Η ανεργία μας αρρωσταίνει;

H απώλεια της εργασίας μπορεί επίσης να επηρεάσει αρνητικά την αυτοεκτίμηση των ανέργων.

Από τη Βαλέρια Κιλαμπέρια, Ψυχολόγο MSc, Θεραπεύτρια ABA

Το υψηλό επίπεδο ανεργίας έχει αρνητικές συνέπειες όχι μόνο στην οικονομία μιας χώρας, αλλά και στη ψυχική υγεία των πολιτών. Για τους περισσότερους ανθρώπους, οι βασικές ανάγκες ζωής ικανοποιούνται μέσω της εργασίας. Ωστόσο, η εργασία δεν είναι μόνο το μέσο για την εκπλήρωση των φυσικών μας αναγκών, αλλά μπορεί συμβάλλει και στην ενίσχυση της ευεξίας μας, στην ενίσχυση της αυτοεκτίμησής μας και στο ν’ ανοίξει ο δρόμος για την επιτυχία και την αυτοπραγμάτωση.

Απ’ την άλλη πλευρά, η ανεργία μπορεί ν’ αυξήσει το άγχος και την κατάθλιψη, οδηγώντας ένα άτομο να κάνει αρνητικές σκέψεις για τον εαυτό του και μ’ αυτό τον τρόπο να μειώνεται η αυτοεκτίμησή του.  Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να δημιουργούνται προβλήματα και στη σωματική υγεία, όπως αύξηση της αρτηριακής πίεσης, διαβήτης ή καρδιακές παθήσεις.

Οι  Muller, Delahaye, Winocur & Hicks (1996) και η Gore (1978) αναφέρουν πως η ανεργία συσχετίζεται με αυξημένα επίπεδα κατάθλιψης, άγχους αλλά και γενικών ψυχιατρικών συμπτωμάτων, τα οποία δεν προυπήρχαν της απώλειας εργασίας. Όντας ένα άτομο άνεργο, χωρίς εισόδημα είναι φυσικό να βιώνει αυξημένο άγχος και ανησυχία. Αυτές οι ψυχολογικές συνέπειες με τη σειρά τους μπορεί να επιφέρουν απώλεια όρεξης, αϋπνίες και μη ενδιαφέρον για δραστηριότητες.

H απώλεια της εργασίας μπορεί επίσης να επηρεάσει αρνητικά την αυτοεκτίμηση των ανέργων. Το να μην έχει δουλειά κάποιος/α περιορίζει τις πιθανότητες για τη βίωση θετικών συναισθημάτων, την αυτο-ολοκλήρωση, και την ικανοποίηση. Επίσης, επέρχεται και το αίσθημα της αποτυχίας του να εξασφαλίσει κανείς τα απαραίτητα για την οικογένειά του.

Επιπλέον, η απώλεια κοινωνικής στήριξης φαίνεται ότι έχει αρνητικό αντίκτυπο στις ζωές των ανέργων, καθώς έρευνες, όπως του Carroll (2007) έχουν τονίσει πως το άγχος της απόλυσης γίνεται εντονότερο λόγω χαμηλής ή απουσίας κοινωνικής στήριξης. Οι άνεργοι που λαμβάνουν την κατάλληλη στήριξη αντιμετωπίζουν λιγότερα προβλήματα (π.χ. μειωμένο άγχος) σε σχέση με τους άνεργους που δεν έχουν λάβει καμία στήριξη.

H ανεργία δημιουργεί αρνητικές ψυχολογικές αντιδράσεις και η χρήση των υπηρεσιών υγείας από τους άνεργους αυξάνεται σημαντικά. Μερικά άτομα μπορεί να είναι σε θέση ν’ αντιμετωπίσουν καλύτερα το άγχος της ανεργίας σε σχέση με άλλα, καθώς έχουν πιο ισχυρά συστήματα υποστήριξης και μεγαλύτερη αυτοεκτίμηση, με αποτέλεσμα να βιώνουν λιγότερο άγχος στη διάρκεια της ανεργίας.

Τέλος, σε μια πολύ πραγματική έννοια, η ανεργία έχει σοβαρές επιπτώσεις στην κοινωνική, επαγγελματική ή και οικογενειακή ζωή ενός ατόμου : εργαζόμενοι που χάνουν τις δουλειές τους αντιμετωπίζουν σημαντικές δυσκολίες στη ζωή τους και για αυτό το λόγο, η στήριξη της οικογένειας, φίλων αλλά και της κοινωνίας θα βοηθήσει ν’ αντιμετωπιστούν θετικά όλα τα προβλήματα.

Βιβλιογραφικές αναφορές:
Carroll, N. (2007). Unemployment and psychological well-being. Economic Record, 83(262), 287-302.

Gore, S. (1978). The effect of social support in moderating the health conse- quences of unemployment. Journal of Heath and Social Behaviour, 19, 157-165.

Linn, M. W., Sandifer, R. & Stein, S. (1985). Effects of Unemployment on Mental and Physical Health. American Journal of Public Health, 75(5), 502-506.

McKee-Ryan, F. M., Song, Z., Wanberg, C. R. & Kinicki, A. J. (2005). Psychological and physical well-being during unemployment: a meta analysis study. Journal of Applied Psychology, 91(1), 53-76.

Muller, J., Delahaye, B., Winocur, S., Hicks, R. (1996). The psychological impacts of long-term unemployment, sex differences and activity: a case study analysis. Journal of Applied Social Behavior, 3(1), 30-43.