Η ευτυχία είναι προσωπική επιλογή

Από την Κωνσταντίνα Παν. Αρβανίτη*, Ψυχολόγο – Ψυχοθεραπεύτρια

Για πολλούς από εμάς, η ευτυχία είναι µια αφηρημένη κι ασαφής έννοια. Όλοι επιθυμούμε και αναζητάμε την ευτυχία, όµως µας διαφεύγει µόνιµα τόσο το νόηµα της, όσο και οι τρόποι µε τους οποίους θα την κατακτήσουµε. Μελέτες σε όλο τον κόσµο δείχνουν πως οι άνθρωποι βάζουν την ευτυχία στην κορυφή της λίστας των επιθυµιών τους από τη ζωή, πιο ψηλά από τα χρήµατα, την φήµη και άλλα.

Σύμφωνα με τη θετική ψυχολογία, λοιπόν, ευτυχία είναι η βίωση θετικών συναισθημάτων στο εδώ και τώρα. Αυτό συνεπάγεται ότι, αρχικά προτιμάμε να εμπλουτίζουμε τη ζωή μας με θετικά κι όχι αρνητικά συναισθήματα, καθώς κι ότι προσηλωνόμαστε σε αυτό που κάνουμε εκείνη τη στιγμή κι όχι σε αυτό που κάναμε ή σκοπεύουμε να κάνουμε στο μέλλον. 

Ποια είναι τα οφέλη της ευτυχίας;

Όταν είμαι ευτυχισμένος:

  • ζω
  • παράγω
  • καινοτομώ
  • σκέφτομαι
  • δημιουργώ υγιείς κοινωνικές σχέσεις
  • απολαμβάνω

Όπως όλοι γνωρίζουμε, η ζωή χωρίζεται σε ασήμαντα και σημαντικά γεγονότα. Τα ασήμαντα γεγονότα είναι αυτά που καταναλώνουν το χρόνο μας, ενώ τα σημαντικά είναι αυτά που γεμίζουν τη ζωή μας, την ομορφαίνουν. Είναι δική μας επιλογή με τι από αυτά θα καλύψουμε το χρόνο μας.

Έτσι λοιπόν συμπεραίνουμε ότι η ευτυχία είναι επιλογή και μάλιστα προσωπική επιλογή.

Επιπλέον, η βίωση των θετικών συναισθημάτων που ορίζουν την ευτυχία είναι προσωπική υπόθεση που απαιτεί αποφασιστικότητα κι επιμονή. Στη συνέχεια, αυτή η εμπειρία μοιράζεται και πολλαπλασιάζεται στον κόσμο.

Για να καταλάβουμε καλύτερα τα παραπάνω, ας πάρουμε το παράδειγμα με τις μάσκες οξυγόνου στο αεροπλάνο. Κατά την απογείωση, οι αεροσυνοδοί μας ενημερώνουν ότι σε περίπτωση κινδύνου, φοράμε πρώτα εμείς τις μάσκες οξυγόνου και στη συνέχεια βοηθάμε και το διπλανό μας να τη φορέσει. Αυτό σημαίνει ότι, πρέπει πρώτα να εξασφαλίσουμε τη δική μας καλή κατάσταση και στη συνέχεια να φροντίσουμε για το διπλανό μας. Κατά τον ίδιο τρόπο και με την ευτυχία, πρέπει πρώτα εμείς να είμαστε ευτυχισμένοι για να κάνουμε και τους συνανθρώπους μας ευτυχισμένους στη συνέχεια. Το να αναζητάς να ευχαριστήσεις τους άλλους, χωρίς πρώτα να είσαι εσύ ο ίδιος ευτυχισμένος δεν θα σε οδηγήσει στην ευτυχία.

Φτιάχνοντας το δικό μου σχέδιο ευτυχίας

Ώρα να περάσουμε από τη θεωρία στην πράξη! Παρακάτω υπάρχουν κάποιες ιδέες για να φτιάξουμε το δικό μας πλάνο ευτυχίας.

  1. Να είσαι ο εαυτός σου. Κινητοποιήσου. Βάλε όρια ανάμεσα σε αυτά που σε κάνουν να νιώθεις χαρούμενος και σ’ αυτά που θεωρούν οι άλλοι για σένα ότι θα ήταν καλό να κάνεις. Στη συνέχεια, δραστηριοποιήσου στην κατεύθυνση των πραγμάτων που θα έκαναν εσένα να νιώσεις όμορφα. Μην αποπροσανατολίζεσαι.
  2. Μην τα παίρνεις όλα της μετρητής. Φίλτραρε αυτά για τα οποία αξίζει να καταναλώσεις το χρόνο σου και τα υπόλοιπα κράτησέ τα εκτός. Ο χρόνος μας είναι πολύτιμος καθώς κι η ψυχική μας υγεία. Αν, παρόλα αυτά, επιλέξεις να έρθεις σε αντιπαράθεση, τότε κάντο σωστά, δημιουργώντας υγιείς διενέξεις κι όχι ψυχοφθόρους τσακωμούς.
  3. Κάντο τώρα. Η καλύτερη στιγμή για να ξεκινήσεις τις αλλαγές στη ζωή σου είναι τώρα. Η αναβλητικότητα είναι καταστροφική για την ευτυχία.
  4. Μάθε να απολαμβάνεις. Το να χαρείς απλά, στιγμιαία και παροδικά για κάτι όμορφο που συνέβη δεν σημαίνει ότι το απολαμβάνεις κιόλας.
  5. Στήριξε κι επένδυσε στις ανθρώπινες σχέσεις. Έρευνες έχουν δείξει ότι το σημαντικότερο συστατικό της ευτυχίας είναι οι υγιείς διαπροσωπικές σχέσεις. Δώσε χρόνο στους σημαντικούς για σένα ανθρώπους και διεύρυνε τον κύκλο σου.
  6. Βάλε στόχους. Η επίτευξη ενός πολύ σημαντικού για εμάς στόχου αποτελεί κίνητρο για την επιτυχία και συστατικό για έναν ευτυχισμένο άνθρωπο.
  7. Βρες χρόνο για τον εαυτό σου/ελεύθερο χρόνο. Αύξησε τον χρόνο που αφιερώνεις στον εαυτό σου κι αξιοποίησέ τον κάνοντας δραστηριότητες που σε ευχαριστούν. Φρόντισε να το επαναλαμβάνεις τακτικά.
  8. Επένδυσε χρόνο και χρήμα σε αυτά που αξίζουν. Ένας καφές με ένα φίλο σου θα σου δώσει πολλά παραπάνω από τα χρήματα που θα σου στερήσει. Οι εποχές είναι δύσκολές, αλλά σίγουρα λίγα ευρώ δεν έκαναν ποτέ κανέναν πιο πλούσιο και πιο ευτυχισμένο.
  9. Δείξε ευγνωμοσύνη. Είναι πολύ σημαντικό να αναγνωρίζουμε στους ανθρώπους κάποια καλή πράξη που έκαναν και μας βοήθησε. Έτσι, κάνουμε τους άλλους να νιώσουν όμορφα, αλλά και τον εαυτό μας ότι δώσαμε χαρά σε κάποιον. Η χαρά μεταδίδεται!
  10. Δημιούργησε θετικές σκέψεις και θετικούς διαλόγους. Αποφεύγοντας την αρνητικότητα και δημιουργώντας θετικό πλαίσιο στην καθημερινότητά μας, υιοθετούμε μια νέα στάση ζωής που οδηγεί στη βίωση θετικών εμπειριών. Με αυτόν τον τρόπο, βελτιώνουμε την ποιότητα της ζωής μας.
  11. Μάθε να συμπονάς τον εαυτό σου και τους άλλους. Είναι πολύ βοηθητικό να μπαίνεις στη θέση του άλλου για να καταλάβεις πώς νιώθει και να δείχνεις κατανόηση, αλλά είναι εξίσου σημαντικό να δίνεις χώρο και χρόνο για να βρεις πώς πραγματικά νιώθεις εσύ ο ίδιος και να αυτο-απενοχοποιηθείς.
  12. Απόκτησε ενσυνειδητότητα (mindfulness). Το να αποκτήσει κανείς συνείδηση του πώς νιώθει, τι σκέφτεται, πώς βιώνει μια εμπειρία και πώς αυτό φαίνεται στο σώμα του, του δίνει αυτομάτως τη δυνατότητα να καταλάβει πού εμφανίζει δυσκολία και να προσπαθήσει να το αλλάξει.

Και φυσικά, όλα τα παραπάνω απαιτούν εξάσκηση! Κι αυτό γιατί…

«Αυτό που κάνεις κάθε μέρα έχει μεγαλύτερη αξία από αυτό που κάνεις κάθε τόσο».

Βιβλιογραφία

Γκρέτσεν Ρ. (2011) Μαθήματα Ευτυχίας. Αθήνα, Εκδόσεις Πατάκη.

Ομιλία – TEDxYouth@Academy – Σταλίκας Α. Μια ζωή με νόημα: Μαθήματα από τη θετική ψυχολογία, 2015. Retreived from: https://www.youtube.com/watch?v=VpCY3JcpKmQ

_____________________________________________________________________________

*Η Κωνσταντίνα Παν. Αρβανίτη είναι Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπεύτρια, κάτοχος Άδειας Ασκήσεως Επαγγέλματος με μεταπτυχιακό στην Γνωστική – Συμπεριφοριστική Ψυχοθεραπεία. Πραγματοποίησε την μετεκπαίδευσή της στην Παιδοψυχολογία – Παιδοψυχιατρική του Παν. Αιγαίου και στις Τεχνικές Διαχείρισης του Άγχους & της Κατάθλιψης στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών.