Από την Κωνσταντίνα Αρβανίτη, Ψυχολόγο MSc

Όσοι ενδιαφέρονται για την ψυχολογία της προσωπικότητας δεν θα μπορούσαν να μην παρατηρήσουν την πολυσυζητημένη λέξη-κλειδί «αυτοπραγμάτωση».

Η αυτοπραγμάτωση είναι ο τελικός στόχος στην πυραμίδα της ιεραρχίας των αναγκών σύμφωνα με τον Albert Maslow. Αφορά την πραγματοποίηση όλων των δυνατοτήτων του ανθρώπου κατά τη διάρκεια της ζωής του. Ωστόσο, μπορεί να επιτευχθεί μόνο εφόσον εκπληρωθούν οι υπόλοιπες ανάγκες του.

Όπως αναφέραμε και παραπάνω, η ιεραρχία του Maslow εμφανίζεται ως πυραμίδα. Οι πιο βασικές μας βιολογικές ανάγκες τοποθετούνται στο κάτω μέρος και οι πιο περίπλοκες ψυχολογικές στο επάνω μέρος. Η ιδέα πίσω από τη θεωρία είναι ότι οι άνθρωποι πρέπει να καλύψουν κάθε σειρά αναγκών προτού μπορέσουν να προχωρήσουν στο επόμενο επίπεδο.

Στο κάτω μέρος είναι οι βασικές ανάγκες μας για φαγητό, νερό, ύπνο κλπ. Το επόμενο επίπεδο είναι η ασφάλεια, έπειτα η αγάπη και η έννοια του «ανήκειν», ακολουθούμενη από την αυτοεκτίμηση και τελικά στο ανώτερο επίπεδο βρίσκεται η αυτοπραγμάτωση.

 

Η αυτοπραγμάτωση μπορεί να οριστεί ως η καλύτερη εκδοχή του εαυτού μας πραγματοποιώντας τα όνειρά μας και αξιοποιώντας στις δυνατότητές μας. Ο ίδιος ο Maslow το περιγράφει ως εξής:

«Ό, τι μπορεί να γίνει ένας άνθρωπος, θα πρέπει να γίνει. Αυτή την ανάγκη ονομάζουμε αυτοπραγμάτωση».

Επομένως, πώς επιτυγχάνεται η αυτοπραγμάτωση;

Δέκα χαρακτηριστικά της αυτοπραγμάτωσης

  • Εκτίμηση

Το να αισθάνεται κανείς ευλογημένος και ευγνώμων για αυτά που έχει στη ζωή του είναι το πρώτο βήμα προς την αυτοπραγμάτωση. Αυτό σημαίνει ότι ζούμε τη στιγμή, απολαμβάνοντας τη ζωή, όντας ευχαριστημένοι για τα καθημερινά πράγματα που έχουμε. Βρίσκουμε χαρά στη ζωή, εκτιμώντας τη φύση και τους άλλους ανθρώπους.

  • Αποδοχή

Αποδεχτείτε ποιος είστε, τι αξίζετε και ποια είναι η θέση σας. Η ζωή είναι οι επιλογές που κάνουμε. Με την αποδοχή αυτών που έχουμε ζήσει, μπορούμε να προχωρήσουμε χωρίς να λυπόμαστε γι’ αυτά που δεν έχουμε κάνει. Μόνο ένα ισχυρό ψυχικά άτομο μπορεί να παραδεχτεί πλήρως τις αδυναμίες του και να συνειδητοποιήσει ότι δεν χρειάζεται να είναι κανείς τέλειος για να είναι κι ευτυχισμένος. Η αποδοχή του εαυτού σας και, στη συνέχεια, η αξιοποίηση αυτής της γνώσης για να έρθετε σε επαφή με τον «καλύτερο» εαυτό σας είναι ένα σημάδι ότι κατευθύνεστε προς την αυτοπραγμάτωση.

  • Αυθεντικότητα

Αντί να αναλωνόμαστε σε αρνητικές σκέψεις γύρω από τον εαυτό μας, μπορούμε να νιώσουμε όλα εκείνα τα θετικά συναισθήματα που προκύπτουν από τη σκέψη ότι είμαστε… απλά μοναδικοί!

  • Γαλήνη

Αναλάβετε την ευθύνη για τις δικές σας πράξεις. Εκείνοι που κατηγορούν τους άλλους για αυτά που αφορούν τους ίδιους δεν θα είναι ποτέ σε θέση να πάρουν τον έλεγχο της ζωής τους, να ηρεμήσουν εσωτερικά και να αλλάξουν προς το καλύτερο.

  • Σκοπός

Πέρα από τη θεωρία, εξίσου σημαντική είναι και η πράξη για την επίτευξη των στόχων. Να είστε γενναίοι και να διεκδικείτε αυτά που θέλετε, ακόμα κι αν οι άλλοι διαφωνούν μαζί σας. Μιλήστε αν νιώθετε αδικημένοι.

  • Αποτελεσματική αντίληψη της πραγματικότητας

Μαθαίνοντας ότι η αυτοπραγμάτωση είναι μια συνεχής διαδικασία και όχι μια τελική κατάσταση και συνεχίζοντας να είμαστε ειλικρινείς με τον εαυτό μας, αποδεχόμαστε τόσο τις επιτυχίες όσο και τις αποτυχίες μας.

  • Ανθρωπισμός

Η αίσθηση της συμπάθειας προς τους άλλους ανθρώπους, τα ζώα, τον κόσμο γύρω μας είναι ένα σημάδι ότι ενδιαφερόμαστε για την ευημερία των άλλων. Θυμηθείτε, οι εγωιστές άνθρωποι δεν μπορούν να φτάσουν ποτέ στην αυτοπραγμάτωση.

  • Σημαντικές εμπειρίες

Έχετε βιώσει ποτέ κάτι και να νιώσατε μόνο ευτυχία και ευφορία; Αυτές είναι οι στιγμές που αισθανόμαστε πραγματικά ζωντανοί και αποτελούν την ουσία μιας καλής ζωής.

  • Ορθή κρίση

Πολλοί άνθρωποι δεν έχουν εμπιστοσύνη στην κρίση τους. Μερικές φορές μπορεί να είναι δύσκολο να παραμείνετε πιστοί στην κρίση σας, αλλά αυτό είναι ένα σημάδι ισχυρού χαρακτήρα.

  • Δημιουργικό πνεύμα

Υπάρχουν άνθρωποι που θα σηκωθούν νωρίς για να δουν την ανατολή, θα βρουν ομορφιά στα πιο μικρά πράγματα. Η ζωή έχει νόημα όταν βιώνουμε μια «δημιουργική ένταση» για τον κόσμο.

Τρεις πρακτικές που σας βοηθήσουν να φτάσετε στην αυτοπραγμάτωση

  • Σταματήστε να ζηλεύετε άλλους ανθρώπους

Θα θέλατε να έχετε πράγματα που έχουν οι φίλοι σας; Ζηλεύετε τους διάσημους και τον τρόπο ζωής τους; Δεν μπορείτε ποτέ να ξέρετε τι άλλο μπορεί να έχουν περάσει στη ζωή τους. Θυμάμαι κάποια στιγμή που διάβασα σε ένα άρθρο για ένα επιτυχημένο μοντέλο που είχε εκπληκτική εμφάνιση, πανέμορφα σπίτια και φαινόταν να ζει μια πολύ ευτυχισμένη ζωή. Πρόσφατα έμαθα ότι αυτοκτόνησε σε ένα δωμάτιο ενός ξενοδοχείου. Είναι σημαντικό να ζείτε τη δική σας ζωή, να μην συγκρίνετε τον εαυτό σας με τους άλλους και να είστε ευγνώμονες για αυτό που έχετε. Η αυτοπραγμάτωση δεν αφορά κανέναν άλλο, παρά μόνο εσάς.

  • Συνειδητοποιήστε ότι έχετε τον έλεγχο

Η ζωή μας είναι οι επιλογές μας κι οι επιλογές μας χρειάζεται να είναι υπό τον έλεγχό μας στο μεγαλύτερο, τουλάχιστον, μέρος τους. Άρα, σε μια δύσκολη κατάσταση είναι σημαντικό να έχουμε επίγνωση του πώς συμπεριφερόμαστε. Επομένως, ανεξάρτητα από το τι συμβαίνει στη ζωή μας, αυτό που είναι σημαντικό είναι να το αντιμετωπίσουμε αποτελεσματικά.

Αν γνωρίζετε ήδη τις αδυναμίες και τις δυνατότητές σας, είστε πιο προετοιμασμένοι για οτιδήποτε καλό ή κακό μπορεί να προκύψει. Θα είστε σε θέση να αποφασίσετε τι πρέπει να κάνετε όταν αντιμετωπίζετε εμπόδια. Θυμηθείτε ότι μόλις δεχτείτε ποιος είστε και ότι είστε οι ίδιοι υπεύθυνοι για τη δική σας ευτυχία, το νόημα της ζωής αποκτά νέα διάσταση.

  • Συνεχίστε να αγωνίζεστε

Η αυτοπραγμάτωση είναι ένα ταξίδι χωρίς τελικό προορισμό. Πρόκειται για μια συνεχιζόμενη διαδικασία όπου κάθε φορά προχωράμε προς το επόμενο επίπεδο ανάπτυξης. Ως εκ τούτου, δεν χρειάζεται να σταματήσουμε να προσπαθούμε να γίνουμε η καλύτερη εκδοχή του εαυτού μας γιατί υπάρχει πάντα κάτι ακόμα που μπορούμε να κάνουμε.

Βιβλιογραφικές αναφορές:

https://edis.ifas.ufl.edu

https://blogs.scientificamerican.com/

https://www.huffpost.com/