Η αφιέρωση υπερβολικού χρόνου μπροστά σε μια οθόνη έχει αρνητική επίδραση στη φαντασία των παιδιών, σύμφωνα με δημοσκόπηση σε νηπιαγωγούς την οποία επικαλείται η Independent.

Τα παιδιά σήμερα ξοδεύουν πάρα πολύ χρόνο μπροστά σε οθόνες (smartphones, tablets, τηλεόραση). Αν και δεν είναι λίγοι αυτοί που υποστηρίζουν ότι η ενασχόληση με την τεχνολογία συμβάλλει στην ανάπτυξη των παιδιών, οι ειδικοί λένε ότι το να αφιερώνει ένα παιδί υπερβολικό χρόνο μπροστά σε μια οθόνη μπορεί να έχει κόστος στη φαντασία του.

Σε μια δημοσκόπηση που έγινε σε 1.000 νηπιαγωγούς από τον ιστότοπο daynurseries.co.uk, φάνηκε ότι περίπου τα δύο τρίτα των επαγγελματιών που ασχολούνται με παιδιά πιστεύουν ότι οι οθόνες τα κάνουν λιγότερο δημιουργικά.

Συγκεκριμένα, το 48% των νηπιαγωγών δήλωσε ότι υπάρχουν παιδιά με φανταστικούς φίλους στο νηπιαγωγείο, το 72% συμφώνησε ότι το ποσοστό αυτό των παιδιών έχει μειωθεί αισθητά τα τελευταία πέντε χρόνια και το 63% θεώρησε υπεύθυνες τις οθόνες για τη μείωση της εφευρετικότητας.

Οι απόψεις των ειδικών ποικίλουν. Ο Ντέιβιντ Ράιτ, ιδιοκτήτης του παιδικού σταθμού «Paint Pots» στο Σάουθχαμπτον, συμφωνεί με τα ευρήματα της έρευνας και εξηγεί ότι όταν τα παιδιά είχαν περισσότερο ελεύθερο χρόνο, ανάγκαζαν το μυαλό τους να κάνει κάτι δημιουργικό, όπως να φτιάξει έναν φανταστικό φίλο, ενώ, σήμερα, παίρνουν εικόνες από την τηλεόραση ή τα τάμπλετ, κάτι που μειώνει την ικανότητα να χρησιμοποιήσουν τη δική τους φαντασία.

«Δεν αφήνουμε πλέον τα παιδιά να βαρεθούν»

Από την άλλη η δρ. Πέιτζ Ντέιβις καθηγήτρια ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο Γιορκ, λέει πως είναι απλά ο τρόπος που παίζουν τα παιδιά που έχει αλλάξει. Πριν τις οθόνες, κατά την ίδια, το παιχνίδι ήταν πιο αυθόρμητο και τα παιδιά έπαιρναν ερεθίσματα από τους γονείς ή τα άλλα παιδιά, ενώ, σήμερα, δεδομένης της δομή της τηλεόρασης θεωρούν ότι πρέπει να παίξουν με τον τρόπο που αυτή υποδεικνύει.

Πρόσφατη έρευνα από το Πανεπιστήμιο της Αλμπέρτα στον Καναδά υποστήριξε παράλληλα ότι ο χρόνος που περνούν τα παιδιά μπροστά στην οθόνη σχετίζεται με προβλήματα συμπεριφοράς και προσοχής στα παιδιά. Ανάλογα με το χρόνο που περνούσαν τα παιδιά μπροστά στην οθόνη, βρέθηκαν τα αντίστοιχα πρότυπα συμπεριφοράς.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα παιδιά που περνούσαν πολύ χρόνο μπροστά στην οθόνη στην ηλικία των τριών και των πέντε ετών είχαν μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης προβλημάτων προσοχής και συμπεριφοράς.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

The post Η οθόνη ‘σκοτώνει’ τη φαντασία των παιδιών appeared first on Ψυχο-γραφήματα.

Μπορεί οι διακοπές να σηματοδοτούν στιγμές χαλάρωσης και ξεγνοιασιάς για τις περισσότερες οικογένειες, ωστόσο για κάποιες το καλοκαίρι συνιστά περίοδο σκληρών διαπραγματεύσεων και εντάσεων. Συγκεκριμένα, οι διακοπές μετά το διαζύγιο σε μια οικογένεια, ειδικά οι πρώτες συνεπάγεται ένα ακανθώδες ζήτημα εφόσον οι ισορροπίες έχουν διαταραχθεί και απαιτείται ειδική διαχείριση.

Αρχικά, το διαζύγιο και οι μετέπειτα οικογενειακές σχέσεις πυροδοτούν μια σειρά από μεταβατικές εμπειρίες και αλλαγές στους ρόλους των μελών τους. Έχουν σημειωθεί σημαντικές επιδράσεις στη ψυχοκοινωνική προσαρμογή των παιδιών με σημαντικότερη τη διευκόλυνση ή αντίστροφα τον περιορισμό της θετικής εξέλιξης των παιδιών. Οι ελάχιστες συγκρούσεις, η δημιουργία συνεργατικής και υποστηρικτικής φροντίδας με αμοιβαίες συναινέσεις και εμπιστοσύνη χτίζουν το κατάλληλο περιβάλλον για την ορθή ανατροφή των παιδιών χωρίς άγχος και χωρίς υιοθέτηση αρνητικών συμπεριφορών.

Ειδικότερα, τα παιδιά καλούνται στις πρώτες διακοπές να τις περάσουν σε δύο δόσεις, το οποίο μέχρι πρότινος δε συνέβαινε με αποτέλεσμα να παρουσιάζονται δυσκολίες σε όλα τα εμπλεκόμενα μέλη. Πάραυτα, με οργάνωση και σωστή προετοιμασία το καλοκαίρι μπορεί να αποβεί αξέχαστο προσφέροντας χαρά και ξεκούραση σε όλους.

Πώς θα μπορούσαμε να εξασφαλίσουμε χαρούμενες διακοπές τόσο για το παιδί όσο και για εμάς;

Α. Προηγούμενος σχεδιασμός

• Συχνές παρανοήσεις και προστριβές δημιουργούνται στο(ν)/(μη) σχεδιασμό των αδειών και στο διαχωρισμό των ημερών που έκαστος θα περάσει με το παιδί μαζί. Αρχίζουμε τις συζητήσεις όσο τον δυνατόν νωρίτερα ώστε να εξασφαλίσουμε και για τους δύο τις καλύτερες δυνατές ημερομηνίες και να μη βρεθούμε προ εκπλήξεως. Συζητάμε με ψυχραιμία και προσπαθούμε να κάνουμε από κοινού βήματα και να μη λειτουργήσουμε ιδιοτελώς.
• Σε αυτό το σημείο είναι σημαντικό να επικοινωνηθεί από τον γονέα που έχει την κύρια επιμέλεια το πρόγραμμα του παιδιού όσον αφορά τις ώρες φαγητού, φαρμακευτική αγωγή κ.λπ. ώστε να μην υπάρχει αναντιστοιχία στο πλαίσιο που θέτει ό ένας κηδεμόνας σε σχέση με τον άλλον. Η απόκλιση μπορεί να δημιουργήσει αναστάτωση σε αυτό που το παιδί έχει μάθει, άρα κρίνεται αναγκαίο να συμφωνήσουμε σε ένα «θεωρητικό» συμβόλαιο.

 Β. Προετοιμασία του παιδιού

• Τα παιδιά μικρότερης ηλικίας επειδή διακατέχονται από άγχος αποχωρισμού ενδεχομένως να εμφανίσουν αρνητικές αντιδράσεις στην ιδέα της απομάκρυνσης απ’ το βασικό γονέα-φροντιστή που συνήθως είναι η μαμά. Οι γονείς από κοινού πρέπει να προετοιμάσουν το παιδί νωρίτερα και να τους εξηγήσουν με κατανόηση και υπομονή ότι οι διακοπές είναι μια ευκαιρία για το ίδιο το παιδί να εμπλουτίσει τη σχέση του με τον γονέα που λόγω διαζυγίου δεν περνά τον ίδιο χρόνο. Μπορεί να χρειαστεί να υπενθυμίσουμε ότι, για τον χωρισμό δε φταίει κάποιος και φυσικά το ίδιο το παιδί αλλά είναι μια επιλογή ζωής που αλλάζει την καθημερινότητα της οικογένειας αλλά όχι την αγάπη και τη φροντίδα.
• Θα πρέπει να τονιστεί ότι ο γονέας που μένει πίσω μόνος του θα είναι καλά, θα συνεχίσει την εργασία του ή ό,τι άλλο έχει προγραμματίσει και θα αναμένει τη δική του σειρά να πάει διακοπές με το παιδί του.
• Τηρούμε τη δέσμευση ότι θα έχουμε καθημερινή επικοινωνία, όσες φορές θελήσει το παιδί να επικοινωνήσει και να μοιραστεί σκέψεις και εμπειρίες.

Γ. Κατά τη διάρκεια των διακοπών

• Σε περίπτωση που το παιδί βρίσκεται διακοπές με τον άλλο γονέα και κάποια στιγμή δε θελήσει να επικοινωνήσει διότι παίζει, είναι στη θάλασσα κ.λπ. δε χρειάζεται να απαιτήσετε να το κάνει και να νιώσετε ότι σας ξέχασε. Πιθανότητα το παιδί αισθάνεται ασφάλεια και απολαμβάνει τον χρόνο του εκεί και δε θέλει να διακόψει. Είναι σημαντικό να ξέρει ότι επικοινωνήσατε και ότι νοιάζεστε γι’ αυτό.

Επιπρόσθετα, η επικοινωνία μας στο παιδί αναφορικά με τον άλλο γονέα θα πρέπει να μην έχει επικριτικό ή απαξιωτικό ύφος.

Μην ξεχνάτε ότι το παιδί θέλει να συσχετίζεται ομαλά και με τους δύο γονείς και τρέφει εξίσου δυνατά συναισθήματα. Το να του προκαλέσουμε ενοχές ότι μας ξέχασε ή ότι περνάει καλύτερα εκεί απ’ ότι με εμάς μόνο σύγχυση και αμφιθυμία μπορεί να επιφέρει στο παιδί.

• Απ’ την άλλη, αν βρισκόμαστε στη θέση του γονέα που έχει περάσει το λιγότερο χρόνο με το παιδί και πηγαίνουμε διακοπές μπορούμε να εμπλακούμε σε δραστηριότητες, να έρθουμε σε επαφή με τη φύση ή να ξεκινήσουμε ένα χόμπι με σκοπό να συνδεθούμε με το παιδί μας και να χτίσουμε ξεχωριστά πλέον τη σχέση μας.

Δ. Ο γονέας που μένει χωρίς το παιδί

• Για το διάστημα που το παιδί θα βρίσκεται διακοπές με τον άλλον κηδεμόνα, καλό θα ήταν και να το δούμε σαν μια ευκαιρία για να αναστοχασμό και επαναπροσδιορισμό του ρόλου μας στο χρόνο που δεν έχουμε την επιμέλεια του παιδιού. Το να ανησυχούμε που δεν έχουμε τον έλεγχο της φροντίδας και την επίβλεψη του παιδιού μπορεί να είναι δυσλειτουργικό για τις μεταξύ μας σχέσεις. Τα παιδιά προσαρμόζονται πιο γρήγορα απ’ ότι νομίζουμε στις διακοπές τους και κατά πάσα πιθανότητα θα περνάνε ωραίες στιγμές.
• Επί τη ευκαιρία, μπορούμε και εμείς που μένουμε πίσω να αξιοποιήσουμε το χρόνο μας κάνοντας πράγματα που μας αρέσουν αλλά αδυνατούσαμε να πραγματοποιήσουμε λόγω παιδιού. Δίνουμε και εμείς χρόνο στον εαυτό μας και στον κοινωνικό περίγυρό μας, που λόγω γονικών υποχρεώσεων είχε παραγκωνιστεί.
• Μην ξεχνάμε ότι και το παιδί έχει την ανάγκη να βρίσκονται δίπλα σε γονείς που μεριμνούν και για τη δική τους ευεξία και ξεκούραση.

Τέλος, ως ενήλικα μέλη θα πρέπει να μην ξεχνάμε ότι η εικόνα μιας ευτυχισμένης οικογένειας που στις διακοπές είναι όλοι μαζί σε μια παραλία κάτω απ’ τον ήλιο δεν αντικατοπτρίζει πάντοτε την πραγματικότητα και δε χρειάζεται αν είμαστε χωρισμένοι να το διοχετεύσουμε στα παιδιά ως έλλειμμα ή προσωπική αποτυχία. Είναι σκόπιμο να λάβουμε υπόψη μας ότι το διαζύγιο δεν συνιστά ένα στατικό γεγονός και απαιτεί συναισθηματική ωριμότητα, ενσυναίσθηση χωρίς εγωκεντρικά στοιχεία με επίκεντρο το όφελος και μόνο του παιδιού. Εξάλλου, οι γονείς ακόμα και αν επιλέξουν χωριστούς δρόμους ως ζευγάρι να διανύσουν, παραμένουν οι κύριοι φροντιστές και υπεύθυνοι για την κάλυψη συναισθηματικών και υλικών αναγκών και τη διαπαιδαγώγησή του.

Για οποιαδήποτε περαιτέρω πληροφορία ή διευκρίνιση μπορείτε να καλέσετε δωρεάν στην «Ευρωπαϊκή Γραμμή Υποστήριξης Παιδιών 116111», ώστε να συζητήσετε με έναν ψυχολόγο του Οργανισμού «Το Χαμόγελο του Παιδιού» όλα αυτά που μπορεί να σας απασχολούν σε σχέση με το παιδί σας.

Βιβλιογραφία:

Buchanan, C.M., & Heiges, K.L.(2001). When conflict continues after the marriage ends: Effects on post-divorce conflict on children

Amato PR, Keith B. Parental divorce and the well-being of children: a meta-analysis. Psychol Bull. 1991 Jul;110(1):26-46.

The post Πρώτες Καλοκαιρινές διακοπές των παιδιών μετά το διαζύγιο των γονέων appeared first on Ψυχο-γραφήματα.

Από τους Ελίντα Καλπογιάννη, Παιδιατρική Εργοθεραπεύτρια
Κωνσταντίνο Φύσσα, Ψυχοθεραπευτή
Εύη Αβδελιδου, Σχολική Ψυχολόγο  * 

Το παιχνίδι σε εξωτερικούς χώρους είναι πολύ σηµαντικό καθώς συµβάλλει στη νοητική, κοινωνική και αισθησιοκινητική ανάπτυξη των παιδιών. Παρά τη µεγάλη του σηµασία, όµως, τα τελευταία χρόνια φαίνεται πως τα παιδιά παίζουν έξω όλο και λιγότερο. Κάποιοι ειδικοί υποστηρίζουν ότι η µείωση του παιχνιδιού σε εξωτερικούς χώρους, και ιδιαίτερα στη φύση, έχει σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία των παιδιών.

Τα παιδιά περνούν πολύ χρόνο µπροστά σε οθόνες και σε κλειστούς χώρους, εν µέρει επειδή δεν επιτρέπεται να παίζουν ελεύθερα σε εξωτερικούς χώρους. Όταν τους επιτρέπεται, συχνά δεν βρίσκουν κατάλληλους χώρους και οµάδες άλλων παιδιών για να παίξουν. Σε πρόσφατη διεθνή έρευνα (Dorothy,2009), το 54 τοις εκατό των µητέρων κατέταξαν το να παίζουν έξω, σε µια παιδική χαρά ή το πάρκο, µεταξύ των δραστηριοτήτων που έκαναν τα παιδιά τους πιο ευτυχισµένα. Το εξωτερικό παιχνίδι ξεπέρασε όλες τις άλλες δραστηριότητες, συµπεριλαµβανοµένης της τηλεόρασης (41 τοις εκατό) και της χρήσης ηλεκτρονικών παιχνιδιών (19 τοις εκατό). Μια άλλη έρευνα (Clarke, 2010) έδειξε ότι το 89 τοις εκατό των παιδιών προτιµάει το υπαίθριο παιχνίδι µε τους φίλους του παρά την τηλεόραση.

Τα παραπάνω στοιχεία επιβεβαιώνουν αυτό που οι περισσότεροι γνωρίζουµε ενστικτωδώς, πως τα παιδιά έχουν τη διάθεση και την επιθυµία να παίζουν σε εξωτερικούς χώρους. Έρευνες δείχνουν, όµως, πως πέρα από τον περιορισµό των κατάλληλων εξωτερικών χώρων παιχνιδιού, κυρίως στις πόλεις, το παιχνίδι έξω έχει µειωθεί και λόγω κάποιων δυσλειτουργικών αντιλήψεων των ενηλίκων. Σύµφωνα µε τους Sutterby και Frost (2002) πάρα πολλοί εκπαιδευτικοί, πολιτικοί και γονείς πιστεύουν ότι το παιχνίδι σε εξωτερικό χώρο παίρνει πολύ χρόνο σε σχέση µε τις ακαδηµαϊκές δραστηριότητες. Έτσι το διάλειµµα και το µάθηµα της φυσικής αγωγής σε πολλά σχολεία έχει περιοριστεί ή έχει εντελώς εξαλειφθεί. Επίσης, συχνά οι ενήλικες αποφεύγουν να εκθέτουν τα παιδιά σε παιχνίδι έξω λόγω φόβων πως τα παιδιά θα κρυώσουν, θα λερωθούν, θα χτυπήσουν ή θα εκτεθούν σε µικρόβια.

Παιχνίδι σε φυσικό και διαµορφωµένο εξωτερικό περιβάλλον

Υπάρχουν δυο διαφορετικά ήδη εξωτερικών χώρων για παιχνίδι: το φυσικό περιβάλλον και το διαµορφωµένο περιβάλλον. Σίγουρα υπάρχουν διάφορες σε αυτά τα δύο περιβάλλοντα, αλλά και τα δύο µε τον τρόπο τους συµβάλλουν στην ανάπτυξη του παιδιού, καθώς η ποικιλοµορφία του εξωτερικού περιβάλλοντος επιδρά στη συµπεριφορά και ενισχύει τις ευκαιρίες για δηµιουργικότητα, για µάθηση και για ανάπτυξη. Έρευνες στη Νορβηγία (Fjortoft and Sageie,2000) κατέληξαν στο συµπέρασµα ότι η δοµή του εξωτερικού περιβάλλοντος έχει άµεση σχέση µε τον τύπο του παιχνιδιού που θα επιλέξουν τα παιδιά.

Παιχνίδι στο φυσικό περιβάλλον

Το παιχνίδι στο φυσικό περιβάλλον είναι το λιγότερο διερευνηµένο. Αφορά χώρους που δεν έχουν διαµορφωθεί από ανθρώπους, δηλαδή δάση, λιβάδια, παραλίες, ποτάµια, λίµνες κ.λπ. Οι ειδικοί δεν εστιάζονται την έκταση του χώρου, άρα µπορεί να είναι από ένα µικρό ρέµα, µέχρι η πλαγιά ενός βουνού.

Ο τρόπος που οι ενήλικες και τα παιδιά αντιλαµβάνονται το φυσικό περιβάλλον είναι διαφορετικός. Οι ενήλικες «βλέπουν» το περιβάλλον πιο µακροσκοπικά ενώ τα παιδιά πιο µικροσκοπικά. Για παράδειγµα, ο ενήλικας µπορεί να επιλέξει ένα σηµείο χάρη στην όµορφη θέα ή στην ποικιλία του τοπίου, ενώ τα παιδιά µπορεί να εστιαστούν σε πολύ συγκεκριµένο σηµείο του περιβάλλοντος, για παράδειγµα σε µια µυρµηγκοφωλιά, σε έναν κορµό δέντρου ή σε µια λακκούβα µε νερό. Τα παιδιά αντιλαµβάνονται το περιβάλλον πιο λειτουργικά, ως χώρο για παιχνίδι, ενώ οι ενήλικες το βλέπουν πιο πολύ από την αισθητική οπτική. Αυτό πρέπει να το έχουµε υπόψη µας, όταν είµαστε µε τα παιδιά στη φύση ή όταν σχεδιάζουµε µια γωνιά παιχνιδιού.

Ο Richard Louv στο βιβλιο του Last Child in the Woods: Saving Our Children from Nature-Deficit Disorder υποστηρίζει ότι είναι σηµαντικό τα παιδιά να παίζουν σε εξωτερικούς χώρους και υποστηρίζει ότι η µείωση του παιχνιδιού στο φυσικό περιβάλλον έχει αρνητικές επιπτώσεις στην την υγεία των παιδιών, χρησιµοποιώντας µάλιστα τον όρο «διαταραχές εξαιτίας της αποµάκρυνσης από τη φύση». Υποστηρίζει ότι τα παιδιά στη φύση βρίσκουν ελευθερία, φαντασία και ιδιωτικότητα, φτιάχνουν έναν κόσµο που ξεχωριστός από τον κόσµο των ενηλίκων και πολλές φορές φαντασιακό. Η ποικιλία των αισθητηριακών ερεθισµάτων που υπάρχει στη φύση δεν µπορεί να αναπαραχθεί ή να αντιγραφεί σε κατασκευασµένα περιβάλλοντα.

Παιχνίδι σε διαµορφωµένο εξωτερικό περιβάλλον

Οι Bixler και Floyd (1997) υποστηρίζουν ότι µερικές φορές η φύση µπορεί να είναι «άβολη» για αρκετούς ενήλικες και παιδιά που έχουν συνηθίσει τη ζωή στη πόλη και οι τοποθεσίες µε κατασκευασµένο εξωτερικό περιβάλλον δίνουν στα παιδιά την δυνατότητα να παίξουν έξω µε περισσότερη «ασφάλεια» από ό,τι σε ένα δάσος ή σε ένα λιβάδι. Για να ισχύει κάτι τέτοιο, όµως, το περιβάλλον πρέπει να έχει διαµορφωθεί έτσι ώστε να προσφέρει παρόµοιες ευκαιρίες µε τον φυσικό χώρο, κάτι που, δυστυχώς, τις περισσότερες φορές δεν συµβαίνει.

Για τα παιδιά, ο χώρος της αυλής, του παιδικού σταθµού ή και του σχολείου αποτελεί τον πιο σηµαντικό εξωτερικό και διαµορφωµένο χώρο για παιχνίδι.

Είναι σηµαντικό να συµπεριλαµβάνουµε και φυσικά στοιχεία στους διαµορφωµένους εξωτερικούς χώρους. Έχει παρατηρηθεί ότι οι αυλές µε πράσινο ενισχύουν το συνεργατικό παιχνίδι έναντι του ανταγωνιστικού. Σύµφωνα µε τους Dyment and Bell’s «οι αυλές έγιναν πιο ειρηνικές και αρµονικές όταν προστέθηκαν τέτοια στοιχεία πρασίνου».

Αυτά τα στοιχεία «πρασίνου» µπορεί να είναι κάτι σχετικά απλό, όπως κάποια δέντρα, ένα µικρό παρτέρι, γλάστρες ή κάτι πιο πολύπλοκο.

Εισάγοντας στοιχεία «πρασίνου» τα παιδιά έχουνε περισσότερες επιλογές για δραστηριότητες, ανάλογα µε τις ανάγκες τους και τα ενδιαφέροντα τους. Άλλα παιδιά µπορεί να σκαλίζουν, αλλά να ποτίζουν, άλλα να φυτεύουν κ.λπ.

Η αξία του παιχνιδιού σε εξωτερικούς χώρους

 Ένα σηµαντικό πρόβληµα είναι, όπως έχει προαναφερθεί, η διαφορετική στάση που έχουν οι ενήλικες και τα παιδιά για τη σηµασία του παιχνιδιού. Όλοι συµφωνούν ότι τα παιδιά πρέπει να παίζουν έξω, όµως συχνά η πραγµατικότητα απέχει από τη θεωρία. Το παιχνίδι στον εξωτερικό χώρο, είτε στη φύση είτε σε διαµορφωµένους χώρους, είναι όµως θεµελιώδες για την ανάπτυξη των παιδιών.

Το παιχνίδι σε εξωτερικό χώρο προσφέρει στα παιδιά ποικιλία περιβαλλοντικών ερεθισµάτων, που συµβάλλουν στην καλύτερη υγεία τους, την αύξηση της φυσικής τους δραστηριότητας, την ανάπτυξη της αισθητηριακής τους επεξεργασίας, τη βελτίωση των κινητικών τους δεξιοτήτων, τη ρύθµιση της διέγερσής τους, την ανάπτυξη του πειραµατισµού, καθώς και την κοινωνικότητά τους.

Το εξωτερικό περιβάλλον, είτε αυτό είναι κατασκευασµένο είτε φυσικό, είναι σηµαντικό για την ανάπτυξη των παιδιών και αυτό θα πρέπει να λαµβάνεται υπόψη στον προγραµµατισµό και το σχεδιασµό, τόσο σε τοπικό όσο και σε εθνικό επίπεδο.

Το παιχνίδι σε εξωτερικούς χώρους, ειδικά για τα παιδιά προσχολικής ηλικίας, είναι πολύ σηµαντικό καθώς βοηθάει στην ανάπτυξη τοµέων όπως:

• η περιέργεια
• η εξερεύνηση
• η ανάληψη ρίσκου και η αξιολόγησή του
• ο συντονισµός των αδρών και λεπτών κινήσεων
• η αισθητηριακή επεξεργασία
• η συγκέντρωση
• η αυτορρύθµιση
• η ικανότητα απορρόφησης πληροφοριών
• η κοινωνικοποίηση

Το παιχνίδι σε εξωτερικούς χώρους και ιδιαίτερα στη φύση προσφέρει:

Σωµατική υγεία

Βοηθάει στην καλή σωµατική υγεία και πιο ειδικά στην καταπολέµηση της παιδικής παχυσαρκίας και την πρόληψη του διαβήτη και των καρδιαγγειακών παθήσεων. Επίσης το παιχνίδι σε εξωτερικούς χώρους λειτουργεί προληπτικά για δυσκολίες όρασης, όπως η µυωπία.

Ψυχική υγεία

Ειδικοί συνδέουν το παιχνίδι σε εξωτερικούς χώρους, και ιδιαίτερα στη φύση, µε βελτίωση της διάθεσης και της συµπεριφοράς των παιδιών, για παράδειγµα σε παιδιά µε δυσκολίες προσοχής και υπερκινητικότητας.

Χαρά και ευχαρίστηση

Όπως έχει πει και ο Nuffield (στο Warlde, 2003) «η καλύτερη προετοιµασία για την ενήλικη ζωή είναι να έχουµε µια γεµάτη και ευχάριστη παιδική ηλικία». Οι περισσότερες χαρούµενες αναµνήσεις που έχουµε από την παιδική µας ηλικία είναι συνήθως από παιχνίδι σε εξωτερικούς χώρους.

Γνωριµία µε τον κόσµο

Η µάθηση στο εξωτερικό περιβάλλον είναι πιο αποτελεσµατική και πιο διασκεδαστική. Τα παιδιά µπορούν να µάθουν αριθµητική, γλώσσα, φυσική, χηµεία, οικολογία και πολλά άλλα, ενώ έρχονται σε επαφή µε τη φύση. Τα παιδιά έτσι µαθαίνουν µε βιωµατικό τρόπο, συγκεντρώνονται καλύτερα και µπορούν να θυµούνται περισσότερες πληροφορίες, επειδή µαθαίνουν µε τρόπο που έχει νόηµα.

Μάθηση για τον εαυτό τους και το περιβάλλον

Μαθαίνουν για τις συναισθηµατικές τους ικανότητες και τις σωµατικές τους ικανότητες. (Πόσο ψηλά µπορώ να ανέβω; Τι θα γίνει άµα πέσω;) Μαθαίνουν για την αξία του φυσικού περιβάλλοντος και για τη θέση του ανθρώπου στο περιβάλλον.

Ενίσχυση διαφορετικών ειδών παιχνιδιού

Κινητικό παιχνίδι.

Ιδιαίτερα για τα παιδιά προσχολικής ηλικίας πρέπει να υπάρχει δυνατότητα να εµπλακούν σε κινητικές δραστηριότητες, όπως το να κυλιστούν στο έδαφος, να συρθούν, να τρέξουν, να αναρριχηθούν και να αιωρηθούν σε κούνιες.

Κοινωνικό παιχνίδι

Τα παιδιά χρειάζονται πολλές ευκαιρίες σε εξωτερικό χώρο για να εξασκήσουν και να βελτιώσουν την κοινωνικές τους δεξιότητες και ικανότητες, όπως να σπρώχνουν κάποιον στη κούνια, να µοιράζονται τα παιχνίδια στην αµµοδόχο, να συναποφασίζουν τους κανόνες σε ένα παιχνίδι. ∆ραστηριότητες όπως η κηπουρική, η παρατήρηση του καιρού, ένα πικνίκ στην αυλή είναι δραστηριότητες που βοηθούν στο κοινωνικό παιχνίδι.

Παιχνίδι φαντασίας

Η αυλή είναι καλό να περιλαµβάνει κατασκευές που τα παιδιά θα µπορούν να αλλάξουν, να προσαρµόσουν και να τις κάνουν όπως θέλουν, σύµφωνα µε ό,τι έχουν φανταστεί. Αυτές οι κατασκευές ενισχύουν το πλούσιο φανταστικό παιχνίδι των παιδιών. Αυτό µπορεί να επιτευχθεί µε απλά, χωρίς κόστος υλικά, όπως χαρτόκουτα, µονωτική ταινία, µπογιές, υφάσµατα κ.λπ., για να φτιάξουν τα παιδιά ένα σπίτι, ένα κάστρο ή έναν πύραυλο.

Παιχνίδι µε κανόνες

Παιχνίδια όπως το κυνηγητό, το κρυφτό, τα παιχνίδια µε µπάλα είναι σχεδιασµένα για εξωτερικούς χώρους. Παιχνίδια όπως το κουτσό ή το λάστιχο, που µπορούν να παιχτούν και σε περιορισµένους εξωτερικούς χώρους. Να επιτρέπουµε στα παιδιά να είναι παιδιά Να κάνουν αυτά που τους αρέσουν, να πηδάνε, να τρέχουν, να φωνάζουν, να κρύβονται, να πετάνε πράγµατα Οι παραπάνω δραστηριότητες δεν µπορούν να γίνουν σε κλειστούς χώρους. Το παιχνίδι έξω καλύπτει τις βασικές ανάγκες των παιδιών για ελευθερία, περιπέτεια, πειραµατισµό, ανάληψη ρίσκου κ.λπ. (Greenman, 1993).

Καλές πρακτικές για γονείς

• Οργανώνετε τακτικές επισκέψεις σε εξωτερικούς χώρους για να παίξουν τα παιδιά. • Γνωρίστε εξωτερικούς και ασφαλείς χώρους στη γειτονιά σας.

• Βγάζετε τακτικά τα παιδιά έξω για παιχνίδι, όλες τις εποχές του χρόνου.

• Προσπαθήστε τα παιδιά να έχουν τουλάχιστον 30 λεπτά εξωτερικού παιχνιδιού κάθε µέρα.

• Περιορίστε τη χρήση της τηλεόρασης και των ηλεκτρονικών συσκευών.

• Σκεφτείτε τα πολλαπλά πλεονεκτήµατα του παιχνιδιού στη φύση.

• ∆ηµιουργήστε ένα χώρο στο µπαλόνι ή στην αυλή, που να είναι για τα παιδιά. Αυτό µπορεί να είναι κάτι µικρό, όπως µια γλάστρα, ένα παρτέρι, µία λεκάνη µε νερό, όπου θα µπορούν να παίξουν και να εξερευνήσουν τα παιδιά.

• Το καλοκαίρι χρησιµοποιήστε το στοιχείο του νερού, µε διάφορους τρόπους. Για παράδειγµα, µπορείτε να γεµίσετε έναν κουβά µε νερό για να παίξετε, χρησιµοποιώντας πλαστικά ποτήρια, χωνιά, νεροφατσούλες, ψαράκια κ.λπ.

Ενδιαφέρουσες προτάσεις για παιχνίδι σε εξωτερικό χώρο (ανά εποχή):

Fun Outdoor Activities for Kids

http://www.sparkpeople.com/resource/fitness_articles.asp?id=1619

Collecting the best ideas for outdoor play and spaces from around the blogosphere.

http://theplayfiles.blogspot.com.au/

60 Nature Play Ideas for Kids

http://theimaginationtree.com/2012/08/60-nature-play-ideas-for-kids.html

* Το υλικό προέρχεται από το εγχειρίδιο προαγωγής του παιχνιδιού για γονείς. Πρόγραµµα “Η ∆ύναµη του παιχνιδιού”.Το εγχειρίδιο αυτό δηµιουργήθηκε στα πλαίσια του προγράµµατος “Η δύναµη του παιχνιδιού”, που πραγµατοποιήθηκε µε δωρεά του Ιδρύµατος Σταύρος Νιάρχος.

http://www.eefs.eu/paizontas/MANUAL-%CE%93%CE%9F%CE%9D%CE%95%CE%99%CE%A3.pdf

Αναφορά: Καλπογιάννη, E., Φύσσας, K., Αβδελίδου, E. (2015) Εγχειρίδιο προαγωγής του παιχνιδιού για γονείς. Πρόγραµµα “Η ∆ύναµη του παιχνιδιού”. www.paizontas.gr

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
Τα είδη του παιχνιδιού

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Bixler, R. D and Floyd, M. F. (1997) Nature is Scary, Disgusting, and Uncomfortable. Environment and Behavior. 29 (4).

Singer,D.G., Singer,J.L., D’Agostino, H. and DeLong, R. (2009) Children’s Pastimes and Play in Sixteen Nations: Is Free-Play Declining? American Journal of Play. 1

Dyment, J.E. and Bell, A.C. (2008) Grounds for movement: green school grounds as sites for promoting physical activity. Health Education Research. 23 (6).

Clarke, B. (2010) Family Kids and Youth, Playreport: International Summary of Research Results, published online, available at www.fairplayforchildren.org/pdf/1280152791.pdf.

Fjortoft, I. and Sageie, J. (2000) The natural environment as a playground for children: Landscape description and analysis of a natural playscape. Landscape and Urban Planning. 48

Greenman, J. (1993) It ain’t easy being green. Beginnings workshop. Child Care Information Exchange. 91: 336-337.

Louv, R. (2008) Last Child in the Woods and The Nature Principle. Algonquin Books of Chapel Hill.

Ihn, H. (1998) Analysis of perschool children’s equipment choices and play behaviors in outdoor environments .Early Childhood News, 10(4), 20-22.

Johnson, C. & Wardle,F. (2005) Play, Development and Early Education, Allyn and Bacon, Boston, MA. by Pearson Education.

Sutterby, J. A., & Frost, J. L. (2002) Making playgrounds fit for children and children fit on playgrounds. Young Children. 57 (3): 36-42.

Wardle, F, (2003) Introduction to early childhood education. A multidimensional approach to child-centered care and learning. Boston, MA: Allyn and Bacon.

The post Παιχνίδι σε εξωτερικούς χώρους και επαφή µε τη φύση appeared first on Ψυχο-γραφήματα.

Από τη Βιολέττα-Ειρήνη Κουτσομπού, MBPsS BA, MA, MSc Psychology, Εκπαιδευτικό-Ψυχοεκπαιδεύτρια, Βιβλιοκριτικό

Η ενθάρρυνση της αυτονομίας των παιδιών αποτελεί θεμελιώδες στοιχείο της αναπτυξιακής διαδικασίας, συμβάλλοντας στην καλλιέργεια της αυτοπεποίθησης, της αυτοεκτίμησης και της ψυχικής ανθεκτικότητας. Η συνεχής παρέμβαση των ενηλίκων σε δραστηριότητες που τα παιδιά μπορούν να εκτελέσουν μόνα τους συχνά λειτουργεί ανασταλτικά για την ανάπτυξη αυτών των δεξιοτήτων (Montessori, 1967). Όταν οι ενήλικες παρεμβαίνουν υπερβολικά, αφαιρούν από το παιδί την ευκαιρία να αναγνωρίσει τις ικανότητές του και να αναπτύξει αίσθηση προσωπικής επάρκειας. Αντί να υποστηρίζεται η πρωτοβουλία, το παιδί λαμβάνει το μήνυμα ότι είναι ανεπαρκές ή ότι δεν αξίζει την εμπιστοσύνη (Dinkmeyer & Dreikurs, 2000). Αυτό το μοτίβο συμπεριφοράς, συχνά ασυνείδητο, ενισχύει σχέσεις εξάρτησης και μειώνει την αίσθηση αυτονομίας.

Τα παιδιά, από πολύ μικρή ηλικία, εκδηλώνουν την επιθυμία να συμμετέχουν ενεργά στην καθημερινότητά τους. Οι ευκαιρίες για εξάσκηση πρακτικών δεξιοτήτων υπάρχουν παντού και είναι καθοριστικής σημασίας για την ανάπτυξή τους. Ωστόσο, πολλοί γονείς, είτε για λόγους χρόνου είτε λόγω της επιθυμίας να προστατεύσουν τα παιδιά τους, αποθαρρύνουν αυτές τις πρωτοβουλίες (Erikson, 1963).

Η υπερπροστασία δεν ενισχύει την ασφάλεια του παιδιού, αλλά αντιθέτως συχνά περιορίζει τη δυνατότητά του να προσαρμόζεται στις δυσκολίες.

Η υπερβολική φροντίδα μπορεί να γεννήσει αισθήματα ανεπάρκειας και αβεβαιότητας, με αποτέλεσμα το παιδί να καθίσταται συναισθηματικά εξαρτημένο από τον ενήλικα (Bowlby, 1988). Η συνεχής διαμεσολάβηση των γονέων ενδέχεται να αποτρέψει την ανάπτυξη της δεξιότητας επίλυσης προβλημάτων.

Η κατάλληλη στήριξη ενός παιδιού απαιτεί διακριτική καθοδήγηση, ενθάρρυνση και παροχή κατάλληλων ερεθισμάτων, προκειμένου το παιδί να βιώσει την επιτυχία και να διαχειριστεί την αποτυχία με θετικό και ενδυναμωτικό τρόπο (Vygotsky, 1978). Ένα παιδί που έχει συνηθίσει την υπερβολική προστασία, είναι πιθανό να δυσκολεύεται να διαχειριστεί την απογοήτευση και να αναπτύξει μια ρεαλιστική αντίληψη της ζωής. Αντιλαμβάνεται τη δυσκολία ως αδικία ή απειλή και όχι ως μέρος της φυσιολογικής εμπειρίας (Adler, 1930).

Σε πολλές περιπτώσεις, τα παιδιά αυτά εμφανίζουν δυσκολίες στη διαχείριση του θυμού αλλά και στις ματαιώσεις. Ο ρόλος του γονέα είναι να «διευκολύνει» τη μάθηση και όχι να την «αντικαταστήσει». Η παρουσία του γονέα παραμένει καίρια, όχι όμως ως πηγή απόλυτου ελέγχου ή προστασίας. Η ενεργητική παρατήρηση, η διακριτική παρέμβαση όταν είναι αναγκαία, και η παροχή χώρου για εξερεύνηση είναι θεμελιώδεις στρατηγικές υποστήριξης. Ο γονέας λειτουργεί ως «φίλτρο» εμπειριών, επιτρέποντας στο παιδί να επεξεργαστεί σταδιακά την πολυπλοκότητα της ζωής (Winnicott, 1965).

Συμπεράσματα

Η ανάπτυξη της αυτονομίας στα παιδιά απαιτεί μια ισορροπημένη στάση από την πλευρά των ενηλίκων. Η υπερπροστατευτικότητα δεν αποτελεί μορφή φροντίδας αλλά περιορισμό στην ελευθερία και την προσωπική ανάπτυξη. Αντί για υποκατάσταση, χρειάζεται κατανόηση, εμπιστοσύνη και καθοδήγηση. Μέσα από αυτήν τη διαδικασία, τα παιδιά διαμορφώνουν τη δική τους ταυτότητα και αποκτούν τις δεξιότητες που θα τους επιτρέψουν να λειτουργήσουν αυτόνομα και αποτελεσματικά στη ζωή.

Βιβλιογραφία

Adler, A. (1930). The education of children. Greenberg Publisher.

Bowlby, J. (1988). A secure base: Parent-child attachment and healthy human development. Basic Books.

Dinkmeyer, D., & Dreikurs, R. (2000). Encouraging children to learn. Routledge.

Erikson, E. H. (1963). Childhood and society. W. W. Norton & Company.

Montessori, M. (1967). The absorbent mind. Holt, Rinehart and Winston.

Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Harvard University Press.

Winnicott, D. W. (1965). The maturational processes and the facilitating environment. International Universities Press.

The post Η ενίσχυση της αυτονομίας του παιδιού: Η σημασία της μη παρεμβατικότητας appeared first on Ψυχο-γραφήματα.

Από τη Βιολέττα-Ειρήνη Κουτσομπού, MA, MSc, Ψυχολόγος, Εκπαιδευτικός

Η σοβαρή ασθένεια ενός παιδιού αποτελεί βαθιά τραυματική εμπειρία για όλη την οικογένεια. Η καθημερινότητα διακόπτεται απότομα και το ενδιαφέρον των γονέων επικεντρώνεται αποκλειστικά στην ανάρρωση και την επιβίωση του παιδιού. Όταν ο κίνδυνος έχει παρέλθει και η ζωή αρχίζει να επιστρέφει σε πιο φυσιολογικούς ρυθμούς, αρκετοί γονείς ανακαλύπτουν ότι δυσκολεύονται να επαναφέρουν τα όρια και τους κανόνες που υπήρχαν πριν από την ασθένεια. Η περίοδος της αγωνίας αφήνει πίσω της έναν ψυχικό απόηχο φόβου και ενοχής που επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο ο γονέας σχετίζεται πλέον με το παιδί του.

Η εμπειρία της ασθένειας πυροδοτεί έντονα αισθήματα φόβου, απώλειας ελέγχου και ενοχής. Οι γονείς συχνά αισθάνονται υπεύθυνοι για τον πόνο του παιδιού τους ακόμη κι αν δεν υπήρχε τίποτα που θα μπορούσαν να είχαν αποτρέψει. Μετά την ανάρρωση, αυτά τα συναισθήματα μεταφράζονται σε υπερπροστατευτικότητα και δυσκολία να τεθούν σαφή όρια. Πολλοί γονείς έχουν σκέψεις όπως «έχει περάσει πολλά, ας μην πω όχι» έτσι υιοθετείται μια στάση που στοχεύει περισσότερο στην αποφυγή νέου πόνου παρά στην οριοθέτηση. Στη βιβλιογραφία αυτό το φαινόμενο έχει περιγραφεί ως Σύνδρομο του Ευάλωτου Παιδιού (Vulnerable Child Syndrome) όρος που εισήχθη από τον παιδίατρο Morris Green και αναφέρεται στην τάση ορισμένων γονέων να συνεχίζουν να αντιλαμβάνονται το παιδί τους ως ιδιαίτερα ευάλωτο ακόμη και μετά την ιατρική αποκατάσταση.. Οι Horwitz και συνεργάτες (2009) επισημαίνουν ότι οι γονείς αυτοί τείνουν να γίνονται υπερβολικά προστατευτικοί επιτρέποντας στο παιδί περισσότερα ή αποφεύγοντας κάθε σύγκρουση.

Η γονεϊκή αυτή στάση παρότι ξεκινά από αγάπη και φροντίδα καταλήγει να δυσχεραίνει την ανάπτυξη της αυτονομίας και της ψυχικής ανθεκτικότητας του παιδιού.

Η ελληνική βιβλιογραφία επιβεβαιώνει ότι η σοβαρή ασθένεια ενός παιδιού επηρεάζει βαθιά τη ψυχική κατάσταση και τη γονεϊκή στάση της οικογένειας. Έρευνα των Patistea και συνεργατών σε γονείς παιδιών με λευχαιμία κατέγραψε έντονα συναισθήματα σοκ, άγχους, ενοχής και αίσθησης απώλειας ελέγχου μετά τη διάγνωση του παιδιού. Αντίστοιχα, νεότερες ελληνικές μελέτες σε οικογένειες παιδιών με καρκίνο και χρόνιες νευρολογικές παθήσεις δείχνουν αυξημένη ψυχολογική επιβάρυνση, υπερπροστατευτικότητα και δυσκολίες στην οικογενειακή λειτουργία ακόμη και μετά τη σταθεροποίηση της υγείας του παιδιού. Τα ευρήματα αυτά συνδέονται με τη διεθνή βιβλιογραφία γύρω από το «Σύνδρομο του Ευάλωτου Παιδιού», σύμφωνα με το οποίο αρκετοί γονείς συνεχίζουν να αντιλαμβάνονται το παιδί ως ιδιαίτερα εύθραυστο, δυσκολευόμενοι να επαναφέρουν όρια και να ενισχύσουν την αυτονομία του.

Η απουσία ορίων μετά από μια σοβαρή ασθένεια μπορεί, χωρίς να το καταλαβαίνουν οι γονείς, να δημιουργήσει δυσκολίες στο παιδί. Όταν από φόβο ή ενοχή αποφεύγουν συνεχώς το «όχι» ή προσπαθούν να προστατεύσουν το παιδί από κάθε δυσκολία, το παιδί μπορεί να δυσκολευτεί να γίνει πιο αυτόνομο και να πιστέψει στις δυνατότητές του. Συχνά μαθαίνει να εξαρτάται περισσότερο από τους γονείς και να φοβάται την απογοήτευση ή τη ματαίωση. Τα όρια όμως δεν είναι τιμωρία· βοηθούν το παιδί να νιώθει ασφάλεια, σταθερότητα και να καταλαβαίνει πώς λειτουργούν οι σχέσεις και η καθημερινότητα. Όταν λείπουν εντελώς, μπορεί να εμφανιστούν δυσκολίες στη συμπεριφορά, στη διαχείριση συναισθημάτων και αργότερα στις κοινωνικές σχέσεις και στην ανεξαρτησία του παιδιού.

Βιβλιογραφία

Green, M., & Solnit, A. J. (1964). Reactions to the threatened loss of a child: A vulnerable child syndrome. Pediatrics, 34(1), 58–66.

Horwitz, S. M., Kelleher, K. J., Stein, R. E. K., Storfer-Isser, A., Youngstrom, E. A., Park, E. R., Heneghan, A. M., Jensen, P. S., O’Connor, K. G., & Hoagwood, K. E. (2007). Barriers to the identification and management of psychosocial issues in children and maternal depression. Pediatrics, 124(4), e573–e581.

Patistea, E., Makrodimitri, P., & Panteli, V. (2000). Greek parents’ reactions, difficulties and resources in childhood leukaemia at the time of diagnosis. European Journal of Cancer Care, 9(2), 86–96.  DOI: 10.1046/j.1365-2354.2000.00204.x

Nizamis, K., Kalliakmanis, V., Koutsoupias, N., Polychronopoulou, S., Baka, M., Papakonstantinou, E., & Hatzipantelis, E. (2024). The inter-familiar issues of Greek parents facing childhood cancer. European Journal of Pediatrics, 183, 229–234. https://doi.org/10.1007/s00431-023-05266-9

Vlachos, I. I., Ktena, Y., Athanasiadou, A., Charmandari, E., & Moschovi, M. (2023). Psychosocial adaptation of families with children newly diagnosed with cancer in the Greek population amidst the socioeconomic crisis. Journal of Pediatric Hematology/Oncology, 41(6), 673–686. https://doi.org/10.1080/07347332.2022.2160943

The post Όταν η ασθένεια αλλάζει τα όρια: οι δυσκολίες των γονέων μετά από σοβαρό πρόβλημα υγείας του παιδιού appeared first on Ψυχο-γραφήματα.

Από την Rae Jacobson

Οι καλοκαιρινές διακοπές είναι μια ευχάριστη περίοδος του χρόνου, αλλά για τα παιδιά με ΔΕΠΥ —και τους γονείς τους— οι μεγάλης διάρκειας ημέρες, οι νέες δραστηριότητες και η έλλειψη δομής ενδέχεται να μετατρέψουν τον ενθουσιασμό σε καταστροφή. Εδώ θα βρείτε κάποιες προτάσεις για να βοηθήσετε τα παιδιά με ΔΕΠΥ (καθώς και τη μαμά και τον μπαμπά) να περάσουν διασκεδαστικές, ασφαλείς και χαλαρωτικές διακοπές.

Δεν εγκαταλείπουμε το πρόγραμμα

Όταν το σχολείο σταματάει και ανεβαίνει η θερμοκρασία, μπορεί να μας φανεί ελκυστικό να σκίσουμε το πρόγραμμα και να περάσουμε ένα καλοκαίρι «τεμπελιάζοντας». «Όμως το να κρατήσουμε κάποια δομή είναι σημαντικό» λέει η Dr. Mandi Silverman, κλινικός και σχολικός ψυχολόγος στο Child Mind Institute. Αν δημιουργήσουμε ένα καλοκαιρινό πρόγραμμα και μείνουμε πιστοί σε αυτό, θα βοηθήσουμε τα παιδιά να μείνουν οργανωμένα, να διαχειρίζονται τις μεταβάσεις χωρίς κρίσεις και να επιστρέψουν σε μια σωστή ρουτίνα χωρίς δυσκολία όταν ξεκινήσει πάλι το σχολείο.

• Οι ημερήσιες κατασκηνώσεις ή οι κατασκηνώσεις με διανυκτέρευση είναι ένας τρόπος να κρατήσουμε τα παιδιά απασχολημένα. Όμως και τα καλοκαιρινά μαθήματα και οι αθλητικές ομάδες συνιστούν επίσης έναν εξαιρετικό τρόπο για να διατηρήσουμε κάποια δομή κατά τις καλοκαιρινές ημέρες. Οι τοπικές βιβλιοθήκες, τα κοινοτικά κέντρα και τα πάρκα συχνά προσφέρουν δωρεάν δραστηριότητες.
• Επιλέξτε την ώρα που θα κοιμάστε και θα ξυπνάτε και να είστε συνεπείς. Ένα τακτικό πρόγραμμα ύπνου θα βοηθήσει τα παιδιά να χαλαρώσουν στο τέλος της ημέρας και θα κάνει τα πρωινά τους πιο ήρεμα.
• Είναι καλό να τρώμε γεύματα σε καθορισμένες ώρες, ακόμα κι αν κάνουμε πικ-νικ. Τα τακτικά γεύματα (και τα υγιεινά σνακ) θα αποτρέψουν τις κρίσεις λόγω πείνας και θα κάνουν ακόμα και τις πιο τεμπέλικες ημέρες πιο δομημένες.
• Αν σκέφτεστε να διακόψετε για το καλοκαίρι τη φαρμακευτική αγωγή που παίρνει το παιδί σας για ΔΕΠΥ, αφιερώστε λόγο χρόνο για να ζυγίσετε τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα. Λάβετε υπόψη ότι η ΔΕΠΥ επηρεάζει κι άλλα πράγματα πέρα από την απόδοση στο σχολείο. Η τήρηση κανόνων στα αθλήματα και η συνύπαρξη με άλλα παιδιά στην ημερήσια κατασκήνωση παίζουν επίσης σημαντικό ρόλο.
• Διατηρήστε ένα ημι-δομημένο πρόγραμμα στις οικογενειακές δραστηριότητες: Δευτέρα: ημέρα για ταινίες, Τρίτη: βόλτα στο πάρκο κ.λπ. λέει η Dr. Silverman. Κατά συνέπεια, ολόκληρη η οικογένεια θα γνωρίζει τι θα ακολουθήσει και πότε, κάτι που θα διευκολύνει τη διαχείριση του χρόνου και θα κάνει τις μεταβάσεις λιγότερο αγχωτικές.

Θέτουμε καλοκαιρινούς στόχους

Αξιοποιήστε πλήρως τις διακοπές βοηθώντας το παιδί σας να θέσει συγκεκριμένους καλοκαιρινούς στόχους και προσφέροντας ενθάρρυνση και επιβράβευση για τα βήματα που ολοκληρώνει για την επίτευξη των στόχων. Κάποιες ιδέες για εξαιρετικούς καλοκαιρινούς στόχους είναι:

• Να δουλέψει το παιδί πάνω σε δεξιότητες που δεν είχε χρόνο κατά τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς: να κάνει ποδήλατο χωρίς βοηθητικές ρόδες, να μάθει να παίζει ένα ολόκληρο τραγούδι στην κιθάρα ή να διαβάσει όλα τα βιβλία της σειράς «Το ημερολόγιο ενός σπασίκλα».

• Να εξασκηθεί πάνω σε συγκεκριμένα θέματα συμπεριφοράς: να ακολουθεί οδηγίες την πρώτη φορά που του δίνονται, να μην διακόπτει τους άλλους όταν μιλάνε ή να βάζει τα παπούτσια στο ίδιο μέρος κάθε ημέρα.

Τα παιδιά με ΔΕΠΥ συχνά δυσκολεύονται με την καθυστερημένη ικανοποίηση, κατά συνέπεια μια μεγάλη επιβράβευση στο τέλος του καλοκαιριού μπορεί να μην είναι το καλύτερο κίνητρο.

Αντίθετα, μπορούμε να προσφέρουμε κίνητρα για βραχυπρόθεσμη πρόοδο, όπως να πάμε για παγωτό στο τέλος της εβδομάδας ή μια έξτρα ώρα στην οθόνη. Επίσης μπορούμε να σχεδιάσουμε να δώσουμε ένα μεγάλο δώρο στο τέλος του καλοκαιριού, όπως μια επίσκεψη στο πάρκο αναψυχής ως ανταμοιβή για την τήρηση του προγράμματος.

«Να θυμάστε, ανεξάρτητα από τον στόχο που επιλέγει το παιδί, η επίτευξη δεν αφορά το τέλειο αποτέλεσμα, αλλά τη σκληρή προσπάθεια» εξηγεί η Dr. Silverman. «Συνεπώς να είστε σίγουροι ότι επιβραβεύετε το παιδί σας για την προσπάθεια που δείχνει και μην εστιάζετε μόνο στο τελικό αποτέλεσμα».

Δεν κάνουμε εκπλήξεις

Το καλοκαίρι είναι η τέλεια περίοδος για τα παιδιά με ΔΕΠΥ για να δοκιμάσουν νέα πράγματα. Κολύμπι, κατασκήνωση, ταξίδια στην παραλία, ό,τι μπορεί να είναι αυτό. Όμως οι νέες εμπειρίες συνεπάγονται νέα ερεθίσματα και νέους κανόνες χωρίς πολύ χρόνο προσαρμογής. Ανεξαρτήτως του τι βρίσκεται στην ατζέντα, το να προετοιμάσετε το παιδί από πριν, θα το βοηθήσει να διασκεδάσει περισσότερο και με μεγαλύτερη ασφάλεια.

Για να βοηθήσετε τα παιδιά να προετοιμαστούν για νέες δραστηριότητες, η Dr. Silverman προτείνει να καθίσετε μαζί και να μιλήσετε για το πώς θέλει το παιδί σας να περνάει τη μέρα του. Για παράδειγμα, αν το παιδί σας ξεκινάει μαθήματα κολύμβησης, μπορείτε να πείτε: «Αύριο το πρωί θα σε πάω στην πισίνα. Όταν θα φτάσουμε εκεί, θα πας στα αποδυτήρια και θα βάλεις το μαγιό σου. Έπειτα ο δάσκαλος ή η δασκάλα σου θα έρθει να σε πάρει και να σε πάει στην πισίνα». Η οπτικοποίηση της ημέρας του θα βοηθήσει τη μετάβαση, θα μειώσει το άγχος και θα του δώσετε την ευκαιρία να σας κάνει ερωτήσεις, αν έχει.

• Δώστε ιδιαίτερη προσοχή σε δυνητικά δύσκολες μεταβάσεις και προγραμματίστε πώς θα τις χειριστείτε: «Δεν θα έχεις πολύ χρόνο από την προπόνηση ποδοσφαίρου μέχρι να σε πάρει η μαμά του Μαρκ για να πάτε τον κινηματογράφο. Είναι σημαντικό να φύγεις από την προπόνηση (και γρήγορα κιόλας!) μόλις τελειώσεις, για να προλάβεις να φας κάτι προτού φύγεις».

• Να επαναλαμβάνετε τους κανόνες, ειδικά αυτούς που το παιδί σας δεν έχει συνηθίσει να ακούει και τους κανόνες που έχουν να κάνουν με την ασφάλειά του. Το να ξέρει από πριν τι πρέπει να κάνει, θα το βοηθήσει να ακολουθήσει τους νέους κανόνες. Συνεπώς, ακόμα κι αν δεν δώσει προσοχή σε ό,τι πουν οι άλλοι γονείς, σύμβουλοι ή προπονητές, εκείνο θα ξέρει τι πρέπει να κάνει. Για παράδειγμα: «Είναι πολύ σημαντικό να θυμάσαι ότι δεν πρέπει να μπεις στη βάρκα πριν τον δάσκαλό σου. Αν αναποδογυρίσει, μπορεί να χτυπήσεις».

• Ενημερώστε τους ενηλίκους που έχουν την ευθύνη του παιδιού για τους τομείς που μπορεί το παιδί σας να χρειαστεί έξτρα βοήθεια και για το πώς χειρίζεστε το πρόβλημα της συμπεριφοράς στο σπίτι. Με αυτόν τον τρόπο θα είναι κι αυτοί προετοιμασμένοι.

Εφεδρικά, διπλά πράγματα και υπενθυμίσεις

Τα παιδιά με ΔΕΠΥ έχουν την τάση να χάνουν πράγματα, ειδικά αυτά που δεν έχουν συνηθίσει να κρατάνε όπως αντηλιακό, εντομοαπωθητικό σπρέι ή πετσέτα. Προλάβετε την καταστροφή παίρνοντας εφεδρικά για τα σημαντικά αντικείμενα.

Αν πηγαίνει στην παραλία με έναν (μία) φίλο(-η), βάλτε δύο αντηλιακά και ένα καπέλο στην τσάντα του (της). Για τα μεγαλύτερα ταξίδια –όπως οι οικογενειακές διακοπές– είναι καλύτερο να παίρνουμε εφεδρικά για τα πράγματα που είναι εύκολο να ξεχάσουμε ή να τοποθετήσουμε σε λάθος σημείο όταν αλλάζουμε ξενοδοχεία, όπως μαγιό, οδοντόβουρτσες και γυαλιά.

Δυστυχώς, όταν τα παιδιά είναι μόνα τους δεν έχει νόημα πόσα εφεδρικά αντικείμενα έχουμε, αν ξεχνούν να τα χρησιμοποιήσουν. Κάποιοι τρόποι για να το βοηθήσετε να θυμηθεί:

• Μιλήστε του γι’ αυτά πριν πάει και συνδέστε τα με εμπειρίες: «Εντάξει, ας συμφωνήσουμε ότι κάθε φορά που θα βγαίνεις από το νερό θα βάζεις αντηλιακό».

• Προ-ρυθμισμένες τηλεφωνικές υπενθυμίσεις. Επιβεβαιώστε ότι επαναλαμβάνονται και ότι η ένταση είναι αρκετά δυνατή έτσι ώστε να ακούγονται παρά τις φωνές και τον θόρυβο.

• Επιστρατεύστε τη βοήθεια των ενηλίκων στο σημείο, αλλά επιβεβαιώστε ότι το παιδί δεν νιώθει διαφορετικό. Για παράδειγμα, «Κάποιες φορές το παιδί μου ξεχνάει να βάλει το εντομοαπωθητικό. Πάω στοίχημα πως είναι το μόνο. Μπορείτε να θυμίζετε σε όλα τα παιδιά να ξαναβάζουν κατά τη διάρκεια της πεζοπορίας;»

Αφήνουμε το παιδί να μας καθοδηγήσει 

Τέλος, θυμηθείτε ότι για τα παιδιά με ΔΕΠΥ, το σχολείο μπορεί να είναι μια σημαντική πηγή άγχους και πίεσης. Οι καλοκαιρινές διακοπές πρέπει να είναι ενεργητικές, αλλά πρέπει επίσης να είναι και περίοδος χαλάρωσης για το παιδί, και να συμμετέχει σε δραστηριότητες που το κάνουν να νιώθει χαρούμενο και ικανό. Φυσικά, αυτό δεν σημαίνει ότι το παιδί σας μπορεί να κάθεται στον καναπέ παίζοντας βιντεοπαιχνίδια 24/7. Από την άλλη όμως μπορεί να αξιοποιήσει πολύ όμορφα τις καλοκαιρινές διακοπές του.

• Για παράδειγμα: Εγγράφετε το παιδί σας στην τοπική ομάδα μπάσκετ, όμως μετά την πρώτη προπόνηση παραδέχεται ότι δεν του αρέσει καθόλου. Μπορείτε να πείτε, «Χαίρομαι που μου το είπες. Θέλω να έχεις ένα ευχάριστο καλοκαίρι. Αν δεν θέλεις να παίζεις μπάσκετ, μπορείς να σκεφτείς μια άλλη δραστηριότητα που θα ήθελες να κάνεις;»

• Αν το παιδί σας δεν δείχνει ενδιαφέρον για τις συνήθεις δραστηριότητες, προτείνετέ του κάποιες μη παραδοσιακές επιλογές. Υπάρχουν τόσο ωραίοι τρόποι να εξασκηθεί: ξιφασκία, μαθήματα hip-hop, ακόμα και Κουίντιτς (το σπορ του Χάρι Πότερ) σε ζωντανή δράση!

• Αν το παιδί σας εξακολουθεί να προτιμά τις δραστηριότητες σε εσωτερικό χώρο, η Dr. Silverman συστήνει να δοκιμάσετε τη στρατηγική «Αν, μετά»: « Αν πας έξω και παίξεις με τον αδελφό σου για μία ώρα, μετά μπορείς να έρθεις μέσα και να παίξεις βιντεοπαιχνίδια μέχρι το βραδινό».

• Ενθαρρύνετε τα παιδιά να κάνουν προτάσεις για τις οικογενειακές δραστηριότητες και ζητήστε τους τη γνώμη τους όταν σχεδιάζετε τις διακοπές.

Όταν δίνουμε στα παιδιά ευκαιρίες για επιτυχία —και χαλάρωση— τα βοηθάμε να περάσουν καλύτερα τον χρόνο τους μακριά από το σχολείο, να χτίσουν την αυτοπεποίθησή τους και να μάθουν δεξιότητες που μπορούν να αξιοποιήσουν όταν επιστρέψουν στο σχολείο.

Πηγή: upbility.gr (Μετάφραση / Προσαρμογή)  

The post Καλοκαιρινές διακοπές και παιδιά με ΔΕΠΥ appeared first on Ψυχο-γραφήματα.

Από την Αγγελική Γκουσδοβά, Βιβλιοθηκονόμο

Η ανάγνωση ιστοριών στα παιδιά πριν από τον ύπνο προσφέρει σημαντικά μαθησιακά και ψυχολογικά οφέλη, συμβάλλοντας στην ομαλή ανάπτυξη τους και ενισχύοντας τη σχέση γονέα-παιδιού. Τα παιδιά καθώς έρχονται σε επαφή με διάφορους χαρακτήρες και καταστάσεις, μαθαίνουν να κατανοούν και να αναγνωρίζουν τα συναισθήματα των άλλων αλλά και τα δικά τους με ήπιους τρόπους, και να αναπτύσσεται η συναισθηματική τους νοημοσύνη. Η αγκαλιά με τον φροντιστή την ώρα της ανάγνωσης παραμυθιού, η φαντασία που ενεργοποιείται σε ασφαλές πλαίσιο και η χαλάρωση πριν από τον ύπνο, είναι αναμνήσεις πολλών ανθρώπων.

Τι περισσότερο λένε όμως οι έρευνες που ασχολήθηκαν με την ανάγνωση παραμυθιών πριν από τον ύπνο;

Συγχώνευση της μνήμης, γλωσσική ανάπτυξη και μάθηση. Η τακτική ανάγνωση εμπλουτίζει το λεξιλόγιο και βελτιώνει τις γλωσσικές δεξιότητες των παιδιών, διευκολύνοντας την επικοινωνία και την έκφραση των σκέψεων και την επικύρωση των συναισθημάτων τους. Σε μελέτη που εξερεύνησε πως ο ύπνος προάγει τη μάθηση των λέξεων σε παιδιά προσχολικής ηλικίας χρησιμοποιώντας επαναλαμβανόμενη και κοινή διαδικασία ανάγνωσης βιβλίων, τα αποτελέσματα έδειξαν ισχυρές επιδράσεις της επαναλαμβανόμενης ανάγνωσης και της συγχώνευσης της μνήμης μέσω του ύπνου στη διαδικασία της μάθησης. Στη μελέτη αυτή, τα παιδιά διάβασαν είτε την ίδια ιστορία επαναλαμβανόμενα είτε διαφορετικές, και είτε κάποια από αυτά κοιμήθηκαν μετά την ανάγνωση των ιστοριών, είτε κάποια άλλα παιδιά παρέμειναν ξύπνια.

Δοκιμάστηκε το εξής: Η διατήρηση των λέξεων στα παιδιά έπειτα από 2,5 ώρες αργότερα, 24 ώρες αργότερα και 7 ημέρες αργότερα. Το πιο σημαντικό εύρημα είναι ότι τα παιδιά που διάβασαν είτε επαναλαμβανόμενη ιστορία είτε διαφορετικές, έμαθαν τις λέξεις εξίσου καλά. Τα παιδιά όμως που διάβασαν διαφορετικές ιστορίες και δεν κοιμήθηκαν ύστερα από την ανάγνωση, δεν έφτασαν τα άλλα παιδιά στις δοκιμασίες μάθησης λέξεων.

Καθώς φαίνεται, ο ύπνος αποτελεί ένα ισχυρό εργαλείο για την συγχώνευση της μνήμης και δίνει τη δυνατότητα στα παιδιά να ανακαλούν πιο εύκολα τις λέξεις που έχουν μάθει.

Μείωση της έντασης και χαλάρωση. Η ανάγνωση πριν από τον ύπνο λειτουργεί και ως τελετουργία αν γίνεται συχνά, που βοηθά στην βραδινή ρουτίνα χαλάρωσης και προετοιμάζει τα παιδιά για έναν ήρεμο ύπνο.

Ενίσχυση σχέσης φροντιστή-παιδιού. Ο κοινός χρόνος χαλάρωσης πριν από τον ύπνο με διάβασμα παραμυθιών, αυξάνει την ουσιαστική επικοινωνία και ενισχύει τον συναισθηματικό δεσμό μεταξύ φροντιστή και παιδιού. Η ανάγνωση παραμυθιών στα παιδιά συνολικά, αλλά και ειδικότερα πριν από τον ύπνο προσφέρει στα παιδιά ένα πολύτιμο εργαλείο για την ψυχική τους ευημερία και ανάπτυξη και αυξάνει την τρυφερότητα και την εγγύτητα μεταξύ τους. Σε έρευνα που διεξήχθει, οι γονείς ανέφεραν ότι ένα από τα κύρια οφέλη της ανάγνωσης με τα βρέφη τους σχετίζεται με την κοινωνικο-συναισθηματική ανάπτυξη και τον προσωπικό χρόνο μαζί τους.

Καλύτερη ποιότητα ύπνου. Η ανάγνωση παραμυθιών πριν από τον ύπνο, δεν είναι μόνο μια ευκαιριά για δέσιμο μεταξύ των γονιών και των παιδιών, αλλά μπορεί να βοηθήσει στην καλύτερη ποιότητα του ύπνου. Σε έρευνα που διεξήχθη από την OnePoll για την ThriftBooks και στην οποία συμμετείχαν 2.000 γονείς με παιδιά σχολικής ηλικίας 5-18 ετών, διαπιστώθηκε ότι το 81% των γονιών που διάβαζαν στα παιδιά πριν από τον ύπνο, ανέφεραν πως η ανάγνωση βοηθούσε τα παιδιά να κοιμηθούν καλύτερα, το ίδιο όμως συνέβαινε και στους γονείς. Αυτό βέβαια δεν μας είναι και τόσο άγνωστο, καθώς έχουμε υπάρξει παιδιά και θυμόμαστε όσοι είχαμε την ευκαιριά να μας διαβάζει κάποιος παραμύθι πριν από τον ύπνο, να κοιμόμαστε εξαιρετικά εύκολα.

Επιπλέον, μελέτη του 2021 στην οποία συμμετείχαν 991 άτομα συνέκρινε τα αποτελέσματα της ανάγνωσης βιβλίου πριν από τον ύπνο με την καθόλου ανάγνωση πριν από τον ύπνο. Από όσους ολοκλήρωσαν τη δοκιμή, ποσοστό 42% των αναγνωστών ανέφερε ότι η ποιότητα του ύπνου βελτιώθηκε με την ανάγνωση πριν από αυτόν ενώ μόνο το 28% των μη αναγνωστών ανέφεραν βελτίωση στον ύπνο. Σε άλλη έρευνα στην οποία συμμετείχαν 62 γονείς παιδιών προσχολικής ηλικίας, διαπιστώθηκε ότι με τη συχνή ανάγνωση παραμυθιών στα παιδιά πριν από τον ύπνο, η συνολική διάρκεια του ύπνου κατά τη διάρκεια της νύχτας ήταν μεγαλύτερη.

Το διάβασμα των παραμυθιών πριν από τον ύπνο δεν είναι μόνο μία όμορφη συνήθεια της παιδικής μας ηλικίας που περνάει από γενιά σε γενιά. Σχετίζεται άμεσα με την συναισθηματική και γλωσσική ανάπτυξη του παιδιού και την διαδικασία της μάθησης, ενισχύει την καλύτερη ποιότητα του ύπνου και ενισχύει το συναισθηματικό δέσιμο του παιδιού με τον φροντιστή του.

Βιβλιογραφία

M Egan, S. (2022, 3 Σεπτεμβρίου). From stories at bedtime to a love of reading: Parental practices and beliefs about reading with infants Journal of Early Childhood Literacy Issue 1, (Volume 25). https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/14687984221123710.

Zlatopolsky, A. ([χ.χ.]). Reading to Your Kids at Night Leads to Better Sleep for Everyone in the House: New Study. από https://sleepopolis.com/news/reading-to-kids-before-bed-benefits/.

Williams, S. ([χ.χ.]). Goodnight book: sleep consolidation improves word learning via storybooks Frontiers in Psycology (5). από https://www.frontiersin.org/journals/psychology/articles/10.3389/fpsyg.2014.00184/full.

The post Μια ιστορία για να κοιμηθείς: τα οφέλη της ανάγνωσης παραμυθιών πριν από τον ύπνο appeared first on Ψυχο-γραφήματα.

Πηγή: huffingtonpost.gr

The post Πότε η ενασχόληση του παιδιού με τα βιντεοπαιχνίδια γίνεται ανησυχητική; appeared first on Ψυχο-γραφήματα.

Από την ομάδα της Γραμμής 115 25 και του Συμβουλευτικού Κέντρου του Μαζί για το Παιδί

Η «συγγνώμη» είναι μια λέξη μαγική που κρύβει μέσα της βάθος και έντονα συναισθήματα. Είναι μια λέξη που γεφυρώνει τους ανθρώπους, συνειδήσεις και ενδυναμώνει σχέσεις.

Ειδικό βάρος αποκτά όταν την λέμε στα παιδιά μας καθώς μέσα από αυτήν παραδεχόμαστε τα λάθη μας, τις παραλείψεις μας, αλλά και τις αδυναμίες μας. Είναι ένα ισχυρό παιδαγωγικό εργαλείο καθώς μαθαίνουμε στα παιδιά την ανάληψη της ευθύνης για την πράξη τους και τα βοηθάμε να επεξεργαστούν τα συναισθήματα που απορρέουν από την πράξη ή συμπεριφορά, την αξία και την παραδοχή του λάθους και τις έννοιες της συγχώρεσης και της ειλικρίνειας.

Διευρύνουμε τον ορίζοντα της σκέψης τους καθώς τα παιδιά μιμούνται τους γονείς τους και μαθαίνουν να παραδέχονται τα λάθη τους και ταυτόχρονα να αποδέχονται τα λάθη των άλλων κατά τη διάρκεια της ζωή τους. Παράλληλα ενισχύουμε την ενσυναίσθησή τους, αφού τους βοηθάμε να αναγνωρίσουν και τη θέση του άλλου που είναι ο δέκτης μιας μη θεμιτής πράξης ή συμπεριφοράς.

«Η συγγνώμη» νικά το ψέμα

Είναι λογικό και κοινά αποδεκτό πως τα παιδιά με τη φαντασία τους για να καλύψουν κάποια αταξία τους θα πλάσουν μια ιστορία που πολύ πιθανό το ψέμα να είναι το κύριο συστατικό της. Αν όμως τα παιδιά έχουν διδαχθεί να είναι πομποί και δέκτες μιας «συγγνώμης» τότε θα τη ζητήσουν και το όποιο θέμα έχει προκύψει θα είναι διαχειρίσιμο. Και στο κάτω-κάτω, οι γονείς πρέπει να ξέρουν ακριβώς τι συμβαίνει στη ζωή του παιδιού τους για να μπορούν να το καθοδηγήσουν με τρόπο ορθό και να μην βρεθούν να αντιμετωπίζουν κινδύνους πολύ μεγαλύτερους στη συνέχεια.

Η «συγγνΩμη» που ζητΑμε απΟ τα παιδΙΑ μας κρΥβει και τη δικΗ μας αυτογνωσΙα.

Μην αφήσετε στιγμή να πάει χαμένη

Το πότε και πως πρέπει να λέμε συγγνώμη, την καθορίζουν οι στιγμές της καθημερινότητας. Εκεί όπου «χτίζεται» η δομή του χαρακτήρα του παιδιού. Δεν είναι μια λέξη που πρέπει να χρησιμοποιείται επιπόλαια, μόνο έπειτα από αρκετή σκέψη. Το να ζητάμε συγνώμη είναι μια πράξη ωριμότητας και θάρρους και υποδηλώνει ότι έχουμε κατανοήσει το λάθος μας και δεν σκοπεύουμε να το επαναλάβουμε.

Χωρίς δισταγμό

Μη διστάσετε καθόλου να ζητάτε κι εσείς συγγνώμη από το παιδί σας, όταν ακόμη και εν αγνοία σας κάνετε κάτι εις βάρος του.

Πάρτε λίγο χρόνο και εξηγήστε του σε τι αναφέρεστε, πως νιώσατε και γιατί ζητάτε συγνώμη. Μέσω αυτής της διαδικασίας του δείχνετε ότι το σέβεστε, ότι η γνώμη του μετράει για εσάς και ενδιαφέρεστε για τα συναισθήματά του. Δεν χάνετε το κύρος σας ως γονείς, αντίθετα, δείχνετε γενναιότητα και με αυτόν τον τρόπο λειτουργείτε ως παράδειγμα για το παιδί σας για την ειλικρίνεια, την αξία της συγχώρεσης και την απελευθέρωση των αρνητικών συναισθημάτων που μπορεί να επηρεάζουν τη σχέση σας.

Λίγα λόγια για τη Γραμμή 115 25 του Μαζί για το Παιδί & το Συμβουλευτικό Κέντρο

Η πανελλαδική Γραμμή 115 25 του Μαζί για το Παιδί, είναι μια τηλεφωνική γραμμή βοήθειας που απευθύνεται σε παιδιά, εφήβους, γονείς και εκπαιδευτικούς.

Έχει συμβουλευτικό και παραπεμπτικό χαρακτήρα και προσφέρει δωρεάν τις ακόλουθες υπηρεσίες:

• Συμβουλευτική για οποιοδήποτε πρόβλημα αντιμετωπίζει ένα παιδί ή ένας έφηβος έως 18 ετών
• Λήψη ανώνυμων & επώνυμων καταγγελιών για περιστατικά κακοποίησης ανηλίκων
• Παραπομπές & ενημέρωση για υπηρεσίες που προσφέρουν άλλοι φορείς για το παιδί και την οικογένεια σε πανελλαδικό επίπεδο
• Πληροφορίες για τις υπηρεσίες της Ένωσης και των μελών της

Παράλληλα με την Συμβουλευτική γραμμή λειτουργεί και Συμβουλευτικό Κέντρο για γονείς το οποίο διοργανώνει δωρεάν ομάδες γονέων για τη στήριξη και την καθοδήγηση τους, καθώς και δωρεάν ψυχο-εκπαιδευτικά σεμινάρια με στόχο την ευαισθητοποίηση και ενημέρωση τους. Ταυτόχρονα, πραγματοποιούνται συνεδρίες δια ζώσης, είτε με όλη την οικογένεια, τους γονείς, ή τους εφήβους με στόχο την ψυχολογική στήριξη και καθοδήγηση γονέων, παιδιών & εφήβων για πληθώρα θεμάτων (σχολικά προβλήματα, εφηβεία, διαχείριση σχέσεων, ρόλων και συναισθημάτων κ.α.). Επίσης, λειτουργούν διαδικτυακές ομάδες και σεμινάρια στήριξης γονέων.

Ωράριο λειτουργίας και επικοινωνία: Δευτέρα έως Παρασκευή 9:00-21:00.

Οι κλήσεις στη «Γραμμή 115 25» είναι εμπιστευτικές και δεν ηχογραφούνται, ενώ το επιστημονικό της προσωπικό απαρτίζεται αποκλειστικά από ψυχολόγους, συμβούλους ψυχικής υγείας και κοινωνικούς λειτουργούς που δεσμεύονται από κώδικα δεοντολογίας για την τήρηση απορρήτου.

Περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να βρείτε ΕΔΩ

Τηλεοπτικό σποτ Γραμμής: https://youtu.be/6Vurai6rRF8

The post «Συγγνώμη, παιδί μου» – Η σημασία της συγγνώμης στην οικογένεια appeared first on Ψυχο-γραφήματα.

Ο επιστημονικός συνεργάτης της Γραμμής 11525 και του Συμβουλευτικού Κέντρου του «Μαζί για το Παιδί», Δρ. Λευτέρης Πετρόπουλος σκιαγραφεί τη διαμόρφωση της ταυτότητας του πατέρα στην οικογένεια και πόσο σημαντική είναι αυτή στην ανάπτυξη του παιδιού. 

Μια ξεχωριστή Κυριακή είναι αυτή που οι μπαμπάδες έχουν την τιμητική τους. Η γιορτή του πατέρα όμως δεν αφορά μόνο τους πατεράδες, αλλά την πατρότητα γενικά και την συνεισφορά των μπαμπάδων στο κοινωνικό σύνολο.

Στην ουσία είναι μια γιορτή που έχει ως στόχο να δείξει ότι ο ρόλος του πατέρα είναι εξίσου σημαντικός με αυτόν της μητέρας δεδομένου ότι πολύ συχνά στην κοινωνία μας οι μπαμπάδες περνούν σε δεύτερη μοίρα.

Ο συνεργάτης της Γραμμής 11525 και του Συμβουλευτικού Κέντρου  του «Μαζί για το Παιδί»,  Ψυχολόγος, Δρ.-Ψυχοθεραπευτής, Λευτέρης Πετρόπουλος, σκιαγραφεί τον ρόλο που έχει ο πατέρας μέσα στην οικογένεια και πως αυτή διαμορφώνεται. Ο Δρ. Πετρόπουλος αναλύει την διαδικασία της εξέλιξης του άντρα μέσα στην οικογένεια όταν ο ρόλος του εναλλάσσεται απ’ αυτόν του συζύγου σε πατέρα. Τα στάδια που περνάει και τα εμπόδια που συναντά κατά τη διαδικασία της ανατροφής και της ανάπτυξης του παιδιού. 

Συγκεκριμένα ο Δρ. Πετρόπουλος υπογραμμίζει:

«Η γέννηση ενός παιδιού σε μια οικογένεια ανατρέπει απότομα τις ισορροπίες στο ζευγάρι και θέτει μια μεγάλη πρόκληση σε μητέρα και πατέρα να βρουν τον ρόλο τους, να διαμορφώσει ο καθένας τη νέα του ταυτότητα και να προσαρμοστούν στην ευθύνη και την επιθυμία τους να μεγαλώσουν ένα παιδί.

Ενώ, από την μια πλευρά, ο βιολογικός ρόλος της μητέρας κατά την κύηση και τον θηλασμό δημιουργεί έναν ισχυρό σωματικό και ψυχικό δεσμό μεταξύ μητέρας και παιδιού, έναν δεσμό τόσο ριζωμένο στην φύση και τις κοινωνικές παραδόσεις, από την άλλη, η θέση και ο ρόλος του πατέρα δεν είναι αυτονόητος ή δεδομένος».

Ο πατέρας ως τρίτος

«Οι ειδικοί συγκλίνουν συχνά στην περιγραφή του ρόλου του πατέρα ως το πρόσωπο που έρχεται να διαχωρίσει την δυάδα μητέρα-παιδί και να συμβάλλει στον αποχωρισμό των δυο και στην ψυχική ανάπτυξη του παιδιού. Όσο απαραίτητη και ζωογόνος είναι μια πρώτη ασφαλής εμπειρία δεσμού με τη μητέρα, άλλο τόσο αναγκαία και προωθητική είναι η παρουσία ενός τρίτου όρου, που συνήθως εκπροσωπείται από τον πατέρα, για να προσφέρει έναν πυλώνα στήριξης της μητέρας και έναν πόλο ταύτισης και οριοθέτησης για το παιδί. Ο πατέρας είναι ταυτόχρονα ένας ανταγωνιστής για την αγάπη της μητέρας («η μαμά δεν αγαπά μόνο εμένα», αντιλαμβάνεται κάποια στιγμή το παιδί) κάτι που προκαλεί αισθήματα ματαίωσης και θυμού, αλλά και ο γονιός που θα δώσει πρόσβαση σε ενδιαφέροντα εκτός του κλειστού κυκλώματος μητέρα-παιδί και θα έλξει τον θαυμασμό και την αγάπη του παιδιού, εφόσον τα πράγματα πάνε σχετικά καλά στην σχέση του ζευγαριού».

Ο κίνδυνος της αποξένωσης

«Ο συχνότερος κίνδυνος για την λειτουργία του πατέρα είναι ο παραγκωνισμός του και η απουσία του, φυσική και ψυχική, στην οικογενειακή ζωή. Ο κίνδυνος αυτός είναι πιο ισχυρός στην περίπτωση του πατέρα-κουβαλητή, που εργάζεται πολύ ή/και είναι υπερβολικά απών από το σπίτι. Επειδή το μεγάλωμα ενός παιδιού είναι μια ιδιαίτερα περίπλοκη και απαιτητική διαδικασία και η διεργασία του αποχωρισμού και της αυτονόμησης στην οποία αναφερθήκαμε είναι η πλέον σημαντική και επίπονη πρόκληση για την ανάπτυξη της ταυτότητας και της προσωπικότητας του παιδιού, η απουσία του πατέρα, η αποξένωσή του και η απομάκρυνση του γονεϊκού ζεύγους ενέχει μια σειρά από αρνητικές επιπτώσεις: Ο πατέρας να αισθάνεται παραγκωνισμένος ή υποτιμημένος, να μην κατανοεί τις ανάγκες και τις αντιδράσεις του παιδιού του, να λειτουργεί αυταρχικά ή με μεγάλη παθητικότητα, να αρκείται στις υλικές παροχές για να δείξει την αγάπη του. Η μητέρα να βιώνει την έλλειψη του συζύγου και να επιχειρεί να λάβει από τα παιδιά την επικοινωνία, την κατανόηση και την συναισθηματική στήριξη που έχει ανάγκη από τον σύντροφό της. Τα παιδιά να «εκμεταλλεύονται» αυτές τις συναισθηματικές ελλείψεις των γονιών κερδίζοντας μικρά οφέλη αλλά κρύβοντας τις δικές τους ανασφάλειες, και να υπολείπονται τελικά στην αυτονομία, την κοινωνικότητα και την ψυχική τους ανάπτυξη».

«Θα πρέπει να τονίσουμε εδώ ότι δεν αναφερόμαστε απλά στον πατέρα που εργάζεται πολύ αλλά κυρίως στον πατέρα που έχει καταλήξει να είναι ψυχικά απών ή αδιάφορος, που είναι υποτιμημένος από την μητέρα, που δεν αναγνωρίζεται η αξία και η σημασία του ρόλου του ή που δεν την διεκδικεί. Ο παραγκωνισμός εξάλλου αυτός δημιουργεί πίκρα, θυμό ή/και παραίτηση με αποτέλεσμα να αναπαράγεται ένας φαύλος κύκλος».

Οι συγκρούσεις στο γονεϊκό ζευγάρι

«Ο δεύτερος χαρακτηριστικός κίνδυνος που υφίσταται για το οικογενειακό σύστημα, και πλήττει εξίσου την ταυτότητα και την ψυχική ισορροπία παιδιών και γονιών προκύπτει όταν οι διαφορές και οι συγκρούσεις στο γονεϊκό ζευγάρι είναι αγεφύρωτες, με αποτέλεσμα τα παιδιά να γίνονται το πεδίο σύγκρουσης μεταξύ των δύο.

Ανάλογα με τις συνθήκες, κοινωνικές και οικονομικές, και την προσωπική ιστορία των γονιών, η γέννηση του παιδιού συνοδεύεται από προσδοκίες και επιθυμίες, φόβους και ανασφάλειες, διαφορετικές αλλά και κοινές ανάλογα με τον γονέα.Κάτω από σχετικά φυσιολογικές συνθήκες, όταν οι γονείς δεν αντιμετωπίζουν σοβαρές ψυχικές δυσκολίες που καθιστούν τις σχέσεις τους με τους άλλους ιδιαίτερα προβληματικές, ο γονιός βλέπει στο παιδί του την ελπίδα μιας νέας ύπαρξης που θα μεγαλώσει χωρίς τις δυσκολίες που εκείνος βίωσε, φοβάται να μην του συμβούν πράγματα που τον τραυμάτισαν, παρατηρεί επιθυμητά αλλά και απορριπτέα, φυσικά και ψυχικά, χαρακτηριστικά δικά του, του άλλου γονέα, των παππούδων και γιαγιάδων.

Όλες αυτές οι σκέψεις, τα βιώματα και τα αισθήματα της μητέρα και του πατέρα αποτελούν το υλικό μέσα από το οποίο ένα παιδί θα επιχειρήσει να βρει την θέση του και να νιώσει αποδεκτό, αγαπητό, άξιο για τους γονείς του. Δεδομένης της πολυπλοκότητας και αντιφατικότητας της συνάντησης των ψυχισμών των δυο αυτών ανθρώπων, μπορεί κανείς να φανταστεί τι συνέπειες μπορεί να έχει μια αδυναμία των γονιών να διαπραγματευτούν τις διαφωνίες τους, να αναγνωρίσουν τις διαφορές τους και να συμφωνήσουν σε ένα γενικό σχέδιο για την κοινή ζωή τους και το μεγάλωμα του παιδιού τους.  Όταν οι γονείς έχουν σημαντικές συγκρούσεις, εμφανείς ή καλυμμένες, χωρίς δυνατότητα συμβιβασμών, το παιδί, είτε το βάζουν εμφανώς σε αυτή την θέση είτε όχι, βρίσκεται στην ψυχοπιεστική συνθήκη να πρέπει να πάρει το μέρος του ενός γονιού και να απομακρυνθεί από τον άλλον. Να καταναλώνει την ενέργειά του στην προσπάθεια για αυτό τον αδύνατο συμβιβασμό παραμελώντας τις ανάγκες και τις προκλήσεις της ηλικίας του. Να κατακλύζεται από την ανασφάλεια, τον θυμό, τις ενοχές απέναντι στον έναν ή και τους δύο γονείς.

Πολύ συχνά, στα γραφεία των κλινικών ψυχολόγων ή άλλων ειδικών ψυχικής υγείας έρχονται οικογένειες αναζητώντας βοήθεια για κάποια μικρή ή μεγάλη δυσκολία του παιδιού τους που αποδεικνύεται τελικά ότι δημιουργείται ή εντείνεται από τις αγεφύρωτες συγκρούσεις και ανταγωνισμούς μεταξύ των γονιών, που είτε εκφράζονται εμφανώς σε διαφωνίες γύρω από το παιδί, είτε συμβάλλουν σε έντονες ψυχικές συγκρούσεις που βιώνει το παιδί και εκφράζονται με σωματικά, κοινωνικά ή συμπεριφορικά συμπτώματα».

Η ταυτότητα του πατέρα και η προσαρμογή στις σύγχρονες κοινωνικές και οικογενειακές συνθήκες

«Επειδή οι κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες και οι ιδιαιτερότητες των ζευγαριών ποικίλουν, είναι πολύ σημαντικό να αποφεύγουμε την τυποποίηση ως προς το τι πρέπει ή όχι να κάνει ένας πατέρας. Εκτός από το πλήθος από μονογονεϊκές οικογένειες που βλέπουμε να αυξάνεται τα τελευταία χρόνια, είναι επίσης συχνό το φαινόμενο για έναν πατέρα, είτε επειδή το επιδιώκει, είτε επειδή η μητέρα έχει ανάγκη για ξεκούραση ή οφείλει να εργαστεί, να συμμετέχει και εκείνος στις πιο «μητρικές φροντίδες», της αγκαλιάς, του φαγητού, της καθαριότητας, της προετοιμασίας για τον ύπνο. Πρόκειται για μια απόλυτα θεμιτή απασχόληση που, από τη μια πλευρά, συμβάλει στην σύμπνοια και την συνεργασία του ζευγαριού και, από την άλλη, εξοικειώνει τον πατέρα με το μωρό/παιδί, τις ανάγκες, την ηλικιακή ιδιαιτερότητα και την προσωπικότητά του.

Το σημαντικότερο ίσως στοιχείο που πρέπει να έχει στο νου ένας πατέρας προκειμένου να μπορέσει να ανταποκριθεί επαρκώς στις απαιτήσεις και την ευθύνη του ρόλου του αλλά και να αντλήσει ικανοποίηση και ευχαρίστηση από αυτόν, είναι ότι η ταυτότητα του ενός γονέα βρίσκεται σε άμεση συνάρτηση με την σχέση του με τον άλλον γονιό. Το παιδί είναι το αποτέλεσμα της συνάντησης δύο προσώπων με κοινές αλλά και διαφορετικές εμπειρίες, επιθυμίες και απόψεις. Η γέννηση λοιπόν και το μεγάλωμά του απαιτεί ένα κοινό σχέδιο που μπορεί να υπάρξει μόνο όταν οι γονείς αισθάνονται εξίσου σημαντικοί σε αυτό, όταν αναγνωρίζονται οι διαφορές μεταξύ τους και μπορούν να γίνονται συμβιβασμοί ώστε να υπάρχει μια σχετικά κοινή γραμμή και ένα πλαίσιο κανόνων και συμφωνιών, παρά τις διαφορές. Το σημαντικότερο δεν είναι να κρατήσει ο πατέρας έναν προκαθορισμένο ρόλο, έτσι όπως τον περιγράφουν κάποιοι ειδικοί ή μη, αλλά να διεκδικήσει τον ενεργό ρόλο του ως γονιός στο μεγάλωμα σε συνεργασίαμε τον άλλον γονιό.

Είναι κρίσιμο επίσης, το γονεϊκό ζευγάρι να διατηρεί την σχέση του ζωντανή και να μην την θυσιάζει ή να «κρύβει» τα αδιέξοδα της σχέσης του, βάζοντας μονίμως στο επίκεντρο τα παιδιά. Η ανάγκη για συντροφικότητα, τρυφερότητα και ερωτισμό μεταξύ δυο ισότιμων ενηλίκων δεν εξαφανίζεται με την εμφάνιση των παιδιών και είναι σημαντικό να διατηρείται ο χώρος για αυτού του είδους την επικοινωνία που δεν μπορεί και δεν πρέπει να καλύπτουν τα παιδιά. Έτσι θα μπορέσουν και εκείνα να αναγνωρίσουν τα όριά τους, θα έχουν τον χώρο και τον χρόνο για να διαμορφώσουν την δική τους ταυτότητα και να αναπτύξουν μια υγιή σχέση αγάπης και σεβασμού προς τους γονείς.  Έτσι θα μπορέσει επίσης να εφαρμοστεί ένα λειτουργικό σύστημα κανόνων και ορίων μέσα από συμφωνίες με τα παιδιά.

Οι ανοιχτές συγκρούσεις και οι άκαμπτοι κανόνες από την μια πλευρά, και η παθητικότητα ή η απόσυρση από την άλλη, πολύ συχνά λειτουργούν ως κάλυμμα για την δυσκολία του γονιού να αναρωτηθεί για την στάση του και να αντέξει την ανασφάλεια που μπορεί να βιώνει ως προς την σημασία και την σπουδαιότητα του ρόλου του, είτε μέσα στην οικογένεια είτε γενικότερα.

Συμπερασματικά, είναι σημαντικό να κρατάμε στο νου ότι δεν υπάρχει τέλειος γονιός ούτε και τέλειο παιδί. Το σημαντικότερο όπλο απέναντι στις ανησυχίες και τις ανασφάλειες ενός πατέρα είναι η διατήρηση του προβληματισμού και της συζήτησης για αυτές με την μητέρα αλλά και με άλλους γονείς. Η ανάγκη αυτή είναι ακόμα πιο επιτακτική γιατί ο πατέρας έρχεται από μια πιο απομακρυσμένη θέση σε σχέση με τη μητέρα για να συναντήσει το παιδί, να το κατανοήσει και να δημιουργήσει μια σημαντική σχέση μαζί του.

Να γίνει κάποιος πατέρας είναι μια νέα εμπειρία που αλλάζει ριζικά την οπτική της ζωής, τον πλησιάζει στα ίχνη των δικών του παιδικών εμπειριών και τραυμάτων, και θέτει την πρόκληση να επαναδιατάξει την προσωπικότητά του σε μια νέα ταυτότητα. Όταν γεννιέται ένα παιδί, ταυτόχρονα γεννιούνται μια μητέρα και ένας πατέρας. Το μεγάλωμα του παιδιού προϋποθέτει και το μεγάλωμα των γονιών, μέσα από τις εμπειρίες τους και την συνεργασία τους στην δημιουργία ενός ασφαλούς πλαισίου που δίνει την δυνατότητα σε όλα τα μέλη να αναπτυχθούν, να αντλούν ικανοποίηση, να μοιράζονται σχέδια και ευθύνες, να γίνουν δημιουργικοί και να αντέχουν στις δυσκολίες και τις ματαιώσεις που το περιβάλλον τους επιφυλάσσει».

Λευτέρης Πετρόπουλος, Ψυχολόγος, Δρ.-Ψυχοθεραπευτής, Επιστημονικός συνεργάτης της γραμμής 11525 και του Συμβουλευτικού Κέντρου Μαζί για το Παιδί

Ωράριο λειτουργίας και επικοινωνία: Η πανελλαδική «Γραμμή 115 25» & το Συμβουλευτικό Κέντρο της Ένωσης «Μαζί για το Παιδί» λειτουργεί, από Δευτέρα έως Παρασκευή 9:00-21:00. Στεγάζεται στην Αγίου Θωμά 14 στους Αμπελοκήπους.

Τηλέφωνο επικοινωνίας: 11525, email: 11525@mazigiatopaidi.gr 

Λίγα λόγια για τη Γραμμή 115 25 του Μαζί για το Παιδί & το Συμβουλευτικό Κέντρο

Η πανελλαδική Γραμμή 115 25 του Μαζί για το Παιδί, είναι  μια τηλεφωνική γραμμή βοήθειας που απευθύνεται σε παιδιά, εφήβους, γονείς και εκπαιδευτικούς.

Έχει συμβουλευτικό και παραπεμπτικό χαρακτήρα και προσφέρει δωρεάν τις ακόλουθες υπηρεσίες:

• Συμβουλευτική για οποιοδήποτε πρόβλημα αντιμετωπίζει ένα παιδί ή ένας έφηβος έως 18 ετών
• Λήψη ανώνυμων & επώνυμων καταγγελιών για περιστατικά κακοποίησης ανηλίκων
• Παραπομπές & ενημέρωση για υπηρεσίες που προσφέρουν άλλοι φορείς για το παιδί και την οικογένεια σε πανελλαδικό επίπεδο
• Πληροφορίες για τις υπηρεσίες της Ένωσης και των μελών της

Παράλληλα με την Συμβουλευτική γραμμή  λειτουργεί και Συμβουλευτικό Κέντρο για γονείς  το οποίο διοργανώνει δωρεάν ομάδες γονέων για τη στήριξη και την καθοδήγηση τους, καθώς και  δωρεάν ψυχο-εκπαιδευτικά  σεμινάρια με στόχο την ευαισθητοποίηση και ενημέρωση τους.

Ταυτόχρονα, πραγματοποιούνται συνεδρίες δια ζώσης, είτε με όλη την οικογένεια, τους γονείς, ή τους εφήβους με στόχο την ψυχολογική στήριξη και καθοδήγηση γονέων, παιδιών & εφήβων για πληθώρα θεμάτων (σχολικά προβλήματα, εφηβεία, διαχείριση σχέσεων, ρόλων και συναισθημάτων κ.α.).

Επίσης, λειτουργούν διαδυκτιακές ομάδες και σεμινάρια στήριξης γονέων.

Ωράριο λειτουργίας και επικοινωνία: Η πανελλαδική Γραμμή 115 25 της Ένωσης Μαζί για το Παιδί λειτουργεί, από Δευτέρα έως Παρασκευή 9:00-21:00.

Οι κλήσεις στη «Γραμμή 115 25» είναι εμπιστευτικές και δεν ηχογραφούνται, ενώ το επιστημονικό της προσωπικό απαρτίζεται αποκλειστικά από ψυχολόγους, συμβούλους ψυχικής υγείας και κοινωνικούς λειτουργούς που δεσμεύονται από κώδικα δεοντολογίας για την τήρηση απορρήτου.

Τηλεοπτικό σποτ Γραμμής: https://youtu.be/6Vurai6rRF8

The post Πατέρας: Μια ταυτότητα σε εξέλιξη – Με αφορμή την Ημέρα του Πατέρα appeared first on Ψυχο-γραφήματα.