Απόσπασμα από το βιβλίο «Εσύ τι είναι αυτό που ψάχνεις;» του Jiddu Krishnamurti από τις εκδόσεις Key Books

«Ποιος είναι ο σκοπός της ζωής;»: ένα ερώτημα που απασχολεί τους ανθρώπους εδώ και αιώνες. Τι εννοούμε, όμως, όταν αναφερόμαστε στον σκοπό της ζωής; Πώς αυτό συνδέεται με τους άλλους γύρω μας και τις σχέσεις μας μαζί τους; Και τελικά, τι είναι αυτό που ψάχνουμε;

Στο Εσύ τι είναι αυτό που ψάχνεις;, ο Τζίντου Κρισναμούρτι ένας από τους σπουδαιότερους φιλοσόφους της σύγχρονης εποχής, δίνει τις απαντήσεις που αναζητάμε όλοι για την αγάπη, τις σχέσεις και τον σκοπό της ζωής, με τρόπο διαχρονικό και πανανθρώπινο. Απαντά στα βαθύτερα ερωτήματά μας, που αφορούν τους γονείς και τους συντρόφους έως τους συναδέλφους και τους φίλους, και αποκαλύπτει ένα μονοπάτι για να αγαπάμε πραγματικά τον εαυτό μας, τους άλλους και τον κόσμο γύρω μας.

Ποιος είναι ο σκοπός της ζωής;

Ξεκινώντας, λοιπόν, να βρούμε ποιος είναι ο σκοπός της ζωής, πρέπει να διευκρινίσουμε τι εννοούμε με αυτό – όχι μόνο με τον ορισμό που δίνει το λεξικό, αλλά και με τη σημασία που τελικά δίνουμε σε αυτές τις λέξεις. Σίγουρα, η ζωή αναφέρεται στις καθημερινές πράξεις, τις καθημερινές λέξεις, τα καθημερινά αισθήματα, έτσι δεν είναι; Περιλαμβάνει τους μόχθους, τους πόνους, τα άγχη, τις εξαπατήσεις, τις ανησυχίες, τη ρουτίνα του γραφείου, της επιχείρησης, της γραφειοκρατίας και ούτω καθεξής. Όλα αυτά είναι η ζωή, έτσι δεν είναι; Με τον όρο ζωή εννοούμε όχι ένα μόνο τμήμα ή ένα επίπεδο της συνείδησης, αλλά τη συνολική διαδικασία της ύπαρξης, η οποία συνιστά τη σχέση μας με τα πράγματα, με τους ανθρώπους, με τις ιδέες. Αυτό εννοούμε όταν λέμε ζωή – όχι κάτι αφηρημένο. Αν λοιπόν αυτό εννοούμε ως ζωή, τότε η ζωή έχει σκοπό; Ή μήπως επειδή δεν καταλαβαίνουμε τις πτυχές της ζωής –τον καθημερινό πόνο, το άγχος, τον φόβο, τη φιλοδοξία, την απληστία–, επειδή δεν καταλαβαίνουμε τις καθημερινές δραστηριότητες της ύπαρξης, χρειαζόμαστε έναν σκοπό, μακρινό ή κοντινό;

Γιατί θέλουμε έναν σκοπό;

Θέλουμε έναν σκοπό για να μπορούμε να κατευθύνουμε την καθημερινή ζωή μας προς έναν στόχο. Προφανώς αυτό εννοούμε με τον σκοπό. Αν, όμως, καταλαβαίνω πώς να ζήσω, τότε η ζωή από μόνη της είναι αρκετή, δεν είναι; Σε αυτή την περίπτωση, θέλουμε έναν σκοπό; Αν σ’ αγαπώ ή αν αγαπώ κάποιον άλλο, δεν είναι αυτό από μόνο του αρκετό; Χρειάζομαι τότε έναν σκοπό;

Ασφαλώς, θέλουμε έναν σκοπό μόνο όταν δεν κατανοούμε ή όταν θέλουμε έναν τρόπο συμπεριφοράς με έναν διακριτό στόχο.

Άλλωστε, οι περισσότεροι από μας αναζητούμε έναν τρόπο ζωής, έναν τρόπο συμπεριφοράς, και είτε στρέφουμε το βλέμμα μας στους άλλους, στο παρελθόν, είτε προσπαθούμε να βρούμε έναν τρόπο συμπεριφοράς μέσω της δικής μας εμπειρίας. Όταν ψάχνουμε ένα πρότυπο συμπεριφοράς μέσα από τη δική μας εμπειρία, η εμπειρία μας είναι πάντα εξαρτημένη, έτσι δεν είναι; Όσο ευρείες κι αν είναι οι εμπειρίες που έχει κανείς, εκτός αν οι εμπειρίες αυτές καταρρίπτουν την εξαρτημένη μάθηση του παρελθόντος, κάθε νέα εμπειρία απλώς ενδυναμώνει περισσότερο την εξαρτημένη μάθηση του παρελθόντος. Και αυτό είναι ένα γεγονός που μπορούμε να συζητήσουμε. Εάν στρεφόμαστε σε κάποιον άλλο, στο παρελθόν, σε έναν γκουρού, σε ένα ιδανικό, σε ένα παράδειγμα, για να βρούμε ένα πρότυπο συμπεριφοράς, τότε απλώς αναγκάζουμε την εξαιρετική ζωτικότητα της ζωής να μπει σε ένα καλούπι, να πάρει ένα συγκεκριμένο σχήμα, και έτσι χάνουμε την ταχύτητα, την ένταση, τον πλούτο της ζωής.

Για να ανακαλύψουμε τον σκοπό της ζωής, το μυαλό πρέπει να απελευθερωθεί από κάθε μέτρο σύγκρισης

Συνεπώς, πρέπει να καταστήσουμε απολύτως σαφές τι εννοούμε όταν λέμε σκοπός, αν υπάρχει πράγματι ένας σκοπός. Ίσως ισχυριστείτε ότι όντως υπάρχει ένας σκοπός: να αδράξετε την πραγματικότητα, τον Θεό ή ό,τι άλλο επιθυμείτε. Για να το προσεγγίσετε αυτό, όμως, πρέπει να το γνωρίζετε, να έχετε την επίγνωσή του, πρέπει να έχετε το μέτρο, το βάθος, το νόημά του. Γνωρίζουμε στ’ αλήθεια την πραγματικότητα από μόνοι μας ή μήπως τη γνωρίζουμε μόνο μέσω της αυθεντίας κάποιου άλλου; Μπορείτε, δηλαδή, να ισχυριστείτε ότι ο σκοπός της ζωής είναι να βρείτε την πραγματικότητα, όταν δεν ξέρετε καν τι είναι η πραγματικότητα; Από τη στιγμή που η πραγματικότητα είναι το άγνωστο, το μυαλό που αναζητά το άγνωστο πρέπει πρώτα να ελευθερωθεί από το γνωστό, δεν συμφωνείτε; Αν το μυαλό είναι θολωμένο, φορτωμένο με το βάρος του γνωστού, μπορεί να μετρήσει μόνο βάσει της δικής του κατάστασης, σύμφωνα με τους δικούς του περιορισμούς και, ως εκ τούτου, δεν μπορεί ποτέ να γνωρίσει πραγματικά το άγνωστο, σωστά; Άρα, αυτό που προσπαθούμε να αναλύσουμε και να ανακαλύψουμε είναι κατά πόσο η ζωή έχει έναν σκοπό και αν αυτός ο σκοπός είναι μετρήσιμος. Αν μπορεί να μετρηθεί μόνο με γνώμονα το γνωστό, με γνώμονα το παρελθόν· και όταν μετράω τον σκοπό της ζωής με γνώμονα το γνωστό, τότε θα τον μετρήσω σύμφωνα με ό,τι μου αρέσει και ό,τι δεν μου αρέσει. Επομένως, ο σκοπός θα εξαρτάται από τις επιθυμίες μου, άρα θα σταματήσει να είναι σκοπός. Φυσικά, αυτό είναι σαφές, έτσι δεν είναι; Μπορώ να κατανοήσω ποιος είναι ο σκοπός της ζωής μόνο μέσα από την οθόνη των δικών μου προκαταλήψεων, των δικών μου θέλω, των δικών μου επιθυμιών – ειδάλλως, δεν μπορώ να κρίνω, μπορώ; Οπότε, το μέτρο, η μεζούρα, το υποδεκάμετρο, είναι η εξαρτημένη μάθηση του μυαλού μου και βρίσκεται σε συμφωνία με ό,τι υπαγορεύει η εξαρτημένη μάθησή μου. Εγώ θα αποφασίσω ποιος είναι ο σκοπός. Ποιος είναι, όμως, ο σκοπός της ζωής; Προκύπτει από την επιθυμία μου, συνεπώς σίγουρα δεν είναι ο σκοπός τη ζωής. Προκειμένου να ανακαλύψετε τον σκοπό της ζωής, το μυαλό πρέπει να είναι ελεύθερο από κάθε μέτρο σύγκρισης, τότε μόνο μπορείτε να τον βρείτε – διαφορετικά, απλώς προβάλλετε τα δικά σας θέλω. Αυτό δεν είναι μια απλή διανοητική διαπίστωση, και αν προχωρήσετε πιο βαθιά, θα δείτε το νόημά του.

The post Ποιος είναι ο σκοπός της ζωής και γιατί τον αναζητάμε; – Από το βιβλίο του Jiddu Krishnamurti appeared first on Ψυχο-γραφήματα.

Το Ινστιτούτο Ψυχικής Έκφρασης και Θεραπείας ετοίμασε ένα μικρό εργαλείο για το καλοκαίρι: 50 ερωτήσεις αναστοχασμού για γράψιμο στο ημερολόγιο.

Μπορείτε να κατεβάσετε το αρχείο παρακάτω δωρεάν και να έχετε μαζί σας τις ερωτήσεις όπου κι αν βρεθείτε. Ο σκοπός είναι οι ερωτήσεις να γίνουν η αφορμή για να διερευνήσετε και να συνδεθείτε με όσα βιώνετε αυτές τις μέρες.

Ερωτήσεις για γράψιμο στο ημερολόγιο το καλοκαίρι

The post ΔΩΡΟ – 50 ερωτήσεις για γράψιμο στο ημερολόγιο το καλοκαίρι! appeared first on Ψυχο-γραφήματα.

Απόσπασμα από το βιβλίο «Ανθίζοντας» της Διονυσίας Γιαννοπούλου από τις εκδόσεις Key Books

Όταν τον Μάιο του 2018 η ψυχοθεραπεύτρια Διονυσία Γιαννοπούλου διαγνώστηκε με καρκίνο του μαστού, ένιωσε τον κόσμο γύρω της να καταρρέει. Ένας άνθρωπος που είχε μάθει να βρίσκεται από τη μεριά της παροχής βοήθειας, ξαφνικά υποχρεώθηκε να αλλάξει ρόλο, και να είναι εκείνη που θα ζητούσε βοήθεια.

Περνώντας από τα τέσσερα στάδια που ακολούθησαν τη διάγνωση (άρνηση, θυμό, θλίψη, αποδοχή), η Διονυσία μεταμορφώθηκε. Οι στιγμές που μέχρι πρότινος της φαίνονταν συνηθισμένες και δεδομένες έξαφνα της αποκάλυψαν το μεγαλείο τους, άνθρωποι την παρουσία των οποίων μέχρι πρότινος αγνοούσε εμφανίστηκαν στη ζωή της γεμάτοι γενναιοδωρία, το δε σώμα της στα μάτια της ξαναγεννήθηκε, πιο όμορφο και μαγικό.

Το ταξίδι της προς την ίαση και την αναγέννηση άφησε ίχνη ανεξίτηλα μέσα της: Κάθε εμπειρία και μια ευκαιρία επαναξιολόγησης, κάθε δοκιμασία κι ένα μάθημα. Τα μαθήματα αυτά καταθέτει στο Ανθίζοντας, ως άνθρωπος που δοκιμάστηκε και επέζησε για να πει την ιστορία της − μια ιστορία ελπίδας και γιορτής της ζωής, που έχει να διδάξει τον καθένα μας πολλά.

Τι χρειάζεται να κάνεις για να μπορέσεις να συγχωρέσεις:

Αρχικά, επίλεξε έναν τρόπο για ν’ απελευθερώσεις τον θυμό και την πικρία σου για αυτούς που σε πλήγωσαν. Μπορείς να χρησιμοποιήσεις ένα μαξιλάρι για να το χτυπήσεις δυνατά, φωνάζοντας και βρίζοντας, εκτονώνοντας μ’ αυτόν τον τρόπο όσα δεν έχεις εκφράσει απέναντί τους και τα κρατάς ασφυκτικά μέσα σου δηλητηριάζοντάς σε. Μπορείς επίσης να ζωγραφίσεις και να μουτζουρώσεις σε λευκές κόλλες χαρτί με μαρκαδόρους τα συναισθήματα που έχεις καταπιεί και σε ταλαιπωρούν. Αν χρειαστείς βοήθεια, ζήτα την από έναν ψυχοθεραπευτή και βγάλ’ τα από μέσα σου.

Όταν αισθάνεσαι έτοιμη και δυνατή, μπορείς ακόμη να επιλέξεις να μιλήσεις για ό,τι σε έχει πειράξει στους «υπεύθυνους» που σ’ έχουν στενοχωρήσει.

Το μυστικό εδώ είναι ν’ αποφύγεις να τους κατηγορήσεις και να τους χαρακτηρίσεις μ’ αρνητικές ταμπέλες ή να τους ενοχοποιήσεις για το δράμα σου.

Κανείς δεν αντέχει την επίθεση και το πιο πιθανόν είναι ν’ αμυνθεί, φεύγοντας.

Απλά, έκφρασε το πώς νιώθεις, χωρίς κριτική. Υπάρχει μεγάλη πιθανότητα ο άλλος να σου δείξει μια πλευρά του που δεν την είχες κατανοήσει ή να καταλάβεις ότι έγινε παρεξήγηση! Ακόμη ο άλλος μπορεί να σου ζητήσει συγγνώμη και να νιώσεις πολύ καλύτερα!

Όταν αισθανθείς πιο ήρεμη, χρησιμοποίησε μια άδεια καρέκλα και για λίγο κάθισε στη θέση του «δράκουλά» σου, «μπες στα παπούτσια του», μπες στην καρδιά του και κατανόησε γιατί σου φέρθηκε έτσι. Μήπως δεν του είχες κι εσύ ικανοποιήσει στο παρελθόν δικές του ανάγκες; Είχες αδιαφορήσει ή τον είχες πληγώσει χωρίς να το καταλάβεις, κι έτσι κι αυτός με τη σειρά του τ’ ανταπόδωσε; Ή μήπως του ενεργοποίησες –άθελά σου– κάποια απωθημένα, φόβους ή πληγές από προηγούμενές του σχέσεις ή τα παιδικά του χρόνια, και ασυνείδητα αντέδρασε έτσι ή εκδικήθηκε;

Αναλογίσου εάν είναι ένας «καθρέπτης» σου και σου θυμίζει μια «κακή» πλευρά του εαυτού σου ή μια ανάλογη κακή συμπεριφορά σου σε κάποιον άλλον άνθρωπο, στο παρελθόν σου.

Όποιος κι αν ήταν ο λόγος που τον ώθησε να σου φερθεί μ’ αυτόν τον τρόπο, επικεντρώσου στη δική σου ευθύνη, γιατί εσύ του επέτρεψες να σου φερθεί και να νιώσεις έτσι. Δεν του έβαλες όρια και δεν προστάτεψες αρκετά τον εαυτό σου. Ίσως γιατί, υποσυνείδητα, ένιωθες οικεία μ’ αυτήν την ψυχοφθόρα κατάσταση. Ήταν μια επανάληψη κακοποιητικών εμπειριών στη ζωή σου. Έχεις και εσύ ένα κομμάτι ευθύνης που μαγνητίζεις τέτοιου είδους αρνητικές συμπεριφορές απ’ τους άλλους.

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΥΓΧΩΡΕΣΗΣ

1. Άσκηση «Στέλνω αγάπη από την καρδιά»

Κάθισε σ’ ένα ήρεμο μέρος βάζοντας χαλαρωτική μουσική.

Άρχισε να εισπνέεις γαλήνη και φως και να εκπνέεις την ένταση και ό,τι άλλο αρνητικό νιώθεις.

Πήγαινε με τη φαντασία σου σ’ ένα αγαπημένο, ήρεμο μέρος, που νιώθεις ασφάλεια και ομορφιά, π.χ. σε μια παραλία ή στην εξοχή.

Βάλε τα χέρια σου πάνω στην ευαίσθητη περιοχή της καρδιάς και άρχισε να εισπνέεις αγάπη και να εκπνέεις τον θυμό και ό,τι κρύβεται πίσω απ’ αυτόν, όπως πόνο, παράπονο, θλίψη για το πρόσωπο που σε πλήγωσε.

Τώρα, φέρε με τη φαντασία σου στην καρδιά σου το πιο αγαπημένο σου άτομο (μπορεί να είναι το παιδί σου ή ο γονιός σου ή ο σύντροφός σου). Άρχισε ν’ ανταλλάσσεις λόγια και πράξεις αγάπης μ’ αυτό το πρόσωπο, μέχρι να νιώσεις πλημμυρισμένη από την ενέργεια της αγάπης και της ευγνωμοσύνης που εισπράττεις απ’ αυτή τη σχέση.

Φέρε τώρα στην καρδιά σου τ’ άτομο που σ’ έχει πληγώσει και απλά προσπάθησε να του κάνεις χώρο, να κατανοήσεις τη συμπεριφορά του και να την αποδεχτείς. Πάρε τον χρόνο που σου χρειάζεται για να μαλακώσει η καρδιά σου και να πάρεις την εγκλωβισμένη ενέργειά σου απ’ αυτή την τραυματική συμπεριφορά. Τότε θα νιώσεις απελευθερωμένη και χαλαρή.

The post Μπορείς να συγχωρέσεις όσους σε πλήγωσαν; appeared first on Ψυχο-γραφήματα.

Κρύβουμε την αληθινή μας δυναμική.
Κρύβουμε όλα εκείνα για τα οποία είμαστε ικανοί.
Και ζούμε επιδεικνύοντας την πιο υποβαθμισμένη μας πλευρά… εκείνη που είναι κοινωνικά αποδεκτή… εκείνη που μας έμαθαν να καλλιεργούμε… εκείνη που υιοθετήσαμε για να μην έχουμε προβλήματα…
Και όλα αυτά, μόνο με την επίδραση που άσκησαν πάνω μας οι ιστοριούλες με τους ήρωες;
Όχι μόνο. Θυμόμαστε και μέρος του μηνύματος που μας μετέδωσαν οι γονείς μας:
«Μην μπλέκεις σε μπελάδες…»
Ή, ακόμη χειρότερα:
«Αν συνεχίσεις έτσι, δε θα σε θέλει κανείς…»
Τι σημαίνει συνεχίζω έτσι;
Προφανώς, «συνεχίζω έτσι», σημαίνει ότι είμαι αυτός που είμαι.
Και, τότε; Τι πρέπει να κάνω για να γίνω άλλος;
Η απάντηση είναι προβλέψιμη: ν’ αφήσεις να βγει ο ήρωας.
Δεν λέω ότι πρέπει κανείς να γίνει σούπερ-ήρωας με την έννοια να είναι καταπληκτικός και να εντυπωσιάζει, να σκαρφαλώνει κτίρια, να πηδάει στις στέγες των σπιτιών και να πετάει στον αέρα.
Όχι.
Δεν χρειάζεται.
Μιλάω για τον μοναδικό ηρωισμό που υπερασπίζομαι:
«Το κουράγιο να είναι κανείς αυτός που είναι».
Το θάρρος να μη δημιουργεί μια μυστική ταυτότητα μικρόψυχου, αν δεν είναι μικρόψυχος.
Να μη ζει σαν ηλίθιος, αν δεν είναι ηλίθιος.
Κι αν δεν είναι πολύ γρήγορος, δεν πειράζει. Πρέπει να δέχεται τη βραδύτητα με περηφάνια. Να λέει: «Είμαι λίγο αργός. Ε, και;» Αυτό είναι υπέροχο.
Δεν τρέχει τίποτα αν είναι κανείς «λίγο χαζούλης…» όπως λένε στην Αργεντινή.
Αν όμως δεν είναι… τότε δεν πρέπει να κάνει τον χαζό!
Αν εγώ είμαι λίγο κουτός… αν δεν μου κόβει και πολύ… αν μπορώ ν’ ανακαλύπτω μέσα μου άλλα χαρίσματα εκτός από την εξυπνάδα… πολύ ωραία! Γιατί να σπαταλάω ενέργεια προσπαθώντας να το κρύψω;
Γιατί να μη βρω το θάρρος να πω ποιος είμαι, με τα όποια χαρίσματά μου, κι ας μην είναι τα πλέον ευπρόσδεκτα κοινωνικά κι αυτά που αναγνωρίζονται και εκτιμώνται περισσότερο, κι ας μην είναι αυτά που μου κάνουν « την καλύτερη διαφήμιση».
Αυτό που λιγότερο χρειάζεσαι είναι να σε κάνουν τα προσόντα σου υπερόπτη.
Προσόν, μπορεί να είναι και το να μην ξεχωρίζεις.
Το μεγαλύτερο προσόν ενός ήρωα είναι να μπορεί να αντιμετωπίζει τις καταστάσεις χωρίς να εξαναγκάζεται να δείχνει στους άλλους ότι είναι όπως εκείνοι λένε ότι πρέπει να είναι.

Απόσπασμα από το βιβλίου «Ο δρόμος της ευτυχίας» του Χόρχε Μπουκαι, Εκδόσεις Opera

The post Κρύβουμε την αληθινή μας δυναμική – Απόσπασμα από το βιβλίο «Ο δρόμος της ευτυχίας» του Χόρχε Μπουκάι appeared first on Ψυχο-γραφήματα.

Από το βιβλίο του Έρικ Φρομ «Η τέχνη της αγάπης»

Όχι πως οι άνθρωποι πιστεύουν ότι η αγάπη δεν είναι κάτι σημαντικό. Διψούν για αυτήν, παρακολουθούν αμέτρητες ταινίες με θέμα ευτυχισμένες ή ατυχείς ιστορίες αγάπης, ακούν εκατοντάδες ανόητα τραγούδια που μιλούν για αγάπη – κι όμως ελάχιστοι είναι αυτοί που υποψιάζονται ότι ίσως υπάρχει κάτι το οποίο θα πρέπει να μάθουν σχετικά με την αγάπη. Αυτή η παράξενη στάση απέναντι στο ζήτημα, βασίζεται σε κάποιες υποθέσεις οι οποίες, είτε καθεμία ξεχωριστά είτε σε συνδυασμό μεταξύ τους, τείνουν να την στηρίζουν.

Πρώτον, οι περισσότεροι άνθρωποι βλέπουν το ζήτημα της αγάπης κυρίως ως πρόβλημα τού πώς να αγαπηθούν παρά τού πώς να αγαπήσουν και αν είναι ικανοί να αγαπήσουν. Κι έτσι, το πρόβλημα τους είναι πως να κάνουν τους άλλους να τους αγαπήσουν, πως να γίνουν αξιαγάπητοι. Για την επιδίωξη αυτού του σκοπού, ακολουθούν πολλά και διάφορα μονοπάτια.

Δεν υπάρχει σχεδόν καμία άλλη ανθρώπινη δράση, κανένα άλλο τόλμημα, που να αρχίζει με τόσο τεράστιες ελπίδες και προσδοκίες κι όμως να αποτυγχάνει τόσο συχνά όσο ο έρωτας.

(…) Μια δεύτερη υπόθεση, που κρύβεται πίσω από την άποψη πως δεν υπάρχει τίποτα το οποίο θα πρέπει να μάθουμε σχετικά με την αγάπη, είναι ότι το ζήτημα της αγάπης έχει να κάνει με ένα αντικείμενο και όχι με μία ικανότητα. Οι άνθρωποι πιστεύουν πως το να αγαπάς είναι απλό και ότι το δύσκολο είναι να βρεις το σωστό άτομο για να αγαπήσεις – ή για να αγαπηθείς από αυτό. Αυτή η αντίληψη, έχει πολλές από τις αιτίες της ριζωμένες στην εξέλιξη της σύγχρονης κοινωνίας μας.

(…) Το τρίτο σφάλμα, το οποίο οδηγεί στην υπόθεση ότι δεν υπάρχει τίποτα που να πρέπει να μάθουμε σχετικά με την αγάπη, έγκειται στο ότι συγχέουμε την πρωταρχική εμπειρία του «ερωτεύομαι» με τη μόνιμη κατάσταση του «είμαι ερωτευμένος», ή όπως θα λέγαμε με μεγαλύτερη ακρίβεια, του «παραμένω ερωτευμένος»… Στην πραγματικότητα, εκλαμβάνουμε την ένταση του ερωτικού μας ξεμυαλίσματος, αυτή την «τρέλα» που νιώθει ο ένας για τον άλλο, ως απόδειξη της δύναμης της αγάπης μας, ενώ στην πραγματικότητα όλα αυτά ίσως δεν αποδεικνύουν παρά το βάθος της μοναξιάς που νιώθαμε προηγουμένως και τίποτα περισσότερο.

(…) Αυτή η αντίληψη – ότι δηλαδή τίποτα δεν είναι πιο εύκολο από το αν αγαπάς – εξακολουθεί να είναι κυρίαρχη, παρά τις συντριπτικές αποδείξεις που υπάρχουν για το αντίθετο. Δεν υπάρχει σχεδόν καμία άλλη ανθρώπινη δράση, κανένα άλλο τόλμημα, που να αρχίζει με τόσο τεράστιες ελπίδες και προσδοκίες κι όμως να αποτυγχάνει τόσο συχνά όσο ο έρωτας.

Απόσπασμα από το βιβλίο του Έρικ Φρόμ «Η τέχνη της αγάπης», Εκδόσεις Διόπτρα

The post Τα τρία λάθη που κάνουμε στην αγάπη appeared first on Ψυχο-γραφήματα.

Απόσπασμα από το βιβλίο «Εσωτερική μηχανική» του Sadhguru από τις εκδόσεις Key Books

Στο βιβλίο «Εσωτερική μηχανική», ο Sadhguru μιλά για το πώς συχνά αναζητούμε την ευτυχία και την ευημερία έξω από εμάς. Ενώ είναι πάντα μέσα μας.

Η διέξοδος βρίσκεται μέσα μας.

Ό,τι κι αν έχεις κάνει μέχρι στιγμής στη ζωή σου ήταν επειδή αναζητούσες ένα πράγμα. Είτε επιδίωκες να κάνεις μια επαγγελματική καριέρα, είτε άνοιξες τη δική σου επιχείρηση, είτε έβγαλες χρήματα, είτε έφτιαξες μια οικογένεια, το έκανες πάντα διότι αναζητούσες ένα απλό πράγμα: τη χαρά.

Κάπου στην πορεία η ζωή έγινε περίπλοκη.

Αν είχες γεννηθεί σαν οποιοδήποτε άλλο πλάσμα που ζει στον πλανήτη μας, τα πράγματα θα ήταν πολύ απλά. Οι ανάγκες σου θα ήταν μόνο σωματικές. Το γεμάτο στομάχι θα σήμαινε ότι περνάς μια υπέροχη μέρα. Ρίξε μια ματιά στον σκύλο ή στη γάτα σου: τη στιγμή που γεμίζει το στομάχι τους είναι απόλυτα ήρεμα.

Όταν όμως έρχεσαι σε αυτόν τον κόσμο ως άνθρωπος, τα πράγματα αλλάζουν. Το άδειο στομάχι είναι μόνο ένα πρόβλημα: η πείνα. Αλλά το γεμάτο στομάχι τι είναι; Εκατό προβλήματα! Εάν διακυβεύεται η επιβίωσή μας, τότε το πρόβλημα είναι τεράστιο. Αλλά από τη στιγμή που παύει να είναι πρόβλημα η επιβίωση, είναι σαν να μη σημαίνει τίποτα. Κατά κάποιον τρόπο, για τον άνθρωπο η ζωή δεν τελειώνει με το ζήτημα της επιβίωσης – αντιθέτως, η ζωή ξεκινάει με την επιβίωση.

Ως γενιά σήμερα, έχουμε οργανώσει πολύ καλύτερα το ζήτημα της επιβίωσης από οποιαδήποτε άλλη εποχή. Μπορείς να πας στο σουπερμάρκετ και να αγοράσεις ό,τι χρειάζεσαι για ολόκληρο τον χρόνο. Μπορείς μάλιστα να το κάνεις αυτό χωρίς καν να χρειαστεί να βγεις από το σπίτι σου! Ποτέ πριν στην ιστορία της ανθρωπότητας δεν ήταν εφικτό κάτι τέτοιο. Μέχρι και πράγματα που πριν από εκατό χρόνια ακόμη και οι βασιλιάδες δυσκολεύονταν να τα αποκτήσουν σήμερα είναι προσβάσιμα στον μέσο πολίτη. Είμαστε η γενιά με τις περισσότερες ανέσεις που έχει ποτέ ζήσει στον πλανήτη.

Το πρόβλημα είναι ότι σίγουρα δεν είμαστε η πιο χαρούμενη γενιά ούτε η πιο στοργική ούτε η πιο γαλήνια.

Γιατί συμβαίνει αυτό; Έχουμε κάνει ό,τι καλύτερο μπορούσαμε για να φτιάξουμε το εξωτερικό περιβάλλον. Εάν το φτιάξουμε κι άλλο, θα εξαφανιστεί ο πλανήτης! Αλλά εξακολουθούμε να μην είμαστε πιο χαρούμενοι από τους προγόνους μας που έζησαν πριν από χίλια χρόνια. Εάν λοιπόν αυτό που κάνουμε δεν λειτουργεί αποδοτικά, μήπως ήρθε η ώρα να βρούμε τι δεν πάει καλά; Γιατί να συνεχίσουμε να κάνουμε κάτι που δεν έχει πετύχει τα τελευταία χίλια χρόνια; Για πόσο καιρό ακόμη θα συνεχίσουμε να κινούμαστε βάσει σχεδίων που είναι σαφές ότι τελικά δεν είχαν το αναμενόμενο αποτέλεσμα;

Ήρθε η ώρα να αλλάξουμε πρότυπα.

Ας ξεκινήσουμε με μια μόνο ερώτηση: τι θεωρούμε ότι σημαίνει ευημερία;

Πολύ απλά, ευημερία είναι η βαθιά αίσθηση της ευχαρίστησης μέσα μας. Εάν το σώμα νιώθει ευχάριστα, αυτό το αποκαλούμε υγεία. Εάν νιώθει πολύ ευχάριστα, το αποκαλούμε απόλαυση. Εάν ο νους νιώθει ευχάριστα, αυτό το αποκαλούμε γαλήνη. Εάν αυτή η ευχαρίστηση γίνει μεγάλη, τότε μιλάμε για χαρά. Εάν τα συναισθήματα είναι ευχάριστα, αυτό ονομάζεται αγάπη. Εάν γίνουν πολύ ευχάριστα, αυτό ονομάζεται ευσπλαχνία. Εάν η ζωτική ενέργεια γίνει ευχάριστη, το αποκαλούμε ευδαιμονία. Εάν γίνει πολύ ευχάριστη, τότε το αποκαλούμε έκσταση. Αυτό είναι που αναζητάς: την ευχαρίστηση μέσα σου και έξω από εσένα. Όταν η ευχαρίστηση πηγάζει από μέσα σου, αποκαλείται γαλήνη, χαρά και ευτυχία. Όταν ο περίγυρος γίνει ευχάριστος, του αποδίδουμε τη λέξη επιτυχία. Εάν δεν σε ενδιαφέρει τίποτα από αυτά και θέλεις να πας στον παράδεισο, τι αναζητάς; Απλά, την υπερφυσική επιτυχία! Επομένως, στην ουσία κάθε ανθρώπινη εμπειρία αφορά την ευχαρίστηση και τη δυσαρέσκεια σε διαφορετικό βαθμό.

Αλλά πόσες φορές στη ζωή σου έχεις ζήσει μια ολόκληρη μέρα νιώθοντας ευδαιμονία – χωρίς ούτε μια στιγμή άγχους, αναστάτωσης, εκνευρισμού ή στρες; Πόσες φορές έχεις ζήσει είκοσι τέσσερις συνεχόμενες ώρες νιώθοντας μόνο απόλυτη ευχαρίστηση; Πότε ήταν η τελευταία φορά που σου συνέβη κάτι τέτοιο;

Ο Sadhguru θεωρείται ο κορυφαίος πνευματικός δάσκαλος της εποχής μας. Έχει δώσει ομιλίες από το Harvard και την έδρα των Ηνωμένων Εθνών έως το μικρότερο σχολείο της Ινδίας και έχει βελτιώσει τις ζωές εκατομμυρίων ανθρώπων.

Στο βιβλίο «Εσωτερική Μηχανική», παρομοιάζει την ύπαρξή μας με μια μηχανή, που για να λειτουργήσει αρμονικά θα πρέπει όλα της τα μέρη να συνεργάζονται. Οι πανίσχυρες τεχνικές που εφαρμόζει και διδάσκει επί σειρά ετών ευθυγραμμίζουν τον νου με το σώμα, δημιουργώντας έναν κόσμο απεριόριστων δυνατοτήτων. Αυτή η γνώση είναι που οδηγεί στη χαρά και στη γεμάτη νόημα ζωή.

The post Πότε ήταν η τελευταία φορά που ένιωσες πραγματική ευτυχία; – Από το βιβλίο του Sadhguru appeared first on Ψυχο-γραφήματα.

(….) Περιέγραψα νωρίτερα τέσσερις έσχατες έγνοιες, τέσσερα θεμελιώδη δεδομένα της ύπαρξης – το θάνατο, την απομόνωση, την έλλειψη νοήματος, την ελευθερία – τα οποία, όταν ερχόμαστε αντιμέτωποι μαζί τους, προκαλούν βαθύτατο άγχος. Αυτό που συνδέει την «ελευθερία» με το άγχος δεν είναι διαισθητικά προφανές, γιατί με την πρώτη ματιά η ελευθερία φαίνεται να περιέχει μόνο θετικές συνυποδηλώσεις.

Άλλωστε ολόκληρη η πορεία του δυτικού πολιτισμού δεν καθορίστηκε από τη λαχτάρα και τους αγώνες για πολιτική ελευθερία; Κι όμως, η ελευθερία έχει μια σκοτεινή πλευρά. Αν τη δει κανείς από την άποψη της αυτοδημιουργίας, της επιλογής, της βούλησης και της δράσης, η ελευθερία είναι ψυχολογικά σύνθετη και διαποτισμένη με άγχος.

Είμαστε υπεύθυνοι για τον εαυτό μας, με τη βαθύτερη έννοια του όρου. Όπως το διατύπωσε ο Σαρτρ, είμαστε οι δημιουργοί του εαυτού μας. Μέσα από τις συσσωρευόμενες επιλογές, τις πράξεις και τις αποτυχίες μας να δράσουμε, σχεδιάζουμε τελικά τον εαυτό μας. Δεν μπορούμε ν’ αποφύγουμε αυτή την ευθύνη, αυτή την ελευθερία. Με τα λόγια του Σαρτρ, «είμαστε καταδικασμένοι στην ελευθερία».

Η ελευθερία μας πηγαίνει ακόμα βαθύτερα από το ατομικό σχέδιο ζωής μας. Πάνε περισσότεροι από δυο αιώνες που ο Kant μας δίδαξε ότι έχουμε την ευθύνη να δώσουμε μορφή και νόημα όχι μόνο στον εσωτερικό αλλά και στον εξωτερικό κόσμο. Ερχόμαστε σ’ επαφή με τον εξωτερικό κόσμο μόνο όπως τον επεξεργάζεται ο νευρολογικός και ο ψυχολογικός μας εξοπλισμός. Η πραγματικότητα δεν είναι καθόλου όπως τη φανταζόμασταν στην παιδική μας ηλικία – δεν μπαίνουμε σε (ούτε στο τέλος εγκαταλείπουμε) έναν καλά δομημένο κόσμο. Αντίθετα, εμείς παίζουμε τον κεντρικό ρόλο στην κατασκευή αυτού του κόσμου –και τον κατασκευάζουμε με τέτοιο τρόπο, ώστε να δείχνει πως υπάρχει ανεξάρτητα από μας.

Και ποια είναι η σχέση της ελευθερίας με το άγχος και με την κλινική μας δουλειά; Μπορούμε να βρούμε μια απάντηση αν κοιτάξουμε κάτω από τα πόδια μας. Αν εμείς είμαστε οι πρωταρχικοί κατασκευαστές του κόσμου, τότε από κάτω μας υπάρχει πουθενά στέρεο έδαφος; Τι υπάρχει από κάτω μας; Το τίποτα, das Nichts, όπως το έλεγαν οι Γερμανοί υπαρξιστές φιλόσοφοι. Το χάσμα, η άβυσσος της ελευθερίας. Και η συνειδητοποίηση αυτού του τίποτα που βρίσκεται στην καρδιά της ύπαρξης φέρνει το βαθύ άγχος.

Γι’ αυτό, παρόλο που η λέξη ελευθερία είναι απούσα από τις θεραπευτικές συνεδρίες κι από τα εγχειρίδια ψυχοθεραπείας, τα παράγωγά της – η ευθύνη, η βούληση, η επιθυμία, η απόφαση- είναι περίοπτοι θαμώνες κάθε ψυχοθεραπευτικής απόπειρας.

Απόσπασμα από το βιβλίο του Ίρβιν Γιάλομ «Το δώρο της ψυχοθεραπείας», Εκδόσεις Άγρα

The post Το άγχος της ελευθερίας: Απόσπασμα από το βιβλίο του του Ίρβιν Γιάλομ «Το δώρο της ψυχοθεραπείας» appeared first on Ψυχο-γραφήματα.

Απόσπασμα από το βιβλίο «Τήξη» από το ελατήριο (βασίλης παλαμάρας) από τις εκδόσεις Αλφειός

Ανεμώνες. Έτσι ονομάζονται τα πλάσματα τα οποία εμφανίζονται ακόμα στους αρμούς των λιθόστρωτων. Οι ανεμώνες σκορπούν στα μονοπάτια μας χρώματα που μυρίζουν δάκρυα. Μηχανικά χέρια σαστισμένων ρομπότ τις ξεριζώνουν δίχως δεύτερη σκέψη. Τα πράσινα ραβδάκια όμως, μαζί με τις καστανές τους κόμες που σκάβουν επίμονα το χώμα, ακριβώς όπως εμείς τρυπάμε τα γυαλιστερά βράχια στις σήραγγες, ανασταίνονται κάθε χάραμα. Σπέρνουν με κόκκινα, γαλάζια και λευκά άστρα τους καψαλισμένους κύβους και ακονίζουν τη στομωμένη φαντασία των Σκιών καθώς εκείνες οδεύουν προς τα λαγούμια των ορυχείων. Οι υπαξιωματικοί ισχυρίζονται πως πρόκειται για κάποιο λησμονημένο αρχαίο φυτό που οι σπόροι του μεταλλάχτηκαν στο υπέδαφος και έγιναν ανθεκτικοί στην παγωνιά της Μητρόπολης.

–Τίποτα το ανησυχητικό. Μην δίνετε σημασία στα γήινα, βιολογικά σφάλματα. Είναι καταδικασμένα. Δεν θα αντέξουν για πολύ ακόμα. Σπεύστε στις Στοές.

Σκίουροι, σκύλοι, πορτοκαλιές, βρύα, αντιλόπες, ελάφια, ακακίες, είναι μερικές μόνο από τις ονομασίες των κουφαριών που ξεπροβάλλουν κάτω απ’ τον θρυμματισμένο Παγετώνα. Ένας νεκρός, γυάλινος κόσμος. Μια εξόριστη ουτοπία, που κάποτε φυλακίστηκε στο ψύχος του σταματημένου χρόνου, τώρα επιστρέφει θριαμβευτικά στην επιφάνεια της Μητρόπολης. Τα κρυστάλλινα φαντάσματα τρομάζουν τους Βερναρδιανούς. Τα ολογράμματά τους τρεμοφέγγουν καθώς ξεστομίζουν με αμφιβολία τις νέες «βεβαιότητες» του Παρόντος.

Αλεπούδες, σπουργίτια, παπαρούνες, δέντρα, αράχνες, λύκοι. Η ποικιλία των πτωμάτων και οι όψεις τους ερεθίζουν και ξεμουδιάζουν τη μνήμη μου που ρουφά τις λέξεις και τις εικόνες σαν ξερό σφουγγάρι. Κάθε μέρα καινούριες ονομασίες ξεπηδούν απ’ τα έγκατα του Μεγάρου Συντονισμού της Παραγωγικότητας. Οι εκπομπές ψυχαγωγικής περίθαλψης είναι γεμάτες από οπτικοακουστικά αρχεία που αφορούν στις ταυτότητες των νεκρών πλασμάτων. Η Υπερφυλή αποπειράται να εξουδετερώσει την περιέργεια των Μαύρων Οικόσιτων, βομβαρδίζοντας τους εγκεφάλους μας με πληροφορίες. Τα δελτία ενημέρωσης θέλουν να μας πείσουν πως οι ρωγμές και η αποκάλυψη των κατεψυγμένων νεκροταφείων του παρελθόντος ήταν αναμενόμενα γεγονότα που δεν εξέπληξαν τους Βερναρδιανούς. Τα Πνεύματα επιμένουν πως τα πάντα είναι υπό έλεγχο. Ο Παγετώνας θα ορθωθεί ξανά, γκρίζος και αρραγής, ολισθηρός και αιώνιος. Η Τήξη θα εξουδετερωθεί. Αν αυτό συμβεί, είμαι σίγουρη πως θα μας στείλουν όλους στα Αναμορφωτήρια για να ξεφορτωθούν τις αναμνήσεις μας. Το Μεγαπρόγραμμα τρέφεται απ’ την αμνησία μας.

Κέρατα που στάζουν την πρωινή υγρασία. Φθαρμένοι γομφίοι με καταπράσινη χλόη σφηνωμένη στα ούλα. Αιχμηροί κυνόδοντες με λεκέδες αίματος και υπολείμματα σάρκας. Κοφτερά νύχια που κάποτε ακονίζονταν σε κορμούς δέντρων και στην πέτρα. Θανάσιμες παγίδες αραχνοΰφαντων ιστών. Μέλισσες που συνήθιζαν να μεθοκοπούν με τη γύρη ξεχασμένων λουλουδιών. Μα πάνω από όλα, μάτια. Μάτια καστανά και βαθιά. Αγνά και αθώα βλέμματα σαρκοφάγων θηρίων, στολισμένα με φωτογραφίες ουρανών. Τα φαντάσματα έχουν στοιχειώσει τη Μητρόπολη. Οι σκέψεις, οι φόβοι και οι ελπίδες των ζωντανών καθοδηγούνται απ’ τις μορφές τους.

Παράξενα οράματα ξεπροβάλλουν στα τοιχώματα των σηράγγων καθώς γυρεύω κοιτάσματα χαλαζία πάνω στα καρβουνιασμένα βράχια. Η μύτη του τρυπανιού στριφογυρνά μπλεγμένη σε πυρακτωμένα ρινίσματα κρυστάλλων. Η όψη των σπινθήρων ζεσταίνει τα σωθικά μου. Οραματίζομαι το γυμνό σώμα του Ινούκ. Πλαγιάζω δίπλα του απαλλαγμένη απ’ τον μαύρο μανδύα μου. Οι γωνίες, οι καμπύλες, τα χρώματα στα μάτια. Τα μαλλιά και το δέρμα, τα χέρια και τα πόδια μας μπλεγμένα. Η από κοινού εξερεύνηση των εαυτών μας φαντάζει πολύ πιο δελεαστική από την ανίχνευση κοιτασμάτων. Ένα αισιόδοξο ένστικτο ψιθυρίζει στον νου μου πως κάπως έτσι πεθαίνει ο Ενεστώτας των ορυχείων. Ύστερα απελπίζομαι. Η φαντασία μου είναι ευάλωτη. Τα οράματά της το βάζουν στα πόδια ακούγοντας το τρίξιμο των τροχών πάνω στις ράγες. Όλα χάνονται. Μονάχα τα καμιόνια απομένουν να πηγαινοέρχονται φορτωμένα στο τούνελ. Γδέρνω με τα νύχια μου τα ιζήματα πάνω στους γκρίζους πυριτικούς κρυστάλλους. Ζωγραφίζω το χνουδωτό πλάσμα των ονείρων μου και το ακούω να μουρμουρίζει την απόλαυσή του.

Ιδρώτας. Δεν είχα αγγίξει ποτέ τον ιδρώτα ενός άλλου σώματος. Δεν είχα ιδρώσει ποτέ γυμνή στο ψύχος της Στοάς 38. Οι στάλες κυλούν και σχηματίζουν μουτζούρες με το κάρβουνο στις επιδερμίδες μας. Χαϊδεύω το στήθος του ζωγραφίζοντας παγωμένα κουφάρια ζώων και απολιθωμένα δέντρα. Εκείνος χαϊδεύει τα μαλλιά μου. Διαπιστώνω πως τα ανθρώπινα χάδια δεν ακολουθούν τον μονότονο ρυθμό των βραχιόνων της κάψουλας. Ποτέ δεν απόλαυσα τους μηχανισμούς στοργής. Το μυαλό μου παραδινόταν σε μια αντίστροφη μέτρηση μέχρι το τέλος της διαδικασίας να σημάνει την απελευθέρωσή μου απ’ τους ιμάντες.

Η τριβή μεταξύ των δερμάτων μας με ανατριχιάζει ευχάριστα. Η αφή γίνεται τώρα η πιο ειλικρινής και ανυπότακτη αίσθηση. Είμαι έτοιμη να παραδοθώ στον λήθαργο, αδιαφορώντας για τα βαριά βήματα των ανδροειδών που ηχούν στη σήραγγα. Ο Ινούκ σέρνεται μακριά μου. Ο Ινούκ, ο χειριστής εκσκαφέα που ένωσε τη Στοά 38 με τη Στοά 33 για να με συναντήσει. Εκείνος που πριν από λίγο ήταν μέσα μου. Αυτός που αποτραβιέται απ’ την αγκαλιά μου και αρπάζει τις αρβύλες και τον μανδύα του.

–Ντύσου γρήγορα, Μίρτα! Έρχεται περίπολος!

Ντύνομαι βιαστικά και απρόθυμα. Ο Ινούκ γαντζώνεται πάνω σε ένα καμιόνι. Καβαλά τη ράχη του και σκάβει ανάμεσα στα ορυκτά έναν λάκκο για να χώσει το σώμα του. Εξαφανίζεται κάτω από τους σωρούς των λιθαριών. Το καμιόνι απομακρύνεται. Ακολουθεί την προδιαγεγραμμένη τροχιά του και χάνεται. Η περίπολος καταφτάνει. Ο υπονούς λαμπυρίζει πάνω απ’ το κεφάλι μου σαν να έχει κολλήσει στην οροφή. Τα ρομπότ με κοιτούν αδιάφορα περιμένοντας τις εντολές του.

–Συνέχισε και μην χασομεράς, με διατάζει ο Βερναρδιανός, εξετάζοντας το τούνελ που ενώνει τα δύο εργοτάξια.

Το Πνεύμα, ευτυχώς, εξακολουθεί να υποτιμά τη νοημοσύνη των πρωτευόντων θηλαστικών. Πιστεύει ακλόνητα πως βρίσκεται αντιμέτωπο με άλλο ένα βλακώδες, ανθρώπινο σφάλμα. Προστάζει δύο εργάτες να μπαζώσουν το «αυθαίρετο παρακλάδι» της σήραγγας. Έπειτα αποχωρεί πετώντας πάνω απ’ τα κεφάλια των ηλεκτρικών ακολούθων του που κυνηγούν το ολόγραμμα του Βερναρδιανού, διψασμένοι για νέες οδηγίες.

The post Ανεμώνες – Απόσπασμα από το βιβλίο Τήξη appeared first on Ψυχο-γραφήματα.

Εκείνη την πόλη δεν την κατοικούσαν άνθρωποι, όπως
όλες τις άλλες πόλεις του πλανήτη.
Σ’ εκείνη την πόλη κατοικούσαν πηγάδια. Πηγάδια
ζωντανά… αλλά πηγάδια.
Τα πηγάδια διέφεραν μεταξύ τους όχι μόνο ως προς
τον τόπο όπου είχαν ανοιχτεί, αλλά και ως προς το στόμιο
(το άνοιγμα που τα συνέδεε με τον εξωτερικό κόσμο).
Υπήρχαν πηγάδια ευκατάστατα και πολυτελή, με
στόμιο από μάρμαρο και όμορφα μέταλλα, πηγάδια ταπεινά από τούβλα και ξύλο, κι άλλα πιο φτωχά, απλές
γυμνές τρύπες που ανοίγονταν στη γη.
Η επικοινωνία μεταξύ των κατοίκων της πόλης γινόταν από στόμιο σε στόμιο, και οι ειδήσεις έφταναν
γρήγορα απ’ άκρη σ’ άκρη.
Μια μέρα, έφτασε στην πόλη μια «μόδα» που μάλλον είχε γεννηθεί σε κάποιο ανθρώπινο χωριό.
Η νέα ιδέα ήταν ότι κάθε ζωντανό όν που εκτιμούσε
τον εαυτό του θα έπρεπε να φροντίζει πολύ περισσότερο το εσωτερικό παρά το εξωτερικό. Το σημαντικό δεν
ήταν η επιφάνεια, αλλά το περιεχόμενο.
Έτσι έγινε, και τα πηγάδια άρχισαν να γεμίζουνε
αντικείμενα.
Μερικά γέμισαν με κοσμήματα, χρυσά νομίσματα
και πολύτιμες πέτρες. Άλλα, πιο πρακτικά, γέμισαν με
ηλεκτρικές συσκευές και μηχανές. Μερικά άλλα επέλεξαν την τέχνη και γέμισαν με πίνακες ζωγραφικής, πιάνα
με ουρά και εξεζητημένα μεταμοντέρνα γλυπτά. Τέλος,
τα διανοούμενα γέμισαν με βιβλία, ιδεολογικά μανιφέστα και εξειδικευμένα περιοδικά.
Πέρασε ο καιρός.
Τα περισσότερα πηγάδια γέμισαν σε τέτοιο σημείο,
ώστε τίποτ’ άλλο δεν χωρούσε.
Τα πηγάδια δεν ήταν όλα ίδια, οπότε κάποια συμβιβάστηκαν, ενώ άλλα σκέφτηκαν πως έπρεπε να κάνουν
κάτι για να συνεχίσουν να συσσωρεύουν πράγματα στο
εσωτερικό τους…
Ένα απ’ αυτά έκανε την αρχή. Αντί να συμπιέζει το
περιεχόμενο, σκέφτηκε να αυξήσει τη χωρητικότητά του
διευρύνοντας το χώρο του.
Δεν πέρασε πολύς καιρός, κι άρχισαν και τα υπόλοιπα να μιμούνται την καινούργια ιδέα. Όλα τα πηγάδια
δαπανούσαν μεγάλο μέρος της ενέργειάς τους για να
επεκταθούν και ν’ αποκτήσουν περισσότερο χώρο στο
εσωτερικό τους. Ένα πηγάδι, μικρό κι απόκεντρο, άρχισε
να βλέπει τους συντρόφους του να επεκτείνονται χωρίς
μέτρο. Σκέφτηκε ότι αν συνέχιζαν να διευρύνονται με
αυτόν τον τρόπο, σύντομα θα μπέρδευαν τα όριά τους
και το κάθε ένα θα έχανε την ταυτότητά του…
Ίσως, ξεκινώντας από αυτήν την ιδέα, σκέφτηκε ότι ένας
διαφορετικός τρόπος για να αυξήσει τη χωρητικότητά
του ήταν να μεγαλώσει όχι φαρδαίνοντας, άλλα βαθαίνοντας. Να επεκταθεί σε βάθος αντί για πλάτος. Σύντομα συνειδητοποίησε ότι όλα όσα είχε στο εσωτερικό του έκαναν αδύνατη την εργασία της εκβάθυνσης. Αν ήθελε να γίνει πιο βαθύ, όφειλε να ξεφορτωθεί ολόκληρο το περιεχόμενο του…
Στην αρχή, το κενό το τρόμαξε. Αλλά αργότερα,
όταν είδε ότι δεν είχε άλλη επιλογή, το έκανε.
Χωρίς τίποτα στην κατοχή του, το πηγάδι άρχισε να
βαθαίνει, ενώ τα υπόλοιπα άρπαζαν τα αντικείμενα που
είχε πετάξει…
Μια μέρα, κάτι ξάφνιασε το πηγάδι που μεγάλωνε
προς τα κάτω. Κάτω, πολύ κάτω, πολύ στο βάθος… βρήκε νερό!
Ποτέ πριν άλλο πηγάδι δεν είχε ξαναβρεί νερό.
Το πηγάδι ξεπέρασε την έκπληξή του κι άρχισε να
παίζει με το νερό καταβρέχοντας τα τοιχώματά του, πιτσιλώντας το στόμιο του και, τέλος, βγάζοντας το νερό
προς τα έξω.
Η πόλη δεν είχε ποτέ βραχεί από τίποτ’ άλλο πέρα
από τη βροχή η οποία, εκ των πραγμάτων, ήταν αρκετά
σπάνια. Έτσι, η γη τριγύρω απ’ το πηγάδι, αναζωογονημένη από το νερό, άρχισε να ξυπνά.
Οι σπόροι βλάστησαν παίρνοντας τη μορφή χλόης,
τριφυλλιών, λουλουδιών και αδύναμων κορμών που με-
τατράπηκαν αργότερα σε δέντρα…
Μια έκρηξη χρωμάτων και ζωής απλώθηκε γύρω
από το απομακρυσμένο πηγάδι, το οποίο άρχισαν να
αποκαλούν: «το Περιβόλι».
Όλοι το ρωτούσαν πώς είχε καταφέρει αυτό το θαύμα.
«Δεν είναι κανένα θαύμα» απαντούσε το Περιβόλι.
«Πρέπει να σκάψεις στο εσωτερικό, προς τα μέσα.»
Πολλοί θέλησαν να ακολουθήσουν το παράδειγμα
του Περιβολιού, αλλά αποδοκίμασαν την ιδέα όταν συνειδητοποίησαν ότι, για να βαθύνουν, θα έπρεπε πρώτα
να αδειάσουν. Συνέχισαν να διευρύνονται όλο και πιο
πολύ, για να γεμίσουν με περισσότερα ακόμα πράγματα…
Στην άλλη άκρη της πόλης, ένα άλλο πηγάδι απο-
φάσισε κι αυτό να πάρει το ρίσκο να αδειάσει…
Κι άρχισε κι αυτό να βαθαίνει…
Κι έφτασε κι αυτό στο νερό…
Και το έριξε κι αυτό προς τα έξω δημιουργώντας μια
δεύτερη όαση στο χωριό…
«Τι θα κάνεις όταν θα τελειώσει το νερό;» το ρωτούσαν.
«Δεν ξέρω τι θα συμβεί» απαντούσε. «Αλλά, προς το
παρόν, όσο περισσότερο νερό βγάζω, τόσο περισσότερο
νερό βρίσκω.»
Πέρασαν μερικοί μήνες μέχρι τη μεγάλη ανακάλυψη.
Μια μέρα, σχεδόν κατά τύχη, τα δύο πηγάδια κατά-
λαβαν ότι το νερό που είχαν βρει στο βάθος τους ήταν
το ίδιο…
Ότι το ίδιο υπόγειο ποτάμι που περνούσε από το
ένα, γέμιζε το βάθος του άλλου.
Κατάλαβαν ότι ξεκινούσε γι’ αυτά μια καινούργια ζωή.
Όχι μόνο μπορούσαν να επικοινωνούν από στόμιο
σε στόμιο, επιφανειακά, όπως όλοι οι άλλοι, αλλά η αναζήτηση τους, τους είχε προσφέρει ένα νέο και μυστικό
σημείο επαφής.
Είχαν ανακαλύψει τη βαθιά επικοινωνία που πετυχαίνουν μόνον εκείνοι που έχουν το θάρρος να αδειάσουν
από κάθε περιεχόμενο και να ψάξουν στο βάθος της
ύπαρξης τους για να βρουν τι έχουν να δώσουν…

Απόσπασμα από το βιβλίο του Χόρχε Μπουκαϊ «Η Πόλη Των Πηγαδιών», Εκδόσεις Opera

The post Όλοι όσοι ζούμε αναζητώντας την αλήθεια: Απόσπασμα από το βιβλίο του Χόρχε Μπουκαϊ «Η Πόλη Των Πηγαδιών» appeared first on Ψυχο-γραφήματα.

Απόσπασμα από το βιβλίο «Όταν το σώμα λέει όχι» του Gabor Maté από τις εκδόσεις Key Books

Πρόσφατη έρευνα που έγινε στην Αυστραλία τόνισε τη σημασία των θετικών κοινωνικών συναναστροφών όσον αφορά τη ρύθμιση του στρες. Πήραν συνέ­ντευξη σε πεντακόσιες δεκατέσσερις γυναίκες που είχαν πάει για να κάνουν βιοψία στους μαστούς. Λίγο λιγότερα από τα μισά υποκείμενα διαγνώστηκαν στη συνέχεια με καρκίνο, τα υπόλοιπα με καλοήθεις όγκους. Τα αποτελέσματα «αποκάλυψαν μια σημαντική αλληλεπίδραση μεταξύ πολύ απειλητικών στρε­σογόνων παραγόντων και κοινωνικής στήριξης. Οι γυναίκες που βίωναν έναν στρεσογόνο παράγοντα που είχε αντικειμενικά εκτιμηθεί ως πολύ απειλητικός και οι οποίες και δεν είχαν στενή συναισθηματική κοινωνική υποστήριξη, αντι­μετώπιζαν εννέα φορές μεγαλύτερο κίνδυνο να πάθουν καρκίνο του μαστού». Οι ερευνητές εντυπωσιάστηκαν. «Τα ευρήματά μας ότι υπάρχει αλληλεπί­δραση μεταξύ πολύ απειλητικών γεγονότων της ζωής και απουσίας κοινωνικής στήριξης ήταν κάπως απρόσμενα, με δεδομένη την απουσία ανεξάρτητης επί­δρασης» γράφουν. Βέβαια, αυτό το εύρημα είναι τόσο εντυπωσιακό όσο το να ανακαλύπτει κα­νείς ότι όσοι δεν ξέρουν να κολυμπάνε και δεν φοράνε σωσίβιο δεν κινδυνεύ­ουν να πνιγούν – τουλάχιστον μέχρι να τους ρίξει κάποιος στα βαθιά νερά.

Η λειτουργία του ανθρώπινου οργανισμού δεν μπορεί να διαχωριστεί –ούτε στη θεωρία, ούτε φυσικά στην πράξη– από τις συναισθημα­τικές και τις κοινωνικές επαφές που βοηθούν στη συντήρησή μας. Στο πλαίσιο μιας συμπληρωματικής μελέτης με κατοίκους της κομητείας Αλαμίντα στην Καλιφόρνια, η οποία διήρκεσε δεκαεπτά χρόνια, διερευνήθηκαν οι πιθανοί συσχετισμοί που μπορεί να υπάρχουν όσον αφορά την κοινωνικότη­τα ή την αίσθηση απομόνωσης των ανθρώπων και την εμφάνιση του καρκίνου. Σε αυτή τη μελέτη προγνώσεων, κανένας από τους ενήλικες που έλαβε μέρος δεν είχε στην αρχή καρκίνο. «Ο πιο σημαντικός παράγοντας κινδύνου για τις γυναίκες φάνηκε ότι ήταν η κοινωνική απομόνωση˙ όχι μόνο το γεγονός ότι ήταν απομονωμένες, αλλά και το γεγονός ότι αισθάνονταν απομονωμένες. Με δεδομένη την επίδραση που έχουν τα συναισθήματα στην ορμονική ρύθμιση, δεν είναι καθόλου απίθανο ότι η απομόνωση μπορεί να συμβάλει στην ανάπτυ­ξη αυτής της ομάδας καρκίνων». Οι ερευνητές ομαδοποίησαν τους καρκίνους του γυναικείου στήθους, της ωοθήκης και της μήτρας ως ορμονοεξαρτώμενους.

Δεν καθρεφτίζουμε όλοι μας ο ένας τον άλλο όσον αφορά τους τρόπους με τους οποίους επηρεαζόμαστε οργανικά από τους κοινωνικούς και διαπροσω­πικούς στρεσογόνους παράγοντες ή από άλλες εξωγενείς πιέσεις. Με ποιον άλλον τρόπο, πέρα από το έμφυτο ταμπεραμέντο μας, μπορούν να εξηγηθούν οι ατομικές διαφορές; Ένας σημαντικός παράγοντας είναι η συναισθηματική εξέλιξη. Εάν το κορίτσι του πρώτου παραδείγματος χρειαστεί να κάνει κι άλλη χειρουργική επέμβα­ση όταν θα έχει γίνει 25 ετών, δεν θα έχει πλέον ανάγκη τη μητέρα και τον πατέ­ρα της για να της κρατάνε το χέρι την ώρα που της χορηγείται το αναισθητικό. Η αυτορρύθμισή της θα έχει φτάσει τότε σε σημείο που τόσο η δραστηριότητα των νευροδιαβιβαστών όσο και οι ορμόνες του στρες δεν θα χάσουν την ισορ­ροπία τους αν δεν είναι δίπλα της οι γονείς της. Ωστόσο, δεν μπορούμε να θεω­ρήσουμε δεδομένο ότι αυτομάτως αποκτούμε συναισθηματική ανεξαρτησία όσο μεγαλώνουμε ηλικιακά. Σε όλες τις ηλικίες, οι αντιδράσεις μας σε δυνητικούς στρεσογόνους παράγοντες επηρεάζονται βαθύτατα από τον βαθμό στον οποίο η συναισθηματική μας λειτουργία εξακολουθεί να ελέγχεται από τις ανάγκες μας για δεσμούς προσκόλλησης, από τους φόβους και τα άγχη μας.

Σύμφωνα με τη θεωρία οικογενειακών συστημάτων που διατύπωσε ο εκλι­πών Αμερικανός ψυχίατρος Δρ. Μάρεϊ Μπόουεν, η ασθένεια δεν είναι ένα απλό βιολογικό γεγονός σε έναν ξεχωριστό άνθρωπο. Η άποψη των οικογενειακών συστημάτων αναγνωρίζει τον συνεχόμενο συσχετισμό της οργανικής λειτουρ­γίας των ανθρώπων. Ο οργανικός συσχετισμός, που είναι αυταπόδεικτος στη σχέση της μητέρας με το έμβρυο, δεν παύει να υφίσταται μετά τη γέννα, ούτε καν με τη σωματική ωρίμαση.

Όπως έχουμε δει, οι σχέσεις συνεχίζουν να είναι σημαντικοί βιολογικοί ρυθμιστές σε όλη τη διάρκεια της ζωής.

Μία από τις θεμελιώδεις έννοιες της θεωρίας οικογενειακών συστημάτων είναι η διαφοροποίηση, η οποία ορίζεται ως «η ικανότητα να βρίσκεται κανείς σε συναισθηματική επαφή με τους άλλους, αλλά παράλληλα να παραμένει αυ­τόνομος όσον αφορά τη δική του συναισθηματική λειτουργία». Ένας άνθρωπος που δεν καταφέρνει να διαφοροποιείται αρκετά, «δεν διαθέτει συναισθηματικό όριο μεταξύ του εαυτού του και των άλλων, και δεν διαθέτει επίσης ένα “όριο” που να εμποδίζει τη διαδικασία της σκέψης του από το να παρασύρεται από τη διαδικασία με την οποία βιώνει τα συναισθήματα. Απορροφά αυτομάτως το άγ­χος από τους άλλους και δημιουργεί μεγάλο άγχος στον ίδιο του τον εαυτό». Ένας άνθρωπος που διαφοροποιείται σωστά, μπορεί να ανταποκρίνεται αποδεχόμενος ανοιχτά τα δικά του συναισθήματα, τα οποία δεν είναι κομμένα και ραμμένα ούτε για να ανταποκριθούν στις προσδοκίες κάποιου άλλου, αλλά ούτε και για να αντισταθούν σε αυτές. Ούτε καταπιέζει τα συναισθήματά του ούτε τα εκφράζει αυθόρμητα. Ο Δρ. Μάικλ Κερ, πρώην συνεργάτης του Μάρεϊ Μπόουεν, είναι σήμερα διευθυντής του Οικογενειακού Κέντρου του Πανεπιστημίου Τζόρ­τζταουν στην Ουάσινγκτον. Ο Δρ. Κερ κάνει τον διαχωρισμό μεταξύ δύο τύπων διαφοροποίησης: της λειτουργικής διαφοροποίησης και της βασικής διαφοροποίησης. Σε ένα πρώτο επίπεδο, αυτοί οι δύο τύποι φαίνονται πανομοιότυποι, αλλά από την οπτική της υγείας και του στρες είναι εντελώς διαφορετικοί.

Σε μια έρευνα που έγινε για το στρες, την προσαρμογή και την ανοσία, με­λετήθηκαν επί τέσσερα χρόνια χίλιοι τετρακόσιοι στρατιωτικοί δόκιμοι στη Στρατιωτική Ακαδημία Γουέστ Πόιντ. Υποβλήθηκαν σε ψυχολογικά τεστ και τακτικούς αιματολογικούς ελέγχους για να ελεγχθεί αν έχουν ευπάθεια να κολ­λήσουν τον ιό Epstein-Barr, τον αιτιώδη παράγοντα για τη λοιμώδη μονοπυ­ρήνωση. Οι πιο επιρρεπείς στο να κολλήσουν τον ιό ή να αναπτύξουν κλινικά τη νόσο είχαν τα εξής κοινά χαρακτηριστικά: έτρεφαν υψηλές προσδοκίες για τον εαυτό τους, κατέβαλλαν υπερβολικές προσπάθειες σε ακαδημαϊκό επίπεδο, είχαν πατέρα που ήταν πολύ πετυχημένος. Βλέπουμε εδώ τη σχέση μεταξύ του στρες και της ανάγκης που ένιωθαν να ανταποκριθούν στις προσδοκίες των γονέων – δηλαδή, μεταξύ του εσωτερικού βιολογικού περιβάλλοντος και της αδιάκοπης ανάγκης του παιδιού να κερδίζει την αποδοχή. Σε μια άλλη μελέτη, συνδυάστηκαν παντρεμένες γυναίκες με ίσο αριθμό γυναικών που ήταν διαζευγμένες ή σε διάσταση. Στην ομάδα των παντρεμένων, η αξιολόγηση της ποιότητας του γάμου και της ικανοποίησης μέσα σε αυτόν έγινε μέσω αναφορών που έκαναν οι ίδιες οι γυναίκες. Μελετήθηκε επίσης η δραστη­ριότητα του ανοσοποιητικού συστήματος με δείγματα αίματος που πήραν από τις συμμετέχουσες. Η κακή ποιότητα γάμου σχετιζόταν «έντονα και θετικά» με την κακή ανταπόκριση του ανοσοποιητικού. Στην ομάδα των διαζευγμένων ή σε διάσταση, οι δύο ψυχολογικοί παράγοντες που σχετίζονταν πιο άμεσα με τη μειωμένη λειτουργία του ανοσοποιητικού ήταν ο χρόνος που είχε παρέλθει από τον χωρισμό (όσο πιο πρόσφατη ήταν η αποτυχία του γάμου, τόσο περισσότε­ρη ήταν η ανοσοκαταστολή) και ο βαθμός προσκόλλησης της γυναίκας στον πρώην σύζυγο (όσο μεγαλύτερη ήταν η συναισθηματική προσκόλληση, τόσο χειρότερα λειτουργούσε το ανοσοποιητικό). Οι γυναίκες που ήταν περισσό­τερο αυτορρυθμισμένες, που είχαν μικρότερη συναισθηματική εξάρτηση από μια σχέση που δεν λειτούργησε για εκείνες, είχαν πιο δυνατό ανοσοποιητικό σύστημα.

Περισσότερη διαφοροποίηση σημαίνει καλύτερη υγεία.

The post Όταν το σώμα λέει όχι – Από το βιβλίο του Gabor Maté appeared first on Ψυχο-γραφήματα.