Η αφιέρωση υπερβολικού χρόνου μπροστά σε μια οθόνη έχει αρνητική επίδραση στη φαντασία των παιδιών, σύμφωνα με δημοσκόπηση σε νηπιαγωγούς την οποία επικαλείται η Independent.

Τα παιδιά σήμερα ξοδεύουν πάρα πολύ χρόνο μπροστά σε οθόνες (smartphones, tablets, τηλεόραση). Αν και δεν είναι λίγοι αυτοί που υποστηρίζουν ότι η ενασχόληση με την τεχνολογία συμβάλλει στην ανάπτυξη των παιδιών, οι ειδικοί λένε ότι το να αφιερώνει ένα παιδί υπερβολικό χρόνο μπροστά σε μια οθόνη μπορεί να έχει κόστος στη φαντασία του.

Σε μια δημοσκόπηση που έγινε σε 1.000 νηπιαγωγούς από τον ιστότοπο daynurseries.co.uk, φάνηκε ότι περίπου τα δύο τρίτα των επαγγελματιών που ασχολούνται με παιδιά πιστεύουν ότι οι οθόνες τα κάνουν λιγότερο δημιουργικά.

Συγκεκριμένα, το 48% των νηπιαγωγών δήλωσε ότι υπάρχουν παιδιά με φανταστικούς φίλους στο νηπιαγωγείο, το 72% συμφώνησε ότι το ποσοστό αυτό των παιδιών έχει μειωθεί αισθητά τα τελευταία πέντε χρόνια και το 63% θεώρησε υπεύθυνες τις οθόνες για τη μείωση της εφευρετικότητας.

Οι απόψεις των ειδικών ποικίλουν. Ο Ντέιβιντ Ράιτ, ιδιοκτήτης του παιδικού σταθμού «Paint Pots» στο Σάουθχαμπτον, συμφωνεί με τα ευρήματα της έρευνας και εξηγεί ότι όταν τα παιδιά είχαν περισσότερο ελεύθερο χρόνο, ανάγκαζαν το μυαλό τους να κάνει κάτι δημιουργικό, όπως να φτιάξει έναν φανταστικό φίλο, ενώ, σήμερα, παίρνουν εικόνες από την τηλεόραση ή τα τάμπλετ, κάτι που μειώνει την ικανότητα να χρησιμοποιήσουν τη δική τους φαντασία.

«Δεν αφήνουμε πλέον τα παιδιά να βαρεθούν»

Από την άλλη η δρ. Πέιτζ Ντέιβις καθηγήτρια ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο Γιορκ, λέει πως είναι απλά ο τρόπος που παίζουν τα παιδιά που έχει αλλάξει. Πριν τις οθόνες, κατά την ίδια, το παιχνίδι ήταν πιο αυθόρμητο και τα παιδιά έπαιρναν ερεθίσματα από τους γονείς ή τα άλλα παιδιά, ενώ, σήμερα, δεδομένης της δομή της τηλεόρασης θεωρούν ότι πρέπει να παίξουν με τον τρόπο που αυτή υποδεικνύει.

Πρόσφατη έρευνα από το Πανεπιστήμιο της Αλμπέρτα στον Καναδά υποστήριξε παράλληλα ότι ο χρόνος που περνούν τα παιδιά μπροστά στην οθόνη σχετίζεται με προβλήματα συμπεριφοράς και προσοχής στα παιδιά. Ανάλογα με το χρόνο που περνούσαν τα παιδιά μπροστά στην οθόνη, βρέθηκαν τα αντίστοιχα πρότυπα συμπεριφοράς.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα παιδιά που περνούσαν πολύ χρόνο μπροστά στην οθόνη στην ηλικία των τριών και των πέντε ετών είχαν μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης προβλημάτων προσοχής και συμπεριφοράς.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

The post Η οθόνη ‘σκοτώνει’ τη φαντασία των παιδιών appeared first on Ψυχο-γραφήματα.

Η Αμερικανίδα ψυχοθεραπεύτρια, γνωστή για την προσέγγισή της στην οικογενειακή θεραπεία Βιρτζίνια Σατίρ (Virginia Satir) συνήθιζε να λέει ότι ένας άνθρωπος χρειάζεται καθημερινά τέσσερις αγκαλιές για να επιβιώσει, οκτώ για να ζήσει καλά και δώδεκα για να είναι ευτυχισμένος. Την αναγκαιότητα και την καθοριστική σημασία της αγκαλιάς επιβεβαιώνουν και τα αποτελέσματα έρευνας σε παιδιά που μεγάλωσαν σε ορφανοτροφείο που έδειξε ότι η ομάδα των παιδιών που δεχόταν καθημερινά τις αγκαλιές των φροντιστών σε τρεις ολιγόλεπτες συναντήσεις μαζί τους, παρουσίαζε καλύτερους δείκτες ανάπτυξης και μικρότερη ευαλωτότητα σε ασθένειες, σε σχέση με τα υπόλοιπα παιδιά.

Τα παραπάνω επισημαίνει, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο ψυχίατρος- ψυχοθεραπευτής Ιάκωβος Μαρτίδης, τονίζοντας ότι όλα αυτά είναι συμβατά και με τα αποτελέσματα της έρευνας 80 χρόνων του Χάρβαρντ που δημοσιεύτηκαν πρόσφατα και αποκαλύπτουν ότι αυτό που κάνει τους ανθρώπους ευτυχισμένους είναι η ποιότητα των σχέσεων που έχουν με τους άλλους και όχι η δόξα, το χρήμα και η ομορφιά.

«Είναι καθοριστική η σημασία της αγκαλιάς στη ζωή μας, είτε είμαστε παιδιά, είτε ενήλικες. Η αγκαλιά σημαίνει αποδοχή, ενθάρρυνση, αγάπη και είναι βασική ανάγκη του ανθρώπου. Όταν οι άνθρωποι αγκαλιάζονται τρυφερά, εκκρίνουν την ορμόνη ωκυτοκίνη, που σχετίζεται με το αίσθημα της ηρεμίας, ενώ μειώνονται σε αυτούς τα επίπεδα της κορτιζόλης που θεωρείται η ορμόνη του στρες. Με τον ίδιο τρόπο, όμως μπορεί να λειτουργήσει και μια κουβέντα όπως το “μπράβο”, το “χαίρομαι για σένα”, “αισθάνομαι καλά που είμαι μαζί σου”, “τι νόστιμο το φαγητό που έφτιαξες”. Όλα αυτά είναι “αγκαλιές” και δυστυχώς συνήθως είμαστε αρκετά τσιγκούνηδες σε τέτοιου είδους αντιδράσεις. Δε λέμε εύκολα ένα “ευχαριστώ”, δεν αναδεικνύουμε εύκολα ένα θετικό κομμάτι του άλλου. Συνήθως αναδεικνύουμε ό,τι στραβό βρίσκουμε στο διπλανό μας», εξηγεί ο κ. Μαρτίδης.

Ο ίδιος χαρακτηρίζει πολύ λανθασμένη την αντίληψη που επικρατούσε παλαιότερα και καλούσε τους γονείς να μην παίρνουν τα παιδιά αγκαλιά με το αιτιολογικό ότι θα κακομάθαιναν. «Τα μωρά δεν θέλουν απλώς μια αγκαλιά, την έχουν ανάγκη. Και όταν θέλουν κάτι, το εκφράζουν με το κλάμα. Τη στιγμή εκείνη, αν δεν λάβουν την αγκαλιά θα νιώσουν αβοήθητα, ανασφαλή και μόνα και θα αισθανθούν ότι δεν μπορούν να εμπιστευτούν τον ίδιο τους το γονιό», λέει. Προσθέτει, επίσης, ότι οι συνέπειες της στέρησης της αγκαλιάς ακολουθούν τους ανθρώπους και στην ενήλικη ζωή τους καθώς τούς είναι ιδιαίτερα δύσκολο, εφόσον δεν μπορούσαν να εμπιστευτούν τους γονείς τους, να εμπιστευτούν άλλους ανθρώπους.

Σύμφωνα με τον κ. Μαρτίδη, το άγγιγμα και η αγκαλιά που προσφέρουν οι γονείς στα παιδιά τους, διεγείρει τον οργανισμό των παιδιών και τα βοηθά στην υγιή ψυχοσωματική τους ανάπτυξη. Σε ένα ευρύτερο επίπεδο, το άγγιγμα έχει βρεθεί στο επίκεντρο θεραπειών, όπως η θεραπευτική ιππασία που εφαρμόζεται για την κινητική και κοινωνική αποκατάσταση ανθρώπων με ή χωρίς αναπηρία και έχει οφέλη στη βελτίωση της υγείας και της ζωής τους. Ενδεικτική, άλλωστε, του ρόλου και της σημασίας της αγκαλιάς, είτε της σωματικής είτε της ψυχολογικής, είναι η αναφορά της μητέρας Τερέζας ότι «υπάρχουν πολλοί άνθρωποι που πεθαίνουν για μια μπουκιά ψωμί, αλλά υπάρχουν περισσότεροι που πεθαίνουν για μια σταλιά αγάπης…».

Σήμερα πια, σε αντίθεση με το παρελθόν, οπότε προτεραιότητα των προηγούμενων γενεών ήταν η επιβίωση, το ενδιαφέρον των γονέων -και όχι μόνο- εστιάζεται σε ζητήματα, όπως η σημασία της αγκαλιάς, ενώ πολλοί είναι εκείνοι που απευθύνουν σχετικά ερωτήματα σε ειδικούς. Υπάρχει, ακόμη, η σχετική γνώση, η πληροφορία και η διάθεση του κόσμου, γεγονός που θεωρείται ενθαρρυντικό από τον κ. Μαρτίδη ώστε να βελτιωθούν η γνώση των ανθρώπων για τον εαυτό τους, η σχέση τους μαζί του και κατ’ επέκταση η ποιότητα των σχέσεων μεταξύ των ανθρώπων.

«Ο εαυτός μας είναι για μας ο πιο σημαντικός άνθρωπος στον κόσμο. Τον κουβαλάμε 24 ώρες το 24ωρο, όπως η χελώνα το καβούκι της. Είναι σημαντικό να καταλάβουμε τις ανάγκες του, να χορτάσουμε την ψυχή του, γιατί αν δεν το κάνουμε αυτό θα έχουμε πρόβλημα. Αν είμαστε εμείς καλά, θα είμαστε καλά και με τους δικούς μας ανθρώπους και η ποιότητα των σχέσεων μαζί τους θα καθορίσει και την ποιότητα της ζωής μας. Ένα χαμόγελο, ένα νεύμα με κατανόηση, μια πράξη καλοσύνης μπορούν να μας γεμίσουν», συμπληρώνει ο κ.Μαρτίδης με νόημα.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

The post Οι αγκαλιές αναγκαίες για την επιβίωση appeared first on Ψυχο-γραφήματα.

Μία από τις πολλές συνέπειες της κλιματικής αλλαγής είναι η αύξηση της συχνότητας, και κατά συνέπεια, των επιπτώσεων, των δασικών πυρκαγιών σε ολόκληρο τον κόσμο. Ο στόχος της δημοσίευσης της ανασκόπησης για τον αντίκτυπο των πυρκαγιών στην ψυχική υγεία “The impact of wildfires on mental health: a scoping review”, από την Ψυχιατρική Κλινική του Πανεπιστημίου Alberta στον Καναδά, είναι να συνοψίσει τα ευρήματα για μετατραυματικό στρες, κατάθλιψη και αγχώδη διαταραχή από 254 σχετικές μελέτες. Τα αποτελέσματα, τα οποία συνοψίζει η Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, Καθηγήτρια Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής της Θεραπευτικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστήμιου Αθηνών, δείχνουν αυξημένο ποσοστό των νοσημάτων αυτών, από την άμεση περίοδο της πυρκαγιάς έως χρόνια μετά.

Οι υψηλότερες θερμοκρασίες, τα μεγαλύτερα σε διάρκεια καλοκαίρια και τα κύματα καύσωνα είναι όλα συνέπειες της κλιματικής αλλαγής και παράγοντες που συμβάλλουν στην αύξηση της συχνότητας των πυρκαγιών. Οι πυρκαγιές ασκούν διάφορες επιπτώσεις και κινδύνους για τη δημόσια υγεία, συμπεριλαμβανομένης της αυξημένης νοσηρότητας και θνησιμότητας. Όπως αναφέρεται στην ανασκόπηση αυτή, οι πυρκαγιές καταστρέφουν σπίτια και χώρους εργασίας και επηρεάζουν πολυάριθμες ιατρικές καταστάσεις, όπως την χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ), το άσθμα, την υπέρταση, τον διαβήτη. Ο αντίκτυπος των πυρκαγιών στην ψυχική υγεία των επιζώντων έχει βρεθεί τόσο στον ενήλικο όσο και στον παιδιατρικό πληθυσμό, με τα παιδιά και τους εφήβους να αντιμετωπίζουν επίσης υψηλότερα ποσοστά διαταραχών διάθεσης και άγχους μετά την πυρκαγιά. Οι αλλαγές συμπεριφοράς μετά την πυρκαγιά στα παιδιά μπορεί να περιλαμβάνουν αυξημένη ευερεθιστότητα και αλλαγές στη συγκέντρωση, στον ύπνο και στην ακαδημαϊκή απόδοση. Οι επιπτώσεις από τις πυρκαγιές μπορεί να είναι ευρέως διαδεδομένες λόγω της ικανότητας του καπνού που δημιουργείται από τις πυρκαγιές να διαχέεται και να επιμένει, με την πλειονότητα των μελετών παρακολούθησης να διεξάγονται εντός 1 έως 2 έτη μετά την πυρκαγιά. Ωστόσο, υπάρχουν ενδείξεις για συνεχιζόμενες επιπτώσεις στην ψυχική υγεία σε πιο διαχρονικές μελέτες που έγιναν 10-20 χρόνια μετά την πυρκαγιά.

Πιο αναλυτικά, με την ανασκόπηση της υπάρχουσας βιβλιογραφίας φαίνεται ότι:

1. Διαταραχή μετατραυματικού στρες

Στον ενήλικο πληθυσμό, στους 6 μήνες μετά από μια πυρκαγιά, το ποσοστό επιπολασμού του μετατραυματικού στρες κυμάνθηκε από 12 έως 26%. Οι ερευνητές κατέληξαν ότι από 3 έως 10 χρόνια μετά την πυρκαγιά, το ποσοστό μετατραυματικού στρες που σχετίζεται με πυρκαγιά μειώθηκε από 16% σε 8%.

Τα ποσοστά ψυχοπαθολογίας μετά την πυρκαγιά έχουν επίσης μελετηθεί στον παιδιατρικό πληθυσμό.

Στην υποξεία φάση μετά την πυρκαγιά, ο αριθμός των παιδιών με σημαντικά συμπτώματα μετατραυματικού στρες μπορεί να φτάσει το 92%.

Μελέτες που αξιολόγησαν το ποσοστό πιθανού μετατραυματικού στρες 6 μήνες μετά την πυρκαγιά βρήκαν παρόμοια αποτελέσματα με το 9-12% των παιδιών και των εφήβων να εμφανίζουν μέτριο έως σοβαρό ποσοστό μετατραυματικού στρες. Παράγοντες που είναι σημαντικοί για την αύξηση του κινδύνου για μετατραυματικό στρες μετά την πυρκαγιά περιλαμβάνουν προσωπική μαρτυρία για την απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου, απώλεια σπιτιού, φόβο για τη ζωή ή τη ζωή των αγαπημένων προσώπων, σημαντική υλική ζημιά ή αίσθημα έλλειψης υποστήριξης από την οικογένεια, τους φίλους ή/και την Πολιτεία. Για τα παιδιά, ένας μεγαλύτερος προγνωστικός παράγοντας της αυξημένης συναισθηματικής δυσφορίας μετά την πυρκαγιά ήταν ο φόβος για τη ζωή των γονιών τους, ακόμη περισσότερο από τον φόβο για την ίδια τους τη ζωή.

2. Κατάθλιψη

Μετά το μετατραυματικό στρες, η μείζονα καταθλιπτική διαταραχή είναι μια από τις πιο κοινές ψυχιατρικές ασθένειες που μελετήθηκαν και ελέγχθηκαν μετά από φυσικές καταστροφές. Έχει επίσης αποδειχθεί ότι υπάρχουν υψηλότερα ποσοστά κατάθλιψης και συναφών συμπτωμάτων μετά την πυρκαγιά σε ενήλικες, τα οποία μπορεί να επιμείνουν έως και 10 χρόνια. Στον ενήλικο πληθυσμό, οι μελέτες έχουν βρει ποσοστά κατάθλιψης περίπου 3 μήνες μετά την πυρκαγιά, μεταξύ 25 και 33%. Στους 6 μήνες μετά την πυρκαγιά, τα εκτιμώμενα ποσοστά μείζονος καταθλιπτικής διαταραχής είναι μεταξύ 10% και 17%.

Τα ποσοστά κατάθλιψης μετά την πυρκαγιά έχουν επίσης μελετηθεί σε παιδιά και εφήβους. Η κατάθλιψη σε παιδιά 6 μήνες μετά την πυρκαγιά είχε βρεθεί σε ένα ποσοστό 5%. Ωστόσο, μια πιο πρόσφατη μελέτη βρήκε υψηλότερο ποσοστό κατάθλιψης 6 μήνες μετά την πυρκαγιά στο 20%.

3. Αγχώδης διαταραχή

Υπάρχει επίσης ένας αριθμός μελετών που διερευνούν τα ποσοστά αγχώδους διαταραχής μετά την πυρκαγιά, αν και τα στοιχεία είναι λιγότερα από αυτά για το μετατραυματικό στρες και την κατάθλιψη. Μελέτες που πραγματοποιήθηκαν μετά την πυρκαγιά έχουν δείξει υψηλότερα ποσοστά άγχους τόσο στους ενήλικες όσο και στους παιδιατρικούς πληθυσμούς. Στους ενήλικες που συμμετείχαν στην έρευνα 3 μήνες μετά την πυρκαγιά, το 27% πληρούσε κριτήρια για μια αγχώδη διαταραχή εκτός από τη διαταραχή πανικού και το 17% είχε συμπτώματα σχετιζόμενα με διαταραχή πανικού.

Το άγχος σε παιδιά και εφήβους μετά την πυρκαγιά έχει επίσης μελετηθεί, αν και σε μικρότερο βαθμό από τους ενήλικες. Στους 6 μήνες μετά την πυρκαγιά, το 14% των παιδιών είχαν συμπτώματα που υποδήλωναν αγχώδη διαταραχή. Στους 18 μήνες μετά την πυρκαγιά το 27% των μαθητών είχαν υποψίες για άγχος, ενώ μια άλλη μελέτη δεν βρήκε διαφορά στο ποσοστό των αγχωδών διαταραχών μεταξύ των ομάδων που εκτέθηκαν στην πυρκαγιά και των ομάδων ελέγχου.

Συμπερασματικά, φαίνεται από τη διεθνή βιβλιογραφία, ότι οι ψυχολογικές επιπτώσεις από τις πυρκαγιές είναι σημαντικές σε όλες τις ηλικιακές ομάδες, αναφέρει η κ. Ψαλτοπούλου. Επομένως, προσθέτει, χρειάζονται αποτελεσματικές στρατηγικές ανοικοδόμησης των περιοχών, όπως και μέτρα δημόσιας υγείας και δυνατότητα ψυχολογικής υποστήριξης, ώστε να αντιστραφούν οι επιπτώσεις αυτές και να ελαχιστοποιηθούν οι μακροχρόνιες επιπτώσεις τους.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

The post Οι ψυχολογικές επιπτώσεις των πυρκαγιών appeared first on Ψυχο-γραφήματα.

Η νέα τάση, το «fitspiration», η οποία κατακλύζει τα social media και περιέχει αναρτήσεις που προωθούν την άσκηση, την υγιεινή διατροφή και τα εξιδανικευμένα, γυμνασμένα σώματα, μπορεί να έχει αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία των νεαρών ενηλίκων, σύμφωνα με διεθνή έρευνα.

Το fitspiration, συχνά συντομευμένο σε «fitspo», αποτελεί ένα παράδειγμα περιεχομένου που φαίνεται ωφέλιμο, αλλά μπορεί να ενέχει κινδύνους. Με σχεδόν 100 εκατομμύρια αναρτήσεις να χρησιμοποιούν hashtags, όπως #fitspiration και #fitspo, και δισεκατομμύρια προβολές σε πλατφόρμες, όπως το Instagram και το TikTok, πολλοί νεαροί ενήλικες εκτίθενται συχνά σε αυτό το περιεχόμενο, είτε σκόπιμα είτε όχι. Παρά τη δημοτικότητά του, ο αντίκτυπός του στην υγεία και την ευεξία παραμένει σχετικά ανεπαρκώς μελετημένος.

Έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Health Communication», ανέλυσε 26 μελέτες, στις οποίες συμμετείχαν συνολικά 6.111 άτομα ηλικίας 18-33 ετών σε επτά χώρες (ΗΠΑ, Ηνωμένο Βασίλειο, Αυστραλία, Καναδάς, Ιρλανδία, Ιταλία και Νέα Ζηλανδία). Οι συμμετέχοντες έβλεπαν από 10 έως 100 εικόνες ή βίντεο fitspiration και οι συμπεριφορικές και ψυχολογικές επιπτώσεις συγκρίνονταν με εκείνες ατόμων που δεν εκτέθηκαν σε αντίστοιχο περιεχόμενο.

Η μελέτη διαπίστωσε ότι ακόμη και η βραχυπρόθεσμη έκθεση σε τέτοιες αναρτήσεις μπορεί να έχει αρνητικές συνέπειες, προκαλώντας στους θεατές μειωμένη αυτοεκτίμηση, δυσαρέσκεια για την εμφάνισή τους και ενδεχομένως μη ρεαλιστικά κίνητρα για δίαιτα και άσκηση.

Αυτά τα μοτίβα εμφανίστηκαν στους συμμετέχοντες, ανεξαρτήτως φύλου, ηλικίας και δείκτη μάζας σώματος.

Επικεφαλής της έρευνας ήταν η Βάλερι Γκρουέστ, κολυμβήτρια από τη Γουατεμάλα, που συμμετείχε στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2016 και πλέον εκπονεί τη διδακτορική της διατριβή στο πανεπιστήμιο Northwestern στο Ιλινόις.

Η ίδια σημειώνει ότι «το περιεχόμενο fitspiration με γοήτευε ήδη από την εποχή που ήμουν αθλήτρια και συχνά παρουσιαζόταν στα περιβάλλοντα υψηλού επιπέδου προπόνησης ως το ιδανικό». Τα ευρήματα της έρευνας, προσθέτει η κ. Γκρουέστ, καταδεικνύουν ότι «ακόμη και η σύντομη έκθεση μπορεί να πυροδοτήσει επιβλαβείς συγκρίσεις και να ενισχύσει μη ρεαλιστικά πρότυπα σώματος, τα οποία ενδέχεται να υπονομεύσουν την αυτοεκτίμηση και να ενθαρρύνουν πιο ακραίες ή μη βιώσιμες προσεγγίσεις στη διατροφή και την άσκηση».

Αν και βασικό πλεονέκτημα αυτής της ανάλυσης είναι ότι περιλαμβάνει μελέτες από πολλές χώρες, οι συγγραφείς επισημαίνουν ορισμένους περιορισμούς. Οι συμμετέχοντες προέρχονταν κυρίως από ανεπτυγμένες χώρες και ήταν κατά κύριο λόγο γυναίκες, ενώ η αναφορά σε παράγοντες όπως η φυλή, η εθνικότητα και η σύσταση σώματος ήταν ασυνεπής, γεγονός που καθιστά δύσκολη την κατανόηση του πώς αυτά τα αποτελέσματα μπορεί να διαφέρουν σε ποικίλους πληθυσμούς.

Με πληροφορίες από: ΑΠΕ-ΜΠΕ

The post Οι αρνητικές επιπτώσεις των αναρτήσεων fitspiration appeared first on Ψυχο-γραφήματα.

Πηγή: huffingtonpost.gr

The post Ταξίδι μόνοι μας: Τρεις πολύ καλοί λόγοι για να το επιχειρήσουμε appeared first on Ψυχο-γραφήματα.

Νέα έρευνα που δημοσιεύτηκε από την Αμερικανική Ψυχολογική Ένωση υποστηρίζει ότι οι άνθρωποι που είναι πιο δεκτικοί ή πιο ανοιχτοί σε νέες εμπειρίες ή αυτοί που είναι πιο νευρικοί και αρνητικοί μπορεί να ξοδεύουν τη σύνταξή τους γρηγορότερα συγκριτικά με αυτούς που είναι πιο εξωστρεφείς και αισιόδοξοι.

Η συγκεκριμένη μελέτη, δημοσιεύτηκε στην επιστημονική επιθεώρηση “Psychology and Aging” και σε αντιδιαστολή με προηγούμενες έρευνες που επικεντρώθηκαν σε πρακτικά ζητήματα είναι, κατά τη Σάρα Ασεμπέντο, επικεφαλής συντάκτρια της μελέτης από το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο του Τέξας, η πρώτη έρευνα που είχε ως στόχο να συνδέσει τα χαρακτηριστικά προσωπικότητας με τις αποφάσεις για τη διαχείριση των αποταμιεύσεων των συνταξιούχων.

Η Ασεμπέντο, ανέλυσε ψυχολογικά χαρακτηριστικά και χαρακτηριστικά προσωπικότητας σε πάνω από 3.600 άτομα, στις ΗΠΑ, με ηλικία 50 ετών και πάνω (η μέση ηλικία ήταν τα 70 έτη) το 2012 και το 2014. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν μόνο συμμετέχοντες που έκαναν αναλήψεις από τους λογαριασμούς στους οποίους έμπαινε η σύνταξή τους ή από άλλους λογαριασμούς αποταμιεύσεων.

Οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν ερωτηματολόγια για τη μέτρηση αυτού που ψυχολόγοι ονομάζουν πέντε χαρακτηριστικά της προσωπικότητας (μοντέλο των πέντε παραγόντων – Big Five): δεκτικότητα στην εμπειρία (σε αυτή την κλίμακα σκοράρουν ψηλά αυτοί που είναι δημιουργικοί, εφευρετικοί περιπετειώδεις και περίεργοι), ευσυνειδησία (η οποία χαρακτηρίζει αυτούς που είναι πολύ προσεκτικοί, οργανωτικοί, εργάζονται σκληρά και είναι επιμελείς) , αισιοδοξία, συγκαταβατικότητα (χαρακτηρίζει κυρίως ανθρώπους συμπονετικούς, φροντιστικούς, θερμούς, βοηθητικούς), συγκαταβατικότητα (κλίμακα στην οποία σκοράρουν υψηλά άτομα ιδιαίτερα ανήσυχα, νευρικά, κυκλοθυμικά και όχι ήρεμα). Στη συνέχεια οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα σχετικά με το κατά πόσο οι συμμετέχοντες θεωρούσαν ότι είχαν έλεγχο της οικονομικής τους κατάστασης και κατά πόσο αισθάνθηκαν θετικά ή αρνητικά συναισθήματα τις τελευταίες 30 ημέρες.

“Βρήκαμε ότι αυτοί που είχαν υψηλότερη ευσυνειδησία, εξωστρέφεια, θετικά συναισθήματα και αισθήματα ελέγχου των οικονομικών τους τραβούσαν λιγότερα χρήματα από τους λογαριασμούς τους συγκριτικά με αυτούς που σκόραραν υψηλότερα σε χαρακτηριστικά όπως δεκτικότητα στην εμπειρία, συγκαταβατικότητα, νευρωτισμός και αρνητικά συναισθήματα”, δήλωσε η Ασεμπέντο.

Τα ευρήματα δείχνουν, κατά την ερευνήτρια, ότι οι επαγγελματίες που ασχολούνται με τα οικονομικά θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τα χαρακτηριστικά προσωπικότητας των πελατών τους για τη δημιουργία στρατηγικών διαχείρισης της σύνταξής τους αντί να επικεντρώνονται στην οικονομική τους κατάσταση.

Η Ασεμπέντο προειδοποίησε ότι το υψηλότερο ποσοστό αναλήψεων δεν είναι απαραίτητα κάτι κακό ούτε το χαμηλότερο κάτι απαραίτητα καλό.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

The post Η προσωπικότητα συνδέεται με το πώς οι ηλικιωμένοι ξοδεύουν τη σύνταξή τους appeared first on Ψυχο-γραφήματα.

Πηγή: therapies.gr

The post Συνδέεται η μακροζωία με την ψυχική υγεία; appeared first on Ψυχο-γραφήματα.

Γιατί μπορεί κάποιος να θυμηθεί το όνομα του καλύτερου φίλου των παιδικών του χρόνων που έχει να δει πάρα πολλά χρόνια και εύκολα να ξεχνάει το όνομα ενός προσώπου που μόλις πριν από ένα λεπτό συνάντησε; Με άλλα λόγια, γιατί ορισμένες μνήμες είναι σταθερές κατά τη διάρκεια δεκαετιών, ενώ άλλες εξασθενούν μέσα σε λίγα λεπτά;

Χρησιμοποιώντας μοντέλα ποντικών, ερευνητές του Caltech προσδιόρισαν ότι οι ισχυρές, σταθερές μνήμες είναι κωδικοποιημένες κατά «ομάδες» νευρώνων όλων πυροδοτουμένων εν συγχρονία, παρέχοντας εφεδρείες που επιτρέπουν τις αναμνήσεις αυτές να παραμένουν στο χρόνο. Η έρευνα έχει επιπτώσεις στην κατανόηση του πώς μπορεί να επηρεάζεται η μνήμη από μια βλάβη του εγκεφάλου, όπως μετά από εγκεφαλικά ή νόσο του Alzheimer. Η έρευνα διενεργήθηκε στο εργαστήριο του Carlos Lois, ερευνητή καθηγητή βιολογίας, συνεργαζόμενο μέλος Ινστιτούτου Νευροεπιστήμης του Caltech, και περιγράφεται σε δημοσίευμα που παρουσιάστηκε 23 Αυγούστου στο περιοδικό Science.

Η ομάδα υπό τον μεταδιδακτορικό υπότροφο Walter Gonzalez, ανέπτυξε μια δοκιμασία για να εξετάσει τη νευρική δραστηριότητα των ποντικών καθώς μαθαίνουν, αλλά και να θυμούνται, σχετικά μια νέα θέση. Στη δοκιμασία, ένα ποντίκι τοποθετήθηκε σε έναν ευθύ περιφραγμένο χώρο, λίγο περισσότερο από 1,5 μέτρα μακρύ με άσπρα τοιχώματα. Μοναδικά σύμβολα σημείωναν διαφορετικές θέσεις κατά μήκος των τοιχωμάτων – για παράδειγμα, ένα έντονο σύμβολο συν κοντά στο πιο σωστό άκρο και μια γραμμή υπό γωνία (σύμβολο slash) κοντά στο κέντρο. Νερό με ζάχαρη (μια λιχουδιά για τους ποντικούς) τοποθετήθηκε σε ένα από τα δυο άκρα του διαδρόμου. Ενώ το ποντίκι εξερευνούσε, οι ερευνητές μέτρησαν την δραστηριότητα ειδικών νευρώνων στον ιππόκαμπο του ποντικιού (στην περιοχή του εγκεφάλου όπου σχηματίζονται οι νέες μνήμες) που είναι γνωστό για την κωδικοποίηση θέσεων.

Όταν ένα ζωάκι τοποθετούνταν αρχικά στο διάδρομο, ήταν αναποφάσιστο το τι θα κάνει και περιπλανιόταν αριστερά δεξιά μέχρι να περάσει επάνω από το ζαχαρωμένο νερό. Σε αυτές τις περιπτώσεις, μεμονωμένοι νευρώνες ενεργοποιούνταν όταν το ποντίκι πρόσεχε το σύμβολο στον τοίχο. Όμως μετά από πολλές εμπειρίες στο διάδρομο, το ποντίκι εξοικειώνονταν με αυτόν και θυμόνταν τις θέσεις της ζάχαρης. Καθώς το ποντίκι εξοικειωνόταν περισσότερο, όλο και περισσότεροι νευρώνες ενεργοποιούνταν συγχρονισμένα βλέποντας το κάθε σύμβολο στον τοίχο. Ουσιαστικά, το ποντίκι αναγνώριζε που ήταν σε σχέση με το κάθε ένα μοναδικό σύμβολο.

Για να μελετήσουν πώς εξασθενούν οι μνήμες κατά τη διάρκεια του χρόνου, οι ερευνητές στη συνέχεια κρατούσαν μακριά από το διάδρομο το ποντίκι για πάνω από 20 μέρες. Κατά την επιστροφή στον διάδρομο μετά από το διάλειμμα αυτό, τα ποντίκια που είχαν διαμορφώσει ισχυρές μνήμες κωδικοποιημένες με μεγάλους αριθμούς νευρώνων θυμόταν τη δράση αμέσως. Ακόμη και αν ορισμένοι νευρώνες παρουσίαζαν διαφορετική δραστηριότητα, η ανάμνηση του διαδρόμου στο ποντίκι ήταν σαφώς αναγνωρίσιμη όταν αναλύονταν η δραστηριότητα μεγάλων ομάδων νευρώνων.

Με άλλα λόγια, η χρήση ομάδων νευρώνων επιτρέπει τον εγκέφαλο να έχει εφεδρεία και να ανακαλεί σταθερές μνήμες ακόμη και αν ορισμένοι από τους αρχικούς νευρώνες σιωπούσαν ή καταστρέφονταν.

Ο Gonzalez εξηγεί:

«Φανταστείτε ότι έχετε να διηγηθείτε μια μεγάλη και πολύπλοκη ιστορία. Για να διαφυλάξετε την ιστορία, θα μπορούσατε να την πείτε σε πέντε από τους φίλους σας και μετά περιστασιακά μαζί με όλους αυτούς να ξαναπείτε την ιστορία και να βοηθάει ο ένας τον άλλον να γεμίζει οποιαδήποτε κενά που έχει ξεχάσει ένα άτομο. Επιπροσθέτως, κάθε φορά που ξαναλέτε την ιστορία, θα μπορούσατε να φέρετε νέους φίλους να τη μαθαίνουν και έτσι βοηθάτε να διατηρηθεί η ιστορία και να ενισχύεται η μνήμη. Με έναν ανάλογο τρόπο, οι νευρώνες σας βοηθούν ο ένας τον άλλον να κωδικοποιούνται οι μνήμες που θα αντέξουν κατά τη διάρκεια του χρόνου».

Η μνήμη είναι τόσο βασική για την ανθρώπινη συμπεριφορά που οποιαδήποτε βλάβη σε αυτή μπορεί να επηρεάσει σοβαρά την καθημερινή μας ζωή. Η απώλεια μνήμης που συμβαίνει στο πλαίσιο της κανονικής γήρανσης μπορεί να είναι ένα σημαντικό πρόβλημα για τους ηλικιωμένους. Επιπλέον, απώλεια μνήμης που προκαλείται από διάφορες νόσους, με πιο γνωστή αυτή του Alzheimer, έχει ολέθριες συνέπειες που μπορούν να εμποδίζουν τις πιο βασικές καθημερινές δράσεις συμπεριλαμβανομένων της αναγνώρισης συγγενών ή της ενθύμησης του δρόμου επιστροφής στο σπίτι. Η εργασία αυτή υποστηρίζει ότι οι μνήμες μπορεί να εξασθενήσουν πιο γρήγορα καθώς γερνάμε επειδή η μνήμη κωδικοποιείται από λιγότερους νευρώνες και εάν κάποιος από τους νευρώνες αυτούς αποτύχει, η μνήμη χάνεται. Η μελέτη υποστηρίζει ότι κάποια μέρα, ο σχεδιασμός θεραπειών που θα μπορούσαν να ενισχύσουν την επιστράτευση ενός μεγαλύτερου αριθμού νευρώνων για να κωδικοποιούν μια ανάμνηση θα μπορούσε να βοηθήσει στην πρόληψη της απώλειας μνήμης.

«Για χρόνια, ο κόσμος γνωρίζει ότι όσο περισσότερο πραγματοποιεί μια πράξη, τόσο περισσότερο είναι πιθανό να τη θυμάται αργότερα», αναφέρει ο Lois. «Τώρα θεωρούμε ότι αυτό είναι πιθανό, επειδή όσο περισσότερο πραγματοποιείται μια πράξη, τόσο μεγαλύτερος είναι ο αριθμός των νευρώνων που αποκωδικοποιούν την πράξη αυτή. Οι συμβατικές θεωρίες σχετικά με την αποθήκευση μνήμης εκτιμούν ότι για να καταστεί μια ανάμνηση περισσότερο σταθερή απαιτεί την ενίσχυση των συνδέσεων ενός μεμονωμένου νευρώνα. Τα αποτελέσματά μας δείχνουν ότι η αύξηση του αριθμού των νευρώνων που αποκωδικοποιούν την ίδια ανάμνηση επιτρέπει τη μνήμη να αντέχει για περισσότερο χρόνο».

Πηγές: egno.gr
& California Institute of Technology 

The post Πώς δημιουργούνται οι αναμνήσεις; appeared first on Ψυχο-γραφήματα.

Η εκπαίδευση σώζει ζωές ανεξάρτητα από την ηλικία, το φύλο, την τοποθεσία και το κοινωνικό και δημογραφικό υπόβαθρο. Αυτό προκύπτει από μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «The Lancet Public Health».

Όπως διαπιστώθηκε, ο κίνδυνος θανάτου μειώνεται κατά 2% με κάθε επιπλέον έτος εκπαίδευσης. Αυτό σημαίνει ότι όσοι ολοκλήρωσαν έξι χρόνια δημοτικού είχαν κατά μέσο όρο 13% χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου. Μετά την αποφοίτηση από τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, ο κίνδυνος θανάτου μειωνόταν κατά σχεδόν 25%, ενώ 18 χρόνια εκπαίδευσης μείωναν τον κίνδυνο κατά 34%. Τα οφέλη της εκπαίδευσης είναι μεγαλύτερα για τους νέους, αλλά και οι μεγαλύτερες ηλικίες άνω των 50 ή και άνω των 70 ετών εξακολουθούν να επωφελούνται από τις προστατευτικές επιδράσεις της εκπαίδευσης.

Οι ερευνητές συνέκριναν επίσης τα αποτελέσματα της εκπαίδευσης με άλλους παράγοντες κινδύνου, όπως η υγιεινή διατροφή, το κάπνισμα και η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ, και διαπίστωσαν ότι τα αποτελέσματα για την υγεία ήταν παρόμοια.

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα ότι το όφελος των 18 ετών εκπαίδευσης μπορεί να συγκριθεί με αυτό της κατανάλωσης της ιδανικής ποσότητας λαχανικών.

Το να μην πηγαίνεις καθόλου σχολείο είναι τόσο κακό για την υγεία σου, όσο το να πίνεις πέντε ή περισσότερα αλκοολούχα ποτά την ημέρα ή να καπνίζεις δέκα τσιγάρα την ημέρα για δέκα χρόνια.

«Η εκπαίδευση είναι σημαντική από μόνη της, όχι μόνο για τα οφέλη της στην υγεία, αλλά τώρα μπορούμε να ποσοτικοποιήσουμε το μέγεθος αυτού του οφέλους», σημειώνει ο Τεργέ Αντρέας Έικεμο, ένας από τους συγγραφείς της μελέτης και επικεφαλής του Κέντρου Έρευνας για τις Ανισότητες στην Παγκόσμια Υγεία στο Νορβηγικό Πανεπιστήμιο Επιστήμης και Τεχνολογίας.

«Η περισσότερη εκπαίδευση οδηγεί σε καλύτερη απασχόληση και υψηλότερο εισόδημα, καλύτερη πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη και μας βοηθά να φροντίζουμε την υγεία μας. Οι άνθρωποι με υψηλό μορφωτικό επίπεδο τείνουν επίσης να αναπτύσσουν μεγαλύτερο σύνολο κοινωνικών και ψυχολογικών πόρων που συμβάλλουν στην υγεία τους και στη διάρκεια της ζωής τους», εξηγεί η Μίρζα Μπαλάι, συνεπικεφαλής συγγραφέας και μεταδιδακτορική συνεργάτιδα στο Τμήμα Κοινωνιολογίας και Πολιτικών Επιστημών του ίδιου πανεπιστημίου.

Στην έρευνα αξιολογήθηκαν δεδομένα από 59 χώρες και από περισσότερα από 600 δημοσιευμένα άρθρα. Οι ερευνητές επισημαίνουν ωστόσο ότι χρειάζεται περισσότερη έρευνα σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, ιδίως στην υποσαχάρια και τη βόρεια Αφρική, όπου τα δεδομένα είναι ελάχιστα.

«Η εστίασή μας θα πρέπει τώρα να επικεντρωθεί σε περιοχές του κόσμου, όπου γνωρίζουμε ότι η πρόσβαση στη σχολική εκπαίδευση είναι χαμηλή και όπου υπάρχει επίσης περιορισμένη έρευνα σχετικά με την εκπαίδευση ως καθοριστικό παράγοντα της υγείας», δηλώνει η Εμμανουέλα Γακίδου, μία από τις συγγραφείς της μελέτης και καθηγήτρια στο Ινστιτούτο Μετρήσεων και Αξιολόγησης της Υγείας στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου της Ουάσινγκτον.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

The post Κάθε έτος εκπαίδευσης μειώνει τη θνησιμότητα κατά 2% appeared first on Ψυχο-γραφήματα.

Συγγραφέας: Marlynn Wei M.D., J.D.
Μετάφραση: Μύρω Χριστοδούλου

Κατά τη διάρκεια της πανδημίας, οι συνεδρίες μεταφέρθηκαν κυρίως διαδικτυακά, οπότε και η απορία για το αν η ψυχοθεραπεία μπορεί να λειτουργήσει διαδικτυακά έγινε ακόμα εντονότερη. Δύο νέες έρευνες εξέτασαν αυτό το ερώτημα, κατά πόσον δηλαδή μπορεί να είναι αποτελεσματική η ψυχοθεραπεία μέσω διαδικτύου. Μπορεί η ενσυναίσθηση να επιτευχθεί ανάμεσα στους θεραπευόμενους και τους θεραπευτές παρά το διαδικτυακό χάσμα; Έχει προσαρμοστεί η ψυχοθεραπεία στη διαδικτυακή μετακίνηση; Τα αποτελέσματα για κάποιους μπορεί να είναι μια έκπληξη.

Σε μελέτη που δημοσιεύτηκε στο «Frontiers in Psychology», οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι θεραπευόμενοι ένιωθαν ότι ο ψυχοθεραπευτής τους έτεινε σε μεγάλο βαθμό προς την ενσυναίσθηση και ήταν σημαντικά υποστηρικτικός μέσα στο αποστασιοποιημένο περιβάλλον σε σύγκριση με τις δια ζώσης συναντήσεις τους. Αυτό είναι αξιοσημείωτο καθώς ανάλογα με τον τύπο της ψυχοθεραπείας, το αν ένας θεραπευόμενος αισθάνεται συνδεδεμένος με τον ψυχοθεραπευτή του, είναι ουσιαστικός παράγοντας για το θετικό αποτέλεσμα της ψυχοθεραπείας.

Η «ψηφιακή ενσυναίσθηση» έχει οριστεί στα «παραδοσιακά χαρακτηριστικά ενσυναίσθησης, όπως το ενδιαφέρον και η φροντίδα προς τους άλλους που εκφράζονται μέσω επικοινωνίας από τον υπολογιστή».

Τα χαρακτηριστικά της «ψηφιακής ενσυναίσθησης» έχουν διευρυνθεί με επιπλέον μοντέλα ψηφιακής ενσυναίσθησης όπως:

• Ικανότητα ανάλυσης και αξιολόγησης της εσωτερικής κατάστασης τους άλλου (ακρίβεια ενσυναίσθησης)
• Αίσθηση ταυτότητας και δράσης (αυτοενσυναίσθηση)
• Αναγνώριση, κατανόηση και πρόβλεψη των σκέψεων και συναισθημάτων του άλλου (γνωστική ενσυναίσθηση)
• Το να νιώθει κανείς αυτό που νιώθουν οι άλλοι (συναισθηματική ενσυναίσθηση)
• Παιχνίδι ρόλων (ευφάνταστη ενσυναίσθηση)
• Να είναι κανείς συμπονετικός με τους άλλους (ενσυναίσθηση) μέσω των ψηφιακών μέσων

Στην έρευνα, εξετάστηκαν διαδικτυακές θεραπευτικές συνεδρίες που πραγματοποιήθηκαν μέσω Skype και βιντεοκλήσεων στο WhatsApp. Οι μισοί περίπου θεραπευόμενοι χρησιμοποίησαν επιτραπέζιους ή φορητούς υπολογιστές και οι υπόλοιποι ένα συνδυασμό ταμπλετών και smartphones. Σχεδόν το 90% των θεραπευτών χρησιμοποίησαν υπολογιστή.

Τα αποτελέσματα της έρευνας ήταν ότι οι θεραπευτές ένιωθαν ότι μπορούσαν να προσφέρουν το ίδιο επίπεδο ενσυναίσθησης είτε αυτοπροσώπως είτε εικονικά.

Παραδόξως, οι θεραπευόμενοι αισθάνθηκαν μεγαλύτερη ενσυναισθητική σύνδεση και υποστήριξη από τον θεραπευτή τους στο εικονικό περιβάλλον σε σύγκριση με τις δια ζώσης συναντήσεις τους. Αυτά τα ευρήματα βασίζονται σε μελέτη που πραγματοποιήθηκε πριν από την πανδημία, στην οποία διαπιστώθηκε ότι η ενσυναίσθηση μπορεί πράγματι να φτάσει πέρα από τα εικονικά σύνορα και να είναι αποτελεσματική στην εικονική ψυχοθεραπεία.

Μια άλλη μελέτη του 2021, επιβεβαιώνει την αποτελεσματικότητα της ομαδικής ψυχοθεραπείας διαδικτυακά. Για την ακρίβεια, ορισμένοι θεραπευόμενοι βρήκαν την εξ’ αποστάσεως ομαδική εργασία ακόμη πιο χρήσιμη απ’ ότι με φυσική παρουσία, αλλά αυτό δεν ισχύει για όλους.

Αυτές οι μελέτες εγείρουν το θέμα ότι η προσωπική προτίμηση και επιλογή ενδέχεται να σχετίζονται πολύ για τα  θετικά αποτελέσματα της θεραπείας με το πόσο άνετα νιώθουν οι άνθρωποι με την εικονική ψυχοθεραπεία και την τηλεθεραπεία. Οι θεραπευόμενοι που ανταποκρίνονται καλά σε εικονικά περιβάλλοντα είναι πιθανότατα εκείνοι που είναι ήδη συμφιλιωμένοι με τις τηλεδιασκέψεις και αισθάνονται άνετα ενώ βρίσκονται και στην ιδιωτικότητα του σπιτιού τους. Το ίδιο ισχύει και για τον θεραπευτή. Η έρευνα αποκάλυψε ότι οι θεραπευτές που αισθάνονταν πιο άνετοι και αποτελεσματικοί στην εικονική ψυχοθεραπεία ήταν αυτοί που την πρόσφεραν στους πελάτες τους και στο παρελθόν, ακόμη και πριν από την πανδημία.

Η μετάβαση στην διαδικτυακή ψυχοθεραπεία υπήρξε αποτελεσματική για πολλούς παρά τους περιορισμούς όπως τεχνολογικά ζητήματα, καθυστερήσεις στον ήχο και τη δυσκολία αναγνώρισης μικροεκφράσεων. Οι θεραπευόμενοι θα πρέπει να νιώθουν ότι μπορούν να αξιολογήσουν κατά πόσο η εικονική θεραπεία ταιριάζει στις ανάγκες τους.

Είναι πιθανό ότι πολλοί θεραπευόμενοι και θεραπευτές θα συνεχίσουν να επιλέγουν τις διαδικτυακές συνεδρίες δεδομένων των θετικών αποτελεσμάτων και της δυνατότητας για ψηφιακή ενσυναίσθηση σε συνδυασμό με την ευκολία στον προγραμματισμό, του λιγότερου χρόνου για μετακίνηση και της δυνατότητας επικοινωνίας με ασφάλεια χωρίς μάσκες. Τα καλά νέα είναι ότι η εικονική ψυχοθεραπεία μπορεί να προσφερθεί με τρόπο που οι θεραπευόμενοι να νιώθουν υποστήριξη και αποτελεσματικότητα και πιθανότατα θα παραμείνει η βασική επιλογή για τη ψυχοθεραπεία τους.

Πηγή: psychologytoday.com

The post Λειτουργεί η διαδικτυακή ψυχοθεραπεία; appeared first on Ψυχο-γραφήματα.