβίες και ματαιώσεις. Τα βλέμματα έχουν τον πιο επικίνδυνο συνδυασμό συναισθημάτων: ειρωνεία, ματαίωση και πίκρα. Οι καρδιές κουβαλούν πόνο, θυμό και παράπονα χρόνων. Τα λόγια γίνονται βέλη που βρίσκουν το στόχο τους: εκδίκηση για όσα έκανες και δεν έκανες.

Αυτή ακριβώς είναι και η συνταγή που θα οδηγήσει τους ανθρώπους σε απόγνωση, κατάθλιψη, απόσυρση, βίαιες συμπεριφορές και πολλές ψυχικές παθήσεις.

Η θεραπεία ζευγαριού έχει ως στόχο τη βελτίωση και τον επαναπροσδιορισμό της σχέσης, τη βελτίωση της επικοινωνίας και την ανάδειξη της διαφορετικότητας του κάθε ατόμου ως εμπλουτισμό της σχέσης και όχι ως πηγή συγκρούσεων.

Προσφέρεται η δυνατότητα να ακουσθούν οι επιθυμίες, οι φαντασιώσεις και οι απογοητεύσεις με την καταλυτική παρουσία του θεραπευτή, που δεν αναλαμβάνει ρόλο δικαστή ή διαιτητή, αλλά δημιουργεί κλίμα σεβασμού, ειλικρίνειας και εμπιστοσύνης που αποτρέπει την αδιέξοδη και άσκοπη έκφραση αλληλοκατηγοριών. Ο θεραπευτικός στόχος είναι η προσωπική ανάπτυξη του κάθε μέλους ξεχωριστά, η λειτουργικότητα και η εξέλιξη του ζευγαριού, η καλλιέργεια ή ενίσχυση της κοντινότητας και της ελευθερίας, η ανάληψη της προσωπικής ευθύνης του καθενός στη μέχρι τώρα πορεία της σχέσης, αλλά και στην εξέλιξή της, καθώς και η ανανέωση του αρχικού συμβολαίου της σχέσης.

The post Θεραπεία ζευγαριού appeared first on Ψυχο-γραφήματα.

Επιμέλεια –Μετάφραση: Ελεάνα Πανδιά, Επικοινωνιολόγος, MA, υπ. διδάκτωρ Παντείου Πανεπιστημίου

Από την  Judith Orloff, MD

Στο νέο μου βιβλίο εστιάζω στη σημασία της συγχώρεσης και στο λόγο που η εκδίκηση «δε δουλεύει». Η συγχώρεση είναι η πράξη της απελευθέρωσης από την επιθυμία να τιμωρήσουμε κάποιον ή τον ίδιο μας τον εαυτό για κάποιο παράπτωμα. Είναι μια κατάσταση απόδοσης χάριτος, δεν είναι κάτι που μπορεί κανείς να υποκριθεί ή να εκβιάσει. Δεν υπάρχουν παράδρομοι σε αυτό.  Κάποιοι από τους ασθενείς μου λανθασμένα, σε μια προσπάθεια να γίνουν «πνευματικοί» έχουν προσπαθήσει να συγχωρήσουν κάποιον που τους «μαχαίρωσε πισώπλατα» πρόωρα.  Πρώτα πρέπει να βιώσεις  το θυμό σου πριν αρχίσεις να συγχωρείς.  Οδηγώ τους ασθενείς μου σταδιακά στην κατάσταση της μεγαλοψυχίας που απαιτείται για τη συγχώρεση της ζημιάς που του έχουν προξενήσει άλλοι ή οι ίδιοι στους εαυτούς τους.

Η εκδίκηση είναι η επιθυμία για ανταπόδοση όταν κάποιος σε αδικεί. Είναι φυσικό να νιώθεις θυμωμένος, να λες «δε θα αφήσω αυτόν τον ***να τη γλιτώσει». Παρ’ όλ’ αυτά, η επιθυμία για εκδίκηση σε συρρικνώνει, σου βγάζει το χειρότερό σου εαυτό, σε εξισώνει με αυτούς του πικρόχολους ανθρώπους που όλοι αποστρεφόμαστε. Επιπλέον, οι μελέτες δείχνουν ότι η επιθυμία για εκδίκηση αυξάνει το άγχος, βλάπτει την υγεία και πλήττει το ανοσοποιητικό σύστημα.

Σίγουρα αν κάποιος σας χτυπήσει με ένα ξύλο θα έχετε την παρόρμηση να ανταποδώσετε άμεσα – αυτή άλλωστε είναι η ρίζα όλων των πολέμων. Όμως αν θέλουμε να εξελιχθούμε ως άτομα αλλά και ως είδος, χρειάζεται να αντισταθούμε στη συνήθη λαχτάρα για εκδίκηση και να αναζητήσουμε ένα πιο θετικό τρόπο να επανορθώσουμε τις αδικίες.

Μια τέτοια αντιμετώπιση δε θα σας κάνει μαλθακό, απλά θα αρνείστε να αντιδράσετε με καταστροφικούς τρόπους  που θα  σας εμποδίζουν εσαεί  να βρείτε τη γαλήνη σας. Όπως έλεγε ο Κομφούκιος : «Πριν μπείτε σε μια διαδικασία εκδίκησης, σκάψτε δυο τάφους».

Αντ’ αυτού προτείνω μια εκδοχή του «όταν σε χτυπήσουν στρέψε και το άλλο μάγουλο» με τρόπο που να διαφυλάσσει αυτά που είναι σημαντικά για σας. Το πραγματικά δύσκολο κομμάτι  όμως, συνεχίζει να είναι το να βλέπεις κάποιον να μην αντιμετωπίζει καμία συνέπεια για κάτι που έκανε και να μην μπορείς να κάνεις τίποτα για αυτό. Μπορεί η σύζυγός σας να σας άφησε για το δάσκαλο της yoga ή να «σας την έφερε» ο συνάδελφός σας. Αυτό που με παρηγορεί όταν αντιμετωπίζω παρόμοιες καταστάσεις στη ζωή μου είναι η πίστη στο νόμο του κάρμα, ότι δηλαδή αργά ή γρήγορα αποδίδεται δικαιοσύνη. Να θυμάστε ότι  η καλύτερη εκδίκηση είναι η δική σας επιτυχία, ευτυχία και ο θρίαμβος που νιώθετε γνωρίζοντας ότι δεν έχετε επιτρέψει σε εκδικητικούς ανθρώπους να ταράξουν τη γαλήνη σας.

Η συγχώρεση απευθύνεται στο δράστη και όχι στην πράξη. Δεν αφορά στο παράπτωμα αλλά στον πόνο που σας προξένησε ο δράστης. Αυτό δε σημαίνει φυσικά ότι θα επιστρέψετε στο σύζυγο που σας κακοποιεί επειδή τον συμπονάτε. Είναι φυσικό να θέλετε να αποφύγετε την κακομεταχείριση. Όταν πάρετε κάποια απόσταση από τα γεγονότα μπορείτε να προσπαθήσετε να συγχωρήσετε τους άλλους κατανοώντας τα συνειδητά ή ασυνείδητα αίτια που τους ωθούν να συμπεριφέρονται άσχημα.

Η επιθυμία μας να μεταμορφώσουμε το θυμό σε γαλήνη, αξίζει την αναγκαστικά επώδυνη, ψυχική αναστάτωση.

Για να βιώσετε τη συγχώρεση, δοκιμάστε αυτή την άσκηση:

1. Ταυτοποιήστε το άτομο με το οποίο είσαι θυμωμένος.

 Ξεκινήστε από κάποιον που είναι χαμηλά στη λίστα σας και μπορείτε να τον συγχωρήσετε άμεσα. Παίρνοντας μια γεύση συγχώρεσης, προχωρήστε, βάζοντας πιο απαιτητικούς στόχους.

2. Αντιμετωπίστε τα συναισθήματά σας με ειλικρίνεια.

Μιλήστε με τον ψυχοθεραπευτή σας, τους φίλους σας, το υποστηρικτικό σας δίκτυο, ώστε να απελευθερώσετε το θυμό σας. Σας συστήνω επίσης να καταγράφετε τα συναισθήματά σας σε ένα ημερολόγιο για να ξορκίσετε τα αρνητικά συναισθήματα. Ύστερα αποφασίστε αν θέλετε να θέσετε το ζήτημα υπό συζήτηση.

3. Αρχίστε να συγχωρείτε

Φέρτε στο μυαλό σας το άτομο που σας έχει θυμώσει. Αναρωτηθείτε : «ποιες συναισθηματικές ελλείψεις τον ώθησαν να μου συμπεριφερθεί άσχημα;» Αυτός είναι ο χώρος που μπορεί να δράσει η συγχώρεση. Μην αποδεχτείτε την κακομεταχείριση ασφαλώς, αλλά προσπαθήστε να συμπονέσετε την ψυχρότητα κάποιου ή την αδιαφορία του.

Ας δούμε πώς λειτουργεί η συγχώρεση σε ένα εύρος καταστάσεων που έχετε κάθε λόγο να νιώθετε θυμωμένοι. Σας βοηθάει να έχετε έναν πιο καλοπροαίρετο τρόπο σκέψης, ανεξάρτητα από το αν θα αποφασίσετε να έρθετε σε αντιπαράθεση με κάποιον.

• Ένας φίλος σας συμπεριφέρεται άσχημα όταν περνάει μια δύσκολη μέρα
  Θυμηθείτε πως κανείς δεν είναι τέλειος. Ίσως έτσι καταφέρετε να ξεπεράσετε αυτό το συμβάν. Αν του /της το αναφέρετε μην το «κάνετε μεγάλο θέμα». Παραβλέψτε το.
• Ένας συνάδελφος καρπώνεται τα οφέλη μιας δικής σας ιδέας
  Ελαχιστοποιήστε τη ζημιά, αναφέροντας το παράπτωμα στο συνάδελφο, στον προϊστάμενό σας, στο τμήμα Προσωπικού και μην εμπιστευτείτε σε αυτό το άτομο καμία νέα ιδέα σας. Προσπαθήστε ωστόσο να συγχωρήσετε το συνάδελφό σας που ένιωσε τόσο ανασφαλής και άπληστος, που έπεσε τόσο χαμηλά ώστε να δράσει κακοπροαίρετα και να κλέψει την ιδέα σας.
• Η πεθερά σας είναι απαιτητική
  Διατηρήστε τα όριά σας με σταθερό και ευγενικό τρόπο, ώστε σταδιακά να βρείτε συμβιβαστικές λύσεις. Σκεφτείτε ότι πίσω από αυτή τη συμπεριφορά μπορεί να κρύβεται ένας φόβος ότι θα απομείνει μόνη της, ότι γερνάει ότι αποκόβεται από την οικογένειά της, ότι δεν είναι σημαντική πια. Αυτές οι σκέψεις μπορεί να απαλύνουν τις αντιδράσεις σας.
• Είχατε δεχτεί κακοποίηση ως παιδί
  Η θεραπευτική διαδικασία της παιδικής κακοποίησης απαιτεί τεράστια αποθέματα συμπόνιας πρωτίστως για σας και μπορεί να επιστρατευτεί με τη βοήθεια και άλλων κακοποιημένων ανθρώπων, της οικογένειάς σας, των φίλων σας ή ενός ψυχοθεραπευτή. Αν αισθάνεστε έτοιμος να εργαστείτε με στόχο να συγχωρήσετε ένα κακοποιητικό άνθρωπο, είναι απαραίτητο να αναζητήσετε τα αίτια στο δικό του ψυχικό πόνο που τον ώθησαν να συμπεριφερθεί σε έναν άλλο άνθρωπο με τόσο βλαβερό τρόπο. Σε καμία περίπτωση δε συγχωρείτε τη συμπεριφορά, ούτε επιστρέφετε σε εκείνη τη θέση, αλλά καθώς αντιλαμβάνεστε τη συναισθηματική «αναπηρία» ενός τέτοιου ανθρώπου, ενεργοποιείτε το αίσθημα της συμπόνιας και μαζί με αυτό ανοίγετε το δρόμο για την απελευθέρωσή σας. 

Η συγχώρεση είναι μια λύση μεταμόρφωσης του θυμού πάνω σε εντελώς διαφορετική βάση από τη συνηθισμένη. Σας απελευθερώνει από την παγίδα εκδικητικότητας χωρίς τέλος έτσι ώστε να κατορθώσετε να βιώσετε περισσότερη χαρά και ενότητα. Η συγχώρεση είναι πιο ευεργετική για σας από οτιδήποτε άλλο γιατί απελευθερώνει την αρνητικότητα και σας επιτρέπει να προχωρήσετε μπροστά. Μπορεί να μη διαλύει το θυμό εντελώς, αλλά σας δίνει την ελευθερία της γνώσης ότι μπορείτε να καταφέρετε τόσα πολλά.

Πηγή: www.psychologytoday.com

The post Δοκιμάστε τη συγχώρεση αντί για εκδίκηση appeared first on Ψυχο-γραφήματα.

Γράφει η Δήμητρα Διδαγγέλου, Ψυχολόγος, MSc, Ειδίκευση στη Θεραπευτική Γραφή
Ινστιτούτο Ψυχικής Έκφρασης & Θεραπείας

«Ο ανόητος ούτε συγχωρεί ούτε ξεχνά.
Ο αφελής και συγχωρεί και ξεχνά.
Ο έξυπνος συγχωρεί, αλλά δεν ξεχνά.»

Thomas Szasz, Ουγγροαμερικανός ψυχίατρος

Πολλές φορές στην καθημερινότητα λέμε «συγγνώμη» για να δεχτούμε ένα απλό «εντάξει», όμως η συγχώρεση είναι κάτι περισσότερο από λέξεις. Είναι μια διαδικασία που μπορεί να ωφελήσει τόσο αυτόν που την αποζητά, όσο κι εκείνον που τη δίνει.

Ο καθηγητής ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο Commonwealth της Virginia, Everett Worthington, ερευνούσε το θέμα της συγχώρεσης σχεδόν για μια δεκαετία, όταν η μητέρα του δολοφονήθηκε έπειτα από εισβολή στο σπίτι της. Αυτό το γεγονός έβαλε στη μεγαλύτερη δοκιμασία τις ερευνητικές υποθέσεις του για τη συγχώρεση. Η αστυνομία βρήκε το δολοφόνο, όμως ποτέ δεν αποδόθηκε η δικαιοσύνη, καθώς εκείνος δεν διώχθηκε ποινικά. Ο Worthington δήλωσε σχετικά: «Όπως αποδείχτηκε μπόρεσα να συγχωρέσω αυτόν τον άνθρωπο γρήγορα, αν σκεφτεί κανείς ότι στη σχολή είχα ένα καθηγητή που μου έβαλε Β και μου πήρε περίπου δέκα χρόνια για να τον συγχωρέσω. Είχα εφαρμόσει το μοντέλο της συγχώρεσης πολλές φορές, όμως ποτέ σ’ ένα τόσο μεγάλο γεγονός. Μου πήρε πολλά χρόνια εξάσκησης για να μπορέσω να φτάσω σ’ αυτό το επίπεδο συγχώρεσης.»

Οι περισσότεροι από εμάς το πιο πιθανό είναι ότι δεν θα έρθουμε αντιμέτωποι με τη συγχώρεση σ’ ένα τόσο συντριπτικό γεγονός όπως ο φόνος ενός αγαπημένου προσώπου, τη συγχώρεση που ο Loren Toussaint, καθηγητής ψυχολογίας στο Κολλέγιο Luther College στην Αϊόβα έχει ονομάσει «ηρωική». Παρ’ όλα αυτά, όλοι μπορούμε να επωφεληθούμε από τη συγχώρεση, όποιο κι αν είναι το μέγεθος του γεγονότος. Ο ίδιος αναφέρει πως «η συγχώρεση είναι ένα θέμα ψυχολογικό, κοινωνικό και βιολογικό. Είναι η σύνδεση νου-σώματος.»  (Toussaint, 2015).

Στο Χριστιανισμό, όπως και σε πολλές άλλες θρησκείες, η συγχώρεση έχει κεντρικό ρόλο στην πνευματική ζωή των πιστών. Η Σαρακοστή που οδηγεί στο Πάσχα, είναι η περίοδος κατά την οποία οι Χριστιανοί μπαίνουν σε μια πνευματική οδό με σκοπό ν’ απαλλάξουν την ψυχή τους από βάρη. Την τελευταία Κυριακή πριν από την Καθαρή Δευτέρα (την Κυριακή της Τυρινής, δηλαδή), ψάλλεται ο εσπερινός της συγχωρήσεως ή κατανυκτικός εσπερινός. Μετά από τη λειτουργία του Εσπερινού της Συγχώρεσης οι πιστοί περνούν μπροστά από τον ιερέα ο οποίος ζητά συγχώρεση απ’ όλους, του φιλούν το χέρι και ζητούν κι αυτοί με τη σειρά τους συγχώρεση. Αυτός είναι ο Εσπερινός της συμφιλίωσης, της ενότητας και της αδελφοσύνης.

Πέρα από τις θρησκείες, οι συγχώρεση έχει αποτελέσει πολλές φορές θέμα στην Τέχνη και στη μυθολογία. «Το Δέντρο της Συγχώρεσης» φιλοτεχνήθηκε από το ζωγράφο Edward Burne-Jones ο οποίος θέλησε ν’ απεικονίσει τον αρχαίο ελληνικό μύθο του Δημοφώντα με τη Φυλλίδα. Έπειτα από τον Τρωικό πόλεμο, ο Δημοφώντας, ο γιος του Θησέα, υποσχέθηκε στην κόρη του βασιλιά της Θράκης, τη Φυλλίδα, ότι θα επέστρεφε για να την παντρευτεί. Όμως άργησε, με αποτέλεσμα η Φυλλίς ν’ απογοητευτεί και να δώσει τέλος στη ζωή της. Οι Θεοί τη μεταμόρφωσαν σε αμυγδαλιά και όταν ο Δημοφώντας επέστρεψε και την αγκάλιασε, εκείνη άνθισε σε ένδειξη συγχώρεσης του αρραβωνιαστικού της.

Η συγχώρεση και η επίδρασή της στον ανθρώπινο οργανισμό  έχει απασχολήσει πολύ τα τελευταία χρόνια την επιστημονική κοινότητα. Σε βιβλιογραφική ανασκόπηση μπορεί να βρει κανείς πως οι άνθρωποι που συγχωρούν έχουν καλύτερη ψυχική υγεία, καθώς είναι λιγότερο πιθανό να έχουν κατάθλιψη, θυμό, άγχος και χαμηλή αυτο-εκτίμηση σε σχέση με τους ανθρώπους που δεν συγχωρούν (McCullough, Charlotte, 2001, Wade, Hoyt, Kidwell, Worthington, 2014) κι επίσης ότι η συγχώρεση μπορεί να σχετίζεται με καλύτερη σωματική υγεία (Kaplan, 1992, Thoresen, Harris, Luskin, 2000). Στο βιβλίο των Toussaint, Worthington και Williams με τίτλο «Forgiveness and Health» μπορεί να βρει κανείς πληθώρα αναλυτικών μελετών για τα οφέλη σε σωματικό, ψυχικό και πνευματικό επίπεδο που μπορεί να έχει κανείς από τη συγχώρεση.

Η εξάσκηση στη συγχώρεση έχει μακροχρόνιες επιδράσεις. Όταν μαθαίνουμε να συγχωρούμε, με την πάροδο του χρόνου οι αντιδράσεις μας απέναντι σε όσους μας προσβάλλουν ή πληγώνουν γίνονται πιο ήπιες (McCullough, Pargament, Thoresen, 2001).

Πόσο σημαντικό είναι να έχουμε ολοκληρώσει ειρηνικά τη σχέση μας με κάποιον, είτε εκείνος είναι εν ζωή είτε όχι. Δύσκολο, όμως, θα πει κάποιος, όταν έχουμε να κάνουμε με ανθρώπους από τους οποίους έχουμε νιώσει απογοήτευση, έχουμε πληγωθεί ή με τους οποίους έχουμε έρθει σε σύγκρουση. Εύλογα θ’ αναρωτηθεί κανείς: «Και γιατί να συγχωρέσω κάποιον που μ’ έχει πληγώσει;» Είναι απολύτως λογικό να νιώθουμε έτσι. Έχετε σκεφτεί, όμως, πόσο απελευθερωτικό μπορεί να είναι αν το καταφέρουμε αυτό; Λένε ότι «το ξύδι οξειδώνει το δοχείο» και είναι αλήθεια.

Η συγχώρεση δεν έχει να κάνει με τους άλλους, έχει να κάνει μ’ εμάς. Είναι στην ουσία πράξη αγάπης προς τον εαυτό μας, η οποία μας επιτρέπει να έχουμε πιο υγιείς σχέσεις με τους άλλους και να κάνουμε μαζί τους υγιείς δεσμούς. Όταν συγχωρούμε απελευθερώνουμε από μέσα μας τα τοξικά συναισθήματα, την πικρία, τον πόνο ή το μίσος, και τα μεταμορφώνουμε σε κάτι δημιουργικό ευεργετώντας παράλληλα τον εαυτό μας. Ουσιαστικά ανοίγουμε την αγκαλιά μας στους άλλους ανθρώπους, μεγαλώνει μέσα μας η αγάπη και η ηρεμία.

Η συγχώρεση έχει να κάνει με την αλλαγή οπτικής. Με τον τρόπο που βλέπουμε τους άλλους και τα γεγονότα. Όταν συγχωρούμε τους άλλους, αναγνωρίζουμε και αποδεχόμαστε τη διαφορετικότητά τους και γινόμαστε πιο ανοιχτοί.

Οι άνθρωποι δεν είναι μόνο καλοί ή κακοί. Όπως και οι σχέσεις μας, δεν είναι άσπρο ή μαύρο. Δεν υπάρχει σχέση που να έχει μόνο καλές ή μόνο κακές στιγμές. Αυτές οι κακές στιγμές, όμως δεν πρέπει να σταθούν εμπόδιο για να αναγνωρίσουμε και να τιμήσουμε τις καλές στιγμές.

Σ’ αυτό το σημείο είναι σημαντικό να διευκρινίσω ότι η συγχώρεση δεν είναι πάντα η απάντηση στις σχέσεις και σε όλων των ειδών σχέσεων. Η συγχώρεση οδηγεί σε θετικά αποτελέσματα με την προϋπόθεση ότι η σχέση είναι υγιής. Υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες δεν πρέπει κάποιος να κρατά τη σχέση, όπως όταν αυτή είναι συναισθηματικά ή σωματικά κακοποιητική.

Συγχώρεση δεν σημαίνει λήθη. Συγχώρεση δεν σημαίνει ότι αποδεχόμαστε τους πάντες και τα πάντα. Συγχώρεση σημαίνει ότι αναγνωρίζουμε τι έχει γίνει και ποιος το έχει κάνει, αλλά τ’ αφήνουμε πίσω μας. Ότι αποδεχόμαστε ό,τι έχει γίνει και προχωράμε απελευθερωμένοι και χωρίς προσκολλήσεις σε καταστάσεις και πρόσωπα του παρελθόντος.

Σύμφωνα μ’ έναν από τους πιο γνωστούς ειδικούς που μελετούν αυτό το θέμα, τον Fred Luskin, επικεφαλής του πρότζεκτ Forgiveness του Πανεπιστημίου του Stanford, «συγχώρεση είναι το αίσθημα της ειρήνης που εμφανίζεται όταν παίρνεις κάτι που σε πλήγωσε λιγότερο προσωπικά, αναλαμβάνεις την ευθύνη για το πώς νιώθεις και από θύμα γίνεσαι ήρωας της ιστορίας που αφηγείσαι. Συγχώρεση είναι η εμπειρία της γαλήνης στο παρόν» (Luskin, 2002).

Ο Νίτσε στη «Γενεαλογία της Ηθικής» (2001) αναφέρει πως συγχώρεση είναι να ξεχνάς το παρελθόν, να μπορείς να δρας.

Χωρίς τη συγχώρεση δεν υπάρχει ούτε ευτυχία, ούτε γαλήνη, ούτε ελπίδα, ούτε περηφάνια, ούτε χαρά για την παρούσα στιγμή.

Το ίδιο συμβαίνει και με τα συναισθήματά μας απέναντι σ’ αυτόν που μας αναστάτωσε. Δεν σημαίνει πώς πρέπει να παραβλέψουμε το θυμό, την οργή ή το μίσος. Όπως κάθε συναίσθημα, έτσι κι αυτά έχουν τη χρησιμότητά τους και δεν πρέπει να τα αγνοούμε ή να τα κρύβουμε. Με τη βοήθεια της συγχώρεσης, όμως, μπορούμε να τ’ αναγνωρίσουμε, να τ’ αποδεχτούμε και να τα μετατρέψουμε σε κάτι δημιουργικό και θετικό.

Η συγχώρεση δεν αφορά μόνο στους άλλους. Αναφέρεται και στον εαυτό μας. Όπως συμβαίνει και με τους άλλους, έτσι συμβαίνει και μ’ εμάς. Ποτέ δεν είμαστε μόνο καλοί ή μόνο κακοί. Όλοι έχουμε προτερήματα, αλλά κι ελαττώματα. Υπάρχουν πράγματα που μπορεί να έχουμε μετανιώσει που κάναμε. Κουβέντες που δεν έπρεπε να πούμε. Όμως σε κάθε περίπτωση είναι βοηθητικό αν κατανοήσουμε πώς εκείνη τη στιγμή κάναμε ό,τι κρίναμε πως ήταν καλύτερο στις δεδομένες συνθήκες. Αν μάθουμε να εμπιστευόμαστε και να υποστηρίζουμε τις αποφάσεις και τις πράξεις μας θα έχουμε κάνει ένα βήμα πιο κοντά στη συγχώρεση του εαυτού. Ο Κομφούκιος έλεγε «όσο περισσότερο γνωρίζεις τον εαυτό σου, τόσο περισσότερο τον συγχωρείς.»

Πριν προχωρήσουμε με τη συγχώρεση προς τους άλλους, ας αναρωτηθούμε: Μπορώ να συγχωρέσω τον εαυτό μου; Μπορώ ν’ αποδεχτώ τα λάθη μου και τα ελαττώματά μου; Μπορώ να νιώσω βαθιά αγάπη για τον εαυτό μου;

Φανταστείτε πόσα περισσότερα ευχάριστα συναισθήματα μπορούμε να νιώσουμε εάν αφήσουμε πίσω την πικρία, την απογοήτευση, το θυμό, το μίσος. Πόσος χώρος μπορεί ν’ ανοίξει για χαρά και ικανοποίηση από τη ζωή μας.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Η δύναμη της συγχώρεσης: για ποιο λόγο η εκδίκηση δε δουλεύει

Βιβλιογραφία

Ξενόγλωσση

Kaplan, B.H. (1992). Social health and the forgiving heart: The Type B story. Journal of Behavioral Medicine, 15, 3-14. Στο Snyder, C. R., Lopez, S. J. (Eds.). (2002). The Handbook of Positive Psychology. New York: Oxford.

Luskin, F. (2002). Forgive for Good: A Proven Prescription for Health and Happiness, San Francisco: Harper.

McCullough, M.E., Charlotte, W.,  (2001). The psychology of forgiveness. Στο Snyder C.R., Lopez, S. J. (Eds.). (2002). The Handbook of Positive Psychology. New York: Oxford.

McCullough, M. E., Pargament, K. I., Thoresen, C. T. (2001), Forgiveness: Theory, research, and practice. New York: Guilford.

McCullough, M. E., Kilpatrick, S. D., Emmons, R. A., Larson, D. B. (2001). Is gratitude a moral affect? Psychological Bulletin, 127, 249-266.

Thoresen, C. E., Harris, A. H. S., Luskin, F. (2000). Forgiveness and health: An unanswered question. Στο McCullough, M. E., Pargament, K. I., Thoresen, C. T. (2001), Forgiveness: Theory, research, and practice. New York: Guilford.

Toussaint, L.L., Worthington, E.L., Williams, D.R. (2015). Forgiveness and Health: Scientific Evidence and Theories Relating Forgiveness to Better Health.  Στο https://www.apa.org/monitor/2017/01/ce-corner

Wade, N. G., Hoyt, W. T., Kidwell, J. E. M., Worthington, E. L. (2014). Efficacy of psychotherapeutic interventions to promote forgiveness: A meta-analysis. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 82(1), 154-170.

Ελληνική

Διδαγγέλου, Δ., (2020). Ευγνωμοσύνη. Για μια ζωή γεμάτη ικανοποίηση. Αθήνα: Καστανιώτης.

Νίτσε, Φρ., (2001). Γενεαλογία της Ηθικής, Σκόπελος: Νησίδες

The post Η συγχώρεση των άλλων και του εαυτού appeared first on Ψυχο-γραφήματα.

The post Ghosting, breadcrumbing, situationship, orbiting, paperclipping: Τι σημαίνουν όλα αυτά appeared first on Ψυχο-γραφήματα.

Ως ghosting oρίζεται η συμπεριφορά με την οποία κάποιος τερματίζει ξαφνικά μια διαπροσωπική σχέση, αποσυρόμενος από κάθε μορφή επικοινωνίας, χωρίς να δώσει την παραμικρή εξήγηση. Πρόκειται για ένα φαινόμενο που έχει απασχολήσει το 84% των ατόμων της γενιάς Z αλλά και των Μillenials. Δηλαδή το 84% των ατόμων από 18 έως 42 ετών.

Το Thriving Center of Psychology, μια υπηρεσία που συνδέει ανθρώπους με θεραπευτές σε όλες τις Ηνωμένες Πολιτείες, πρόσφατα δημοσίευσε μια έρευνα την οποία διεξήγαγε προκειμένου να μάθουμε γιατί οι άνθρωποι της νέας γενιάς κάνουμε και υφιστάμεθα ghosting σε τόσο μεγάλο βαθμό.

Στην έρευνα πήραν μέρος 1.014 συμμετέχοντες από 18 και 42 ετών. Οι ερωτηθέντες απάντησαν σε ζητήματα σχετικά με την πρακτική του ghosting και τον τρόπο με τον οποίο το εν λόγω φαινόμενο επηρέασε τη ζωή τους.

Το 84% των ερωτηθέντων δήλωσαν πως έχουν βρεθεί αντιμέτωποι με το ghosting τουλάχιστον μια φορά, ενώ το 65% παραδέχθηκε πως έχει επιστρατεύσει την εν λόγω πρακτική σε βάρος δυνητικών συντρόφων.

Πηγή: huffingtonpost.gr

The post Ghosting: τι συμβαίνει με την ψηφιακή απόρριψη appeared first on Ψυχο-γραφήματα.

Επιμέλεια – Μετάφραση: Ελεάνα Πανδιά, Επικοινωνιολόγος, MA, υπ. διδάκτωρ Παντείου Πανεπιστημίου

Της Amie Μ. Gordon

Έχετε νιώσει ποτέ μίσος για το σύντροφό σας; Αν ναι, δεν είστε οι μόνοι: Φαίνεται πως οι περισσότεροι από εμάς έχουμε στιγμές που δεν συμπαθούμε ιδιαίτερα τους ανθρώπους που αγαπάμε, ακόμα και αν μερικοί από εμάς πιθανόν να μην το συνειδητοποιούμε.

Σε μια σειρά μελετών, οι Vivian Zayas και Yuichi Shoda διαπίστωσαν ότι οι άνθρωποι δεν αγαπούν μόνο ή μισούν αποκλειστικά τους ανθρώπους που έχουν σημασία γι’ αυτούς. Τους αγαπούν και τους μισούν ταυτόχρονα – και αυτό είναι φυσιολογικό. Το κλειδί για να ξεπεράσετε τις αναπόφευκτες δύσκολες στιγμές, σύμφωνα με τη δική μου έρευνα, είναι να μην σταματήσετε ποτέ να προσπαθείτε να καταλάβετε τι σκέφτεται και εννοεί ο σύντροφός σας.

Με ποιο τρόπο εντόπισαν οι Zayas και Shoda το μίσος μέσα στην αγάπη; Ζήτησαν από τους συμμετέχοντες στη μελέτη να σκεφτούν έναν άνθρωπο που να είναι σημαντικός γι’ αυτούς και τους αρέσει πολύ. Οι συμμετέχοντες ανέφεραν τα θετικά και αρνητικά συναισθήματά τους σε σχέση με αυτό το άτομο και όπως ήταν αναμενόμενο, οι άνθρωποι ανέφεραν έντονα θετικά συναισθήματα και ήπια αρνητικά συναισθήματα για το πρόσωπο που είχαν επιλέξει.

Στη συνέχεια οι ερευνητές αξιολόγησαν τα υποβόσκοντα συναισθήματα, δηλαδή τα συναισθήματα που ίσως δεν είναι συνειδητά στους συμμετέχοντες – σχετικά με τον άνθρωπο που έχει τόση σημασία για εκείνους. Με ποιο τρόπο το έκαναν αυτό; Οι συμμετέχοντες πραγματοποίησαν μια συνήθη εργασία σε υπολογιστή που μετράει πόσο γρήγορα ανταποκρίνονται σε συγκεκριμένες οδηγίες. Κατά τη διάρκεια της άσκησης εμφανιζόταν το όνομα του «δικού τους ανθρώπου» στην οθόνη του υπολογιστή, ακολουθούμενη γρήγορα από μια θετική λέξη (π.χ. τυχερός, γατάκι) ή αρνητική (π.χ. σκουπίδια, καρκίνος). Οι ερευνητές ζήτησαν από τους συμμετέχοντες να αξιολογήσουν τις λέξεις ως θετικές ή αρνητικές, όσο το δυνατόν γρηγορότερα, πιέζοντας το σωστό κουμπί.

Με αυτό τον τρόπο ήρθαν στην επιφάνεια τα αρνητικά συναισθήματα. Ύστερα από δεκαετίες ψυχολογικής έρευνας γνωρίζουμε ότι οι εγκέφαλοί μας λειτουργούν ως εξής: Αν σκεφτόμαστε κάτι ευχάριστο όταν εμφανιστεί μια θετική λέξη, θα το αξιολογήσουμε άμεσα ως θετικό. Αλλά όταν εμφανιστεί μια αρνητική λέξη, αργούμε να την αξιολογήσουμε αρνητικά. Ομοίως, όταν σκεφτόμαστε κάτι δυσάρεστο, αργούμε να αξιολογήσουμε ως θετικά τα ανάλογα ερεθίσματα ενώ αξιολογούμε πιο γρήγορα τα αρνητικά.

Αυτές οι δοκιμές επιτρέπουν στους ερευνητές να «ποσοτικοποιούν» τα συναισθήματα των ανθρώπων, σε σχέση με τους αγαπημένους τους, υπολογίζοντας την ταχύτητα αντίδρασης στις θετικές λέξεις και τις αρνητικές λέξεις και συσχετίζοντάς το, με το όνομα του σημαντικού άλλου.

Εντάξει μέχρι εδώ; Μας παρακολουθείτε; Ωραία, γιατί σε αυτό το σημείο τα πράγματα αρχίζουν να γίνονται πολύ ενδιαφέροντα. Ρίξτε μια ματιά στο παρακάτω γράφημα. Οι μπάρες στα δεξιά δείχνουν ότι, όπως ήταν αναμενόμενο, οι συμμετέχοντες αξιολογούσαν πιο σύντομα τις θετικές λέξεις αφού είχαν δει το όνομα του συντρόφου τους ή του αγαπημένου τους προσώπου. Όμως πιο γρήγορα αξιολογούσαν και τις αρνητικές λέξεις. Όχι πιο αργά, αλλά – πραγματικά πολύ πιο γρήγορα!

Η επίδραση του ονόματος των αγαπημένων τους προσώπων στις λέξεις με θετικό νόημα ήταν μεγαλύτερη, αλλά υπήρξε και μια μικρή επίδραση που έδειξε ότι η σκέψη των σημαντικών προσώπων ενίσχυσε πραγματικά τις απαντήσεις των ανθρώπων, όταν αξιολογούσαν λέξεις όπως σκουπίδια και καρκίνος ως αρνητικές. Αυτές ήταν οι περιπτώσεις, κατά τις οποίες οι συμμετέχοντες ένιωθαν πολύ θετικά και όχι ιδιαιτέρως αρνητικά, ωστόσο τα ευρήματα δείχνουν ότι συνυπάρχουν τα θετικά με τα αρνητικά συναισθήματα των συμμετεχόντων για τους ανθρώπους που αγαπούν.

(Σημείωση: Οι ράβδοι στην αριστερή πλευρά του γραφήματος εμφανίζουν τις πιο συνηθισμένες απαντήσεις χρησιμοποιώντας θετικά και αρνητικά αντικείμενα, όπως ηλιοβασιλέματα και αράχνες, όπου τα θετικά αντικείμενα επηρεάζουν μόνο τις θετικές λέξεις και τα αρνητικά αντικείμενα επηρεάζουν μόνο τις αρνητικές λέξεις-στόχους.)

Φαίνεται πως οι άνθρωποι αισθάνονται ταυτόχρονα θετικά και αρνητικά γι’ αυτούς που αγαπούν. Αυτό μπορεί να μην σας εκπλήσσει. Όσοι είναι πιο κοντά σε εμάς, όπως για παράδειγμα οι ερωτικοί μας σύντροφοι, μας προκαλούν έντονα συναισθήματα και στα δύο άκρα του φάσματος – μερικές μέρες, η σκέψη τους και μόνο μας γεμίζει με αγάπη και θαυμασμό και άλλες μέρες, μπορεί να νιώθουμε αντιπάθεια ή ακόμα και αποστροφή.

Μια λεπτή διαχωριστική γραμμή

Εκείνο που προκύπτει από αυτά τα ευρήματα είναι ότι αυτή η δυναμική αγάπης/μίσους είναι ένα φυσιολογικό κομμάτι των στενών διαπροσωπικών σχέσεων. Το να αισθάνεσαι αρνητικά για τον σύντροφό σου δεν σημαίνει ότι κάνεις κάτι λάθος ή ότι είσαι σε μια λανθασμένη σχέση. Φαίνεται ότι το συναίσθημα μίσους προς το σύντροφό σου σε μια δεδομένη στιγμή δεν σημαίνει ότι δεν τον αγαπάς – πράγμα ταυτόχρονα αποκαλυπτικό και ανακουφιστικό.

Γιατί η μελέτη αυτή έχει σημασία; Μεγάλο μέρος της ρητορικής για τις σχέσεις μας επικεντρώνεται στο δίπολο θετικό ή αρνητικό, αν έχουμε θετικά συναισθήματα για το σύντροφό μας σημαίνει ότι δεν τρέφουμε αρνητικά συναισθήματα για εκείνους και το αντίστροφο.

Αν και αυτό μπορεί να ισχύει σε μια συγκεκριμένη στιγμή, δεν είναι αντιπροσωπευτικό του σύνθετου χαρακτήρα της σχέσης σας συνολικά – ή ακόμα και μέσα σε μια μέρα. Τα συναισθήματά μας προς τους συντρόφους μας μπορεί να ποικίλουν και να διακυμαίνονται από στιγμή σε στιγμή – και φαίνεται ότι μπορεί να είναι μέρος της περιπέτειας, του να μοιράζεσαι τη ζωή σου με ένα άλλο, εξίσου περίπλοκο ανθρώπινο ον. Έτσι, παρά τις αμέτρητες θετικές εικόνες που δημοσιεύουν οι φίλοι σας στις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης για τις σχέσεις τους, γνωρίζετε στην καλύτερη περίπτωση, τη μισή αλήθεια.

Υπάρχει ένα άλλο εύρημα που αξίζει προσοχής από τη μελέτη των Zayas και Shoda. Οι ερευνητές μελέτησαν επίσης τα υποβόσκοντα συναισθήματα των ανθρώπων απέναντι σε σημαντικούς για τους ίδιους ανθρώπους, που όμως δεν συμπαθούσαν καθόλου. Η μελέτη αφορούσε σε αντιπαθείς ανθρώπους που κατείχαν ένα σημαντικό ρόλο στη ζωή των συμμετεχόντων, όπως οι πρώην σύντροφοι ή οι αποξενωμένοι γονείς.

Όταν έδειξαν στους συμμετέχοντες τα ονόματα των συγκεκριμένων σημαντικών ανθρώπων, αξιολογούσαν τις λέξεις ως αρνητικές πολύ γρήγορα όπως ήταν αναμενόμενο. Ωστόσο ήταν επίσης γρήγοροι στην ταξινόμηση των θετικών λέξεων, υποδηλώνοντας ότι δεν ήταν και τόσο αρνητικά διακείμενοι απέναντι στους συγκεκριμένους ανθρώπους. Αντιθέτως, φαίνεται ότι διατηρούμε κάποιες θετικές απόψεις γι ‘αυτούς τους ανθρώπους που έχουν σημαντική θέση στη ζωή μας, ακόμα κι αν διακηρύττουμε την αντιπάθειά μας προς το πρόσωπό τους – ακόμα κι αν δεν μπορούμε να το παραδεχτούμε συνειδητά.

Δεν είναι όλα τα αρνητικά συναισθήματα επιζήμια. Φυσικά και είναι αρνητικό να μισεί κάποιος υπερβολικά. Οι σχέσεις όμως, δεν είναι απαραίτητο να είναι θετικές κάθε στιγμή προκειμένου να είναι ευτυχισμένες και υγιείς. Η υπερβολική αρνητικότητα μπορεί να προκαλέσει βλάβη. Το «κλειδί» είναι η αναλογία ανάμεσα στις θετικές και τις αρνητικές εμπειρίες.

Ο ερευνητής John Gottman διαπίστωσε ότι οι σταθερές και ευτυχισμένες σχέσεις ανάμεσα σε ζευγάρια, διατηρούσαν μια αναλογία στην οποία υπερτερούσαν τα θετικά συναισθήματα όταν έρχονταν σε αντιπαράθεση. Από την άλλη μεριά, τα ζευγάρια που όδευαν προς το διαζύγιο είχαν μια αναλογία 0,8 προς 1, που υποδεικνύει πολύ περισσότερη αρνητικότητα από θετική διάθεση. Κι ενώ κάποια αρνητικά συναισθήματα θα πρέπει να αποφεύγονται με κάθε κόστος, άλλα, όπως η ενοχή και η θλίψη, όταν βιώνονται μέσα στο κατάλληλο πλαίσιο, μπορεί να ενισχύσουν την προσαρμοστικότητά μας και να μας βοηθήσουν να υιοθετήσουμε θετικές αλλαγές.

Για παράδειγμα, η αίσθηση ενοχής όταν έχετε κάνει κάτι λάθος μπορεί να σας βοηθήσει να διορθώσετε τη συμπεριφορά σας στο μέλλον και να επανορθώσετε. Το να αισθάνεσαι θλίψη για την αποξένωσή σου από έναν καλό φίλο μπορεί να σε βοηθήσει να συνειδητοποιήσεις ότι ακόμα ενδιαφέρεσαι για αυτή τη σχέση. Στις σχέσεις, οι συγκρούσεις μπορούν να σας βοηθήσουν να καταργήσετε τα αρνητικά μοτίβα και να επεξεργαστείτε τα προσωπικά σας ζητήματα.

Επιπλέον, νομίζω ότι το καλό, δεν είναι τόσο καλό αν δεν αντιπαρατίθεται περιστασιακά με κάτι κακό. Χρειαζόμαστε κάποια συναισθηματική ποικιλία – η διαρκής ευεξία μπορεί να γίνει βαρετή! Επιπλέον, οι άνθρωποι που πιέζονται ώστε να νιώθουν συνεχώς χαρούμενοι χωρίς το συναίσθημά τους να είναι γνήσιο, μπορεί να μην αποκομίζουν τα ίδια οφέλη με εκείνους που βιώνουν γνήσια θετικά συναισθήματα.

Επτά τρόποι για να δυναμώσει η αγάπη έναντι του μίσους

Λοιπόν, πώς να διατηρήσετε θετική αυτή την σχέση αγάπης/μίσους; Το κλειδί είναι η κατανόηση – σε αντίθεση με την αποφυγή συγκρούσεων ή την καταστολή των κακών συναισθημάτων που είναι, όπως είδαμε, απολύτως φυσιολογικά.

Με τη συνάδελφό μου Serena Chen, διενεργήσαμε επτά διαφορετικές μελέτες ζευγαριών, διερευνώντας τις συγκρούσεις τους και το βαθμό ικανοποίησης από τις σχέσεις τους. Σε αυτές τις μελέτες βρήκα ότι οι άνθρωποι αισθάνονταν λιγότερο ικανοποιημένοι όταν ένιωθαν ότι δεν τους καταλάβαιναν μετά από συγκρούσεις με τον σύντροφό τους. Αλλά όταν μετά από τις συγκρούσεις αισθάνονταν ότι ο σύντροφός τους, τους είχε κατανοήσει, η σχέση τους δεν επηρεαζόταν αρνητικά.

Λάβαμε αυτά τα αποτελέσματα με πολλούς τρόπους και δοκιμές. Οι άνθρωποι που ανέφεραν ότι τσακώνονται συχνά – αλλά που ταυτόχρονα αισθάνονται ότι οι σύντροφοί τους τους καταλαβαίνουν, δεν ήταν λιγότερο ικανοποιημένοι από τις σχέσεις τους από τους ανθρώπους που διαφωνούν σπάνια. Οι άνθρωποι που θυμήθηκαν μια προηγούμενη σύγκρουση στην οποία αισθάνθηκαν ότι τους κατανοούσαν, δεν ήταν λιγότερο ικανοποιημένοι από αυτούς της ομάδας ελέγχου. Όσοι δεν αισθάνονταν κατανόηση από τους συντρόφους τους, διαπίστωσαν αρνητικές επιδράσεις στις σχέσεις τους. Οι συμμετέχοντες στη μελέτη, κατέγραφαν τις συγκρούσεις τους κάθε μέρα επί δυο εβδομάδες και δήλωναν εξίσου ικανοποιημένοι από τη σχέση τους και τις δυο μέρες που περιλάμβαναν συγκρούσεις, αλλά δυσαρεστημένοι για μέρες όταν ένιωθαν ότι οι σύντροφοί τους δεν τους κατανοούσαν.

Στη δική μας εργαστηριακή μελέτη, τα ζευγάρια ανέφεραν μια αιτία σύγκρουσης στη σχέση τους. Οι άνθρωποι που ένιωθαν ότι γίνονταν κατανοητοί κατά τη διάρκεια της διαμάχης αισθάνονταν πιο ικανοποιημένοι μετά τη συζήτηση από ότι όταν έφτασαν στο εργαστήριο. Αν δεν αισθανόταν ότι είχαν γίνει κατανοητοί, ήταν λιγότερο ικανοποιημένοι.

Με άλλα λόγια, οι σχέσεις μπορούν να επιβιώσουν από τις συγκρούσεις και τ’ αρνητικά συναισθήματα, εάν οι σύντροφοι αισθάνονται συνεχώς ότι ο άλλος τους κατανοεί.

Ο λόγος για κάτι τέτοιο είναι άραγε απλώς ότι οι άνθρωποι μπορούν να βρουν ευκολότερα μια λύση στο πρόβλημά τους εάν δείχνουν κατανόηση ο ένας για τον άλλον; Η κατανόηση βοηθά στην επίλυση των συγκρούσεων, αλλά αποδεικνύεται ότι η κατανόηση μπορεί να απαλύνει ακόμα και εκείνες τις διαμάχες που δεν θα επιλυθούν ποτέ. Αυτά τα θέματα, μπορεί να αφορούν πολιτικές ή και θρησκευτικές διαφορές, ασυμφωνία ανάμεσα σε προσωπικότητες ή ίσως απλώς, διαφορετικές κινηματογραφικές προτιμήσεις.

Όποια και αν είναι η πηγή των συγκρούσεων, η κατανόηση μπορεί να βοηθήσει σε κάθε περίπτωση. Στην πραγματικότητα, η κατανόηση μπορεί να είναι πιο σημαντική όταν αντιμετωπίζετε ζητήματα που δεν μπορούν εύκολα να επιλυθούν, όπως διαφορετικές θρησκευτικές ή πολιτικές απόψεις. Σε αυτές τις καταστάσεις, η κατανόησή σας, επιτρέπει να «συμφωνείτε ότι διαφωνείτε», όταν βλέπετε ότι όσο και να συγκρούεστε κανείς από τους δυο δεν προτίθεται να αλλάξει γνώμη.

Με ποιο τρόπο η αίσθηση ότι γινόμαστε κατανοητοί, απαλύνει τα αρνητικά συναισθήματα που αναδύονται συνήθως ύστερα από μια διαμάχη; Διαπιστώσαμε, ότι όταν αισθάνεστε ότι σας «καταλαβαίνουν», λαμβάνετε το μήνυμα ότι ο συνεργάτης σας ενδιαφέρεται για εσάς και επενδύετε στη σχέση. Επίσης, σας κάνει να αισθάνεστε ότι η σχέση σας είναι ισχυρή και αξίζει να προσπαθήσετε για να τη διατηρήσετε. Και τελικά, το να αισθάνεστε ότι σας δείχνουν κατανόηση, ειδικά όταν ο σύντροφος σας έχει διαφορετική γνώμη από εσάς, είναι ένα όμορφο συναίσθημα, τελεία και παύλα.

Πώς ν’ αυξήσετε την κατανόηση κατά τη διάρκεια μιας σύγκρουσης;

Ακολουθούν επτά προτάσεις για το πώς να σκέφτεστε και να ενεργείτε για να το επιτύχετε αυτό:

• Αντί να υποστηρίξετε τη δική σας άποψη, προσπαθήστε να κατανοήσετε την προσέγγιση του συνεργάτη σας. Επιδιώξτε να κατανοήσετε γιατί ο συνεργάτης σας αισθάνεται με αυτόν τον τρόπο.
• Αποφύγετε τους «τέσσερις ιππείς της αποκάλυψης» – την κριτική, την αμυντική στάση, την περιφρόνηση και την απομόνωση.
• Αναγνωρίστε στο σύντροφό σας καλές προθέσεις.
• Κάντε μια παύση για να σκεφτείτε τα θετικά γνωρίσματα του συντρόφου σας. Ασκηθείτε πάνω στο συναίσθημα της ευγνωμοσύνης.
• Σκεφτείτε τον εαυτό σας και τον σύντροφο σας ως μέλη της ίδιας ομάδας. Ο στόχος σας είναι να εντοπίσετε τις διαφορές σας και να βρείτε μια λύση και όχι να επικρατήσετε.
• Αναγνωρίστε ότι δεν θα είναι πάντα εύκολο να ακολουθήσετε τις παραπάνω προτάσεις, ειδικά εάν ο σύντροφός σας δεν παίζει με τους ίδιους κανόνες.
• Δώστε στον εαυτό σας ένα μάντρα, να το επαναλαμβάνετε όταν αρχίζετε να αισθάνεστε θυμωμένοι για να μένετε προσηλωμένοι στο στόχο σας – ακόμα και αν είναι κάτι εξαιρετικά απλό, όπως η φράση «δείξε κατανόηση».

Πηγή: greatergood.berkeley.edu

The post Τι να κάνετε τις στιγμές που μισείτε το σύντροφό σας appeared first on Ψυχο-γραφήματα.

Από τον Γρηγόρη Βασιλειάδη,  M.Sc. Ph.D., Διδάκτορα Ψυχολογίας Α.Π.Θ., Ψυχολόγο – Ψυχοθεραπευτή, Μέλος του Σ.Ε.Ψ. (Σύλλογος Ελλήνων Ψυχολόγων) και της E.F.T.A. (European Family Therapy Association)

Στην καθημερινότητα μας όλοι μας, με κάθε μας σκέψη, με κάθε κίνηση του νου και της καρδιάς μας, με κάθε μας πράξη, σε κάθε μας σχέση, σε κάθε μοναχική μας στιγμή, επιδιώκουμε ενσυνείδητα ή ανεπίγνωστα μας, ένα μόνο πράγμα: την αγάπη.

Έχουμε μια βασική έλλειψη, ένα στόχο, αναζητούμε μια ευκαιρία, έχουμε ένα όνειρο: να αγαπηθούμε. Να βιώσουμε αυτό –που όπως συνηθίζουμε να πιστεύουμε- δεν πήραμε, καθόλου ή πήραμε σε ανεπαρκή βαθμό, από τους γονείς μας, αυτό που δεν βιώνουμε επαρκώς στην σχέση με τον/την σύντροφό μας, με τα παιδιά, ή τους φίλους μας.

Η βασική αυτή έλλειψη κρύβεται πίσω από κάθε βίωμα μοναξιάς, αίσθηση ότι οι άλλοι μας αδικούνε ή μας περιορίζουν, πίσω από κάθε υλική διεκδίκηση, και κάθε αγωνιώδη προσπάθεια επίτευξης ενός ορατού στόχου. Όλη μας η προσωπική και συλλογική ζωή υποκινείται από την βαθύτατη αυτή, αλλά ταυτόχρονα –σε πολλές περιπτώσεις- ανεπαίσθητη ανεπάρκεια: την ανεπάρκεια της αγάπης.

Αν όλοι όμως, σε κάθε συμπεριφορική μας εκδήλωση και συναισθηματική έκφραση, ζητάμε από τους άλλους την αγάπη, τότε ποιος είναι αυτός που είναι σε θέση να την δώσει;

Είναι πρακτικά αδύνατον να δώσει κανείς σε κάποιον άλλον –και μάλιστα σε επαρκή ποσότητα & ποιότητα- κάτι που ο ίδιος δεν έχει, αφού ποτέ δεν το έλαβε, ή το έλαβε σε περιορισμένο βαθμό! Κάθε μας, λοιπόν, απόπειρα να πάρουμε μέσα από μια σχέση μας την αγάπη που μας λείπει είναι καταδικασμένη σε ματαίωση, αφού κανείς άνθρωπος δεν μπορεί να μας δώσει αυτό που δεν πήρε ο ίδιος ποτέ. Μήπως λοιπόν αυτό που αναζητούμε πυρετωδώς, εκτεταμένα και με κάθε τίμημα, στο χρόνο της ζωής μας είναι μια ουτοπία; Κάτι που δεν υπάρχει και γι’ αυτό δεν μπορεί να δοθεί;

Η αλήθεια είναι ότι, οι περισσότεροι από μας, έχουμε μια εντελώς -γνωστικά & βιωματικά- διαστρεβλωμένη εικόνα της αγάπης.

Θεωρούμε δηλαδή ότι είναι ένα προϊόν συναισθηματικών προθέσεων που, μέσω της σκέψης, του λόγου & των ενεργειών μας μπορεί εκούσια να παραχωρήσουμε σε συγκεκριμένα πρόσωπα και σχέσεις με τις οποίες συνδεόμαστε κατά έναν ιδιαίτερο τρόπο.

Η αγάπη όμως δεν είναι μια περιορισμένη σε ιδιαίτερες σχέσεις συναισθηματική κατάσταση, η οποία βιώνεται υπό συγκεκριμένους όρους, και την «αξίζουν» συγκεκριμένοι άνθρωποι που πληρούν κάποια δεδομένα κριτήρια. Είναι μια -άνευ όρων, χωρο-χρονικών, και σχεσιακών περιορισμών- υπαρξιακή κατάσταση. Επειδή ακριβώς μπορεί να βιωθεί μόνο ως «άνωθεν» δωρεά –δηλαδή, δεν είναι κάτι που «αξίζει» να δοθεί σε κάποιον επειδή έκανε κάτι, ή είναι κάπως- δεν είναι δυνατόν να δοθεί σε κανέναν από κάποιον άλλον άνθρωπο, στο πλαίσιο μια ιδιαίτερης σχέσης. Δεν μπορεί σίγουρα να δοθεί, σε καμία περίπτωση, από κάποιον που δεν του δόθηκε.

Επειδή όμως η απουσία της είναι κυρίως αποτέλεσμα μιας βαθύτατης –και στους περισσότερους από μας ανέγγιχτης και σε πρακτικό επίπεδο αόρατης- οντολογικής ανεπάρκειας, είναι απολύτως φυσικό και αναμενόμενο το γεγονός ότι κανένας άνθρωπος που κρατάει τον εαυτό του περιορισμένο στο επίπεδο της φτωχής ψυχικής του πραγματικότητας δεν μπορεί ούτε να λάβει –απ’ το επίπεδο αυτής της περιοριστικής συνθήκης- ούτε να δώσει αγάπη.

Συνήθως οποιαδήποτε αίσθηση έλλειψης/ανεπάρκειας, –είτε πρόκειται για το αμιγώς υλικό, είτε για το επίπεδο των συναισθημάτων- ωθεί αυτόν που την βιώνει στο να “κλειστεί”, εξαιτίας του φόβου του, ακόμα περισσότερο στο «καβούκι» του. Με τον ίδιο τρόπο, εκείνος που του λείπει η αγάπη, προσπαθώντας να αμυνθεί σε έναν «επικίνδυνο» κόσμο –σε έναν κόσμο σχέσεων, απ΄τον οποίον δεν μπορεί να πάρει αυτό που του λείπει, άρα απειλητικό- τείνει να «κλείνει την πόρτα» σε κάθε ευοίωνο σχεσιακό ερέθισμα, σε κάθε πιθανότητα να αγαπηθεί! Αυτή η επιλεκτική του κλειστότητα γίνεται η φυλακή του. Ολόκληρη η ζωή του μεταμορφώνεται σε τόπο & χρόνο αυτό-εξορίας.

Η αξιοθρήνητη αυτή κατάσταση είναι δυνατόν να αλλάξει μόνο όταν εγώ, εσύ, εμείς, αποφασίσουμε -αποδεχόμενοι τον φόβο μας να αγαπηθούμε- να αφήσουμε κάτω την πανοπλία των περιοριστικών νοητικών μας κατασκευών, και με ειλικρινή ταπείνωση, ανοίξουμε την πόρτα στον όντως Όντα, στον Κύριο της οντολογικής μας επάρκειας & πληρότητας, στον Ιησού Χριστό. Στον διδάσκαλο της ταπείνωσης, στον οδοδείκτη και οδηγό μας προς τον α-ληθή, αναλοίωτο και υπερ-αιώνιο εαυτό μας.

Η αποδοχή λοιπόν αυτής της ψυχικής μας ανεπάρκειας είναι απαραίτητη και βασική συνθήκη για να ανοίξουμε την καρδιά μας στον πνευματικό μας εαυτό. Σ’ αυτόν δηλαδή, που όντας απεριόριστος στο χώρο & τον χρόνο, βιώνει την απόλυτη επάρκειά του ως καθαρή και ανεξάντλητη Αγάπη, τελείως απαλλαγμένη από συμβιβασμούς & προϋποθέσεις.

Έτσι, οι ψυχικές ποιότητες που σε εγκλωβίζουν σε μια συνεχή αίσθηση ανικανοποίητου, και με τις οποίες είχες μέχρι σήμερα ταυτιστεί, υποκαθίστανται –ανάλογα με τον βαθμό της εμπρόθετης ανοιχτότητάς σου- από τις πνευματικές σου ποιότητες.

Σ’ αυτό το επίπεδο, αρχίζεις να βιώνεις αναπόφευκτα την δωρεά της Αγάπης, και ταυτιζόμενος μαζί της, δεν μπορείς παρά να την χαρίζεις σε όλους τους συνανθρώπους σου, άσχετα με το είδος, το βάθος, και την ποιότητα της σχέσης σου μαζί τους. Όλοι οι άνθρωποι είναι για σένα πια αδερφοί σου, και οφείλεις να τους βοηθήσεις να το καταλάβουν. Η ευτυχία σου ολοκληρώνεται στον βαθμό που ο κάθε ένας αδερφός σου αρχίζει να βιώνει τον εαυτό του ως μια ολοκληρωμένη και ψυχο-πνευματικά επαρκή οντότητα, παιδί της μιας και πανανθρώπινης οικογένειας.

The post “Θέλω κάποιος να με αγαπήσει γι’ αυτό ακριβώς που είμαι…” appeared first on Ψυχο-γραφήματα.

Από την Τριανταφυλλιά Χαρίλα, Ψυχολόγο, MSc Εργασιακή Υγεία, Ειδίκευση στη Συστημική – Οικογενειακή Ψυχοθεραπεία

Η επικοινωνία μεταξύ των συντρόφων αποτελεί δομικό στοιχείο για την ταυτότητα του ζευγαριού. Χτίζεται με την πάροδο του χρόνου και είναι το αποτέλεσμα συνάντησης των δύο προσώπων. Αποτελεί τη συνέχεια των «εαυτών» των συντρόφων. Η αυτοεκτίμηση, η εμπιστοσύνη, η ασφάλεια, η αυτογνωσία που έχει ο καθένας από τους δυο, θα γίνουν το «χωράφι», στο οποίο θα καλλιεργείται το «κοινό», το «μαζί», το ζευγάρι. Η καλλιέργεια δεν σταματά. Ούτε το θέρισμα. Όσο είμαστε άνθρωποι που συνεχώς εμπλουτίζουμε την ταυτότητα και την προσωπικότητα μας, τόσο εμπλουτίζουμε και την ταυτότητα του ζευγαριού.

Όταν όμως δεν υπάρχει η αυτοεκτίμηση, η εμπιστοσύνη, η ασφάλεια, η αυτογνωσία ως στοιχεία στον κάθε σύντροφο, είναι πολύ εύκολο το «χωράφι» να μετατραπεί σε αρένα. Και η επικοινωνία να έχει μόνο στόχο την επικράτηση του ενός. Παιχνίδια εξουσίας. Ποιος θα έχει τον τελευταίο λόγο; Ποιος έχει δίκιο και ποιος άδικο; Ποιος πλήγωσε ποιον; Ποιος είναι το θύμα και ποιος ο θύτης; Ποιος θα φωνάξει περισσότερο; Ποιος θέλει τον καβγά και θέλει ποιος να τον αποφύγει; Ποιος θα χρησιμοποιήσει τα πιο σωστά λόγια για να αποστομώσει τον άλλον; Φαύλος κύκλος. Ο στόχος είναι η επικράτηση με κάθε κόστος και ο εξευτελισμός του άλλου προσώπου.

Αντίθετα, η λειτουργική επικοινωνία στο ζευγάρι εμπεριέχει ως προϋπόθεση την ανάδειξη του πιο καλού εαυτού  του άλλου. Εμπεριέχει την παραίτηση από την τελειότητα και την παραδοχή της ανθρώπινης φύσης. Μόνο αυτό επιτρέπει την ισότιμη σχέση, γιατί μόνο αυτό οδηγεί στην ανάληψη της προσωπικής ευθύνης για τους σπόρους που ρίχνω εγώ στο χωράφι. Η αυθεντική αγάπη με ελευθερώνει, γιατί δεν στηρίζεται  ούτε στη θυσία του εαυτού, αλλά ούτε στην κατηγόρια του άλλου. Μόνο αυτό επιτρέπει να ξεπεράσω τους φόβους και να συναντήσω τον αυθεντικό εαυτό μου, αλλά και το αυθεντικό πρόσωπο του άλλου.

Μόνο όταν βλέπω τον σύντροφό μου ως σύμμαχό μου, και όχι ως αντίπαλο, μπορώ να ακούσω με ανοιχτές όλες μου τις αισθήσεις.

Διαφορετικά θα κλειστώ και θα τον κατηγορήσω. Υπάρχουν όμως πολλοί μύθοι που αφορούν τις σχέσεις των ανθρώπων και έχουν δημιουργηθεί πολλές γενιές πίσω και είναι ακόμη σε ισχύ. Μύθοι που δηλητηριάζουν τη συντροφική σχέση και δεν επιτρέπουν την καλή κοντινότητα.

Η επικοινωνία του ζευγαριού δημιουργεί και το μικροκλίμα της σχέσης. Το μικροκλίμα της συντροφικής σχέσης είναι η ατμόσφαιρα που δημιουργείται στη σχέση από την αλληλεπίδραση των συντρόφων. Ποιο γίνεται το ζητούμενο στο ζευγάρι; Ο ανταγωνισμός; Οι παρεξηγήσεις; Η εξουσία; Η κάλυψη των αναγκών επιβίωσης; Η εκτόνωση; Σε αυτές τις περιπτώσεις οι σύντροφοι είναι αντίπαλοι και όχι σύμμαχοι. Το προχώρημα του ενός γίνεται πρόβλημα για τον άλλον. Η φροντίδα του ενός γίνεται η θυσία του άλλου. Η κοντινότητα γίνεται η αφορμή για την έκθεση των κακών στοιχείων του άλλου.

Αντίθετα, το καλό μικροκλίμα σε μια σχέση δεν καθορίζεται από τις εξωτερικές συνθήκες, αρνητικές ή θετικές. Είναι το κλίμα που επιτρέπει το καμάρι του ενός προς τον άλλον. Η έκθεση ενός αρνητικού στοιχείου του συντρόφου ακολουθείται από την πιο μεγάλη αγκαλιά, αφού όσο είμαστε άνθρωποι έχουμε τόσα αρνητικά όσα και θετικά. Μια δυσκολία γίνεται η αφορμή να καμαρώσω τις λύσεις που μπορεί να παράγει ο σύντροφός μου. Τα βλέμματα είναι γεμάτα εμπιστοσύνη, λαχτάρα, καμάρι. Το καλό μικροκλίμα παράγει σιγουριά, ελευθερία, ζεστασιά, εμπιστοσύνη. Έχει πείσμα, επιμονή, επιθυμίες και αποφάσεις ζωής που είναι για το καλό και των δύο συντρόφων. Έχει όρκους ζωής που προϋποθέτουν την ανάληψη της προσωπικής ευθύνης. Έχει έρωτα. Έχει αγάπη. Έχει καθαρότητα στα βλέμματα. Έχει λαχτάρα στην ψυχή.

The post Ταυτότητα του ζευγαριού: η επικοινωνία και το μικροκλίμα της συντροφικής σχέσης appeared first on Ψυχο-γραφήματα.

Πηγή: huffingtonpost.gr

The post Το χειμώνα η αναζήτηση σταθερού συντρόφου γίνεται πιο εντατική από ποτέ appeared first on Ψυχο-γραφήματα.

Από τη Μάρω Μπέλλου, Ψυχολόγο – Ψυχοθεραπεύτρια, Msc στην Ιατρική Ψυχολογία

Ο απόηχος της παράδοσης δεν έχει σβήσει. Στο παρελθόν η δέσμευση σε μία σχέση κρατούσε για πάντα υπό τα ιερά δεσμά του γάμου. Ήταν ένα συμβόλαιο με όρους που έπρεπε να τηρηθούν απαρέγκλιτα εφ’ όρου ζωής. Αυτή η αναμφισβήτητη σταθερότητα από την μία ήταν πηγή ασφάλειας, ενώ από την άλλη ισοδυναμούσε με καταναγκαστική αφοσίωση. Οι κανόνες του παιχνιδιού στο πεδίο των σχέσεων άλλαξαν χωρίς να ακυρώσουν τους παλιότερους κανόνες. Τώρα πια αναζητούμε την ασφάλεια χωρίς τους καταναγκασμούς του παρελθόντος. Καθένας μπορεί να αναρωτηθεί: «ποιο είναι το νόημα να δεσμευτώ σε μία σχέση όταν περιορίζεται η ελευθερία μου;». Σε έναν κόσμο όπου η ανεξαρτησία αποθεώνεται και η εξάρτηση είναι ταμπού, οι σχέσεις είναι ευχή και κατάρα.

Μία σχέση έχει πλέον την φιλοδοξία να υπηρετεί ταυτόχρονα δύο κώδικες: από τη μία η ασφάλεια της δέσμευσης και από την άλλη, η ελεύθερη διάθεση του εαυτού. Η βασική επιδίωξη είναι να είμαστε «ελεύθεροι μαζί». Καθώς η μοναξιά στοιχειώνει την ύπαρξη, αυξάνεται η λαχτάρα για την ασφάλεια της συνύπαρξης. Άνδρες και γυναίκες αναζητούν διακαώς την συντροφικότητα ως αντίδοτο στην μοναχική συνείδηση. Η μοναξιά γεννά ανασφάλεια και μία σχέση μοιάζει πολλά υποσχόμενη ώστε να καλύψει αυτό το κενό. Για να φέρει, όμως, η σχέση την αναμενόμενη ικανοποίηση, αρκεί να μην είναι τροχοπέδη στην ελευθερία έκαστου παρτενέρ. Θέλουμε να έρθουμε κοντά, όχι όμως ασφυκτικά κοντά. Γιατί τότε η αφοσίωση φλερτάρει επικίνδυνα με την καταπίεση. Χρειάζονται κάποιες αποστάσεις ασφαλείας για να γλιτώσει κανείς από τις παρενέργειες μία σχέσης που από καταφύγιο μεταλλάσσεται σε εγκλεισμό. Είναι σαν να παίζουμε με την φωτιά. Όσο καθόμαστε κοντά της μας ζεσταίνει. Αν όμως δεν κρατήσουμε τις ασφαλείς αποστάσεις κινδυνεύουμε να καούμε.

Ακροβατώντας, μεταξύ της ανάγκης για ασφάλεια και της επιθυμίας για ελευθερία αναζητείται μία ισορροπία ανάμεσα στο συνδέομαι και αποσυνδέομαι. Σε μία προσπάθεια να τετραγωνιστεί ο κύκλος των συγκρουόμενων επιθυμιών συνάπτονται υβριδικές σχέσεις που αντιστέκονται στην σταθερότητα του χθες. Πρόκειται για τις «σχέσεις τσέπης», του είδους εκείνου που μπορεί κανείς να βγάζει όποτε χρειάζεται, αλλά να καταχωνιάζει βαθιά όταν του είναι πλέον άχρηστες. Στις σχέσεις τσέπης συσφίγγονται οι δεσμοί και συγχρόνως κρατούνται χαλαροί, ώστε να μπορούν να λυθούν πάλι χωρίς πολλή καθυστέρηση αν χρειαστεί. Οι σχέσεις τσέπης γεφυρώνουν το χάσμα που υπάρχει στο δίλημμα «μένω ή φεύγω;». Δεν χρειάζεται να διαλέξω ή να πάρω θέση αφού μπορώ να κάνω και τα δύο ανάλογα με τις διαθέσεις της στιγμής. Όλο αυτό το πηγαινέλα μου επιτρέπει να έχω και την πίτα ολόκληρη και τον σκύλο χορτάτο. Εκπληρώνω την επιθυμία να έχω μία συντροφιά χωρίς τις υποχρεώσεις μίας σταθερής σχέσης που σκοντάφτουν πάνω στην ελευθερία μου. Είναι σαν να πίνω καφέ χωρίς καφεΐνη ή μπύρα χωρίς αλκοόλ.

Οι σχέσεις τσέπης προσφέρουν την δυνατότητα να απολαμβάνω τα προνόμια της μοναξιάς, χωρίς όμως να είμαι μόνος ή μόνη.

Μου επιτρέπεται έτσι να είμαι «πάνω στον φράχτη» και δεν πατάω με τα δύο πόδια στο στέρεο έδαφος της μίας ή της άλλης πλευράς, είτε της μοναξιάς είτε της δέσμευσης. Γιατί όταν δεσμεύομαι σε μία σχέση κλείνω την πόρτα σε άλλους ευχάριστους ρομαντικούς δεσμούς ενδεχομένως πιο συναρπαστικούς από αυτόν που βιώνω στο παρόν. Περιμένω ότι ο επόμενος παρτενέρ που θα μου χτυπήσει το κουδούνι είναι πιο πολλά υποσχόμενος από αυτόν που ήδη βρίσκεται μπροστά μου. Οι σχέσεις τσέπης μου δίνουν την ευκαιρία να μην λέω όχι στην συσσώρευση πολλαπλών ανέμελων εμπειριών. Χάρη στο χαλαρό πνεύμα που τις διαπνέει μπορώ να ξεφορτωθώ ελαφρά τη καρδία τον παρτενέρ μόλις εκείνος αρχίσει να μου γίνεται βάρος, ώστε να κυνηγήσω χωρίς περισπασμούς το επόμενο ειδύλλιο.

Στις σχέσεις τσέπης δεν χρειάζεται να κοπιάσω ή να αφιερώσω τον πολύτιμο χρόνο μου. Γλιτώνω να αντιμετωπίσω τις δυσκολίες και τις δοκιμασίες που αναπόφευκτα προκύπτουν στη δημιουργία και την διατήρηση μίας κανονικής σχέσης. Σε μία σταθερή συναισθηματική δέσμευση αυξάνεται το ρίσκο να βιώσω τον πόνο αν επέλθει η διακοπή της. Στις σχέσεις τσέπης, από την άλλη, αποφεύγω να επενδύω συναισθηματικά και αυτό μου μετριάζει την οδύνη της απώλειας.

Η απώλεια μίας σχέσης είναι μία εμπειρία θανάτου «δεύτερου βαθμού», η οποία συχνά μετατρέπεται σε συχνά επαναλαμβανόμενο και απείρως επαναλήψιμο συμβάν. Όταν αντιστέκομαι σθεναρά στα μακρόπνοα σενάρια το πέρασμα στην διακοπή της σχέσης γίνεται ανεμπόδιστα και δίχως δεύτερη σκέψη. Αλώβητος – η από τις αγιάτρευτες πληγές ενός επώδυνου χωρισμού μπορώ να προχωρήσω παρακάτω στην δημιουργία μίας νέας σχέσης καταδικασμένη να έχει την ίδια κατάληξη με τις προηγούμενες. Αντί να συνάπτω μία σταθερή σχέση με έναν παρτενέρ, διατηρώ σταθερή σχέση με την εμπειρία θανάτου δευτέρου βαθμού. Μόνο που στις σχέσεις τσέπης ακόμα και αυτή γλιστράει από πάνω μου, χωρίς να την βιώνω με ιδιαίτερο συναισθηματικό κόστος.

Οι σχέσεις τσέπης έχουν παρόμοια δράση με ένα παυσίπονο. Ανακουφίζουν τις παρενέργειες μίας σταθερής συναισθηματικής δέσμευσης. Η ανακούφιση που προσφέρουν είναι μάλιστα διπλή: τόσο όσο βρίσκομαι εντός σχέσης, όσο βρίσκομαι και εκτός της. Όσο είμαι μέσα σε μία σχέση τσέπης και για όσο αυτή διαρκεί, έχω μία διέξοδο στην ταλάντευση που με ταλανίζει μεταξύ της ανάγκης μου για ασφάλεια και τον διακαή μου πόθο για την προσωπική μου ελευθερία. Όταν πάλι είμαι εκτός της σχέσης το συναισθηματικό κόστος υπολογίζεται από μηδαμινό έως αμελητέο. Η ζημιά δεν είναι δα και τόσο μεγάλη. Στο παρελθόν η δέσμευση σε μία σχέση διαρκούσε «μέχρι να μας χωρίσει ο θάνατος». Στην ρευστή μοντέρνα ζωή τηρούνται αντίστοιχα με ευλάβεια οι απειράριθμοι κύκλοι «θανάτου – αναγέννησης – θανάτου».  Αυτή η αέναη επανάληψη ενισχύει την ανθεκτικότητα στον βαθύ πόνο. Το πιτσίλισμα γίνεται πιο ασφαλές από ό,τι το κολύμπι στα βαθιά νερά. Οι σχέσεις τσέπης λειτουργούν επιπλέον και σαν συμπλήρωμα διατροφής. Ενισχύουν μεν τις ελλείψεις του οργανισμού, λειτουργούν δε ως υποκατάστατα. Από την άλλη, έχουμε τους καλούς σεφ οι οποίοι επιμένουν, ότι για να γίνει νόστιμο ένα φαγητό  είναι απαραίτητη η ποιότητα των υλικών που θα χρησιμοποιηθούν κατά την ετοιμασία του. Γιατί τα πράγματα να μην είναι ίδια και στις σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων;

Βιβλιογραφία:
Zygmound Bauman, Ρευστή αγάπη. Εκδόσεις Εστία.

The post Μοναξιά ή δέσμευση; appeared first on Ψυχο-γραφήματα.